Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/8333 K.2023/11137

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyetince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; itirazın kabulüne, davanın her iki davalı bakımından feragat nedeniyle reddine karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 18.07.2019 tarihinde davacının, davalı ...Ş. tarafından sigortalanan araçta yolcu olarak bulunduğu esnada davalı ... tarafından sigortalanan araç ile kazası neticesinde yaralandığını iddia ederek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 40.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ve 472,00 TL rapor ücretinin davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili isteminde bulunmuş, talebini 21.10.2020 tarihli dilekçe ile 156.366,37 TL olarak artırmıştır.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; usulüne uygun maluliyet raporu sunulmadan sigorta şirketine başvuru yapıldığından başvuru şartının yerine getirildiği söylenemeyeceğinden talebin usulden reddi gerektiğini, alacağın zamanaşımına uğradığını, müvekkili sigortalı şirketi tarafından ödeme yapıldığını, uzlaşma olup olmadığının araştırılması gerektiğini, sigorta araç sürücüsünün kusuru bulunmadığını, söz konusu kazanın iş kazası olup olmadığının araştırılması gerektiğini, asgari ücret üzerinden hesap yapılması gerektiğini, maluliyet oranının çok yüksek belirlendiğini, hatır taşıması ve müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, vekalet ücretinin başvuran lehine AAÜT'ye göre belirlenecek rakamın 1/5'i olması gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde; maluliyet raporunu kabul etmediklerini, maluliyet oranının doğru belirlenmemiş olduğunu, iyileşme süreci tamamlanmadan hazırlandığını, yetkili sağlık kuruluşundan alınmadığını, müterafik kusur oranında indirim yapılması gerektiğini, hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini, maluliyet raporu ücretinden sigorta şirketinin sorumlu tutulamayacağını, aktüer bilirkişi tarafından Genel Şartlara uygun hesaplama yapılması gerektiğini, poliçe limiti dahilinde sorumlu olduklarını, vekalet ücretinin başvuran lehine AAÜT'ye göre belirlenecek rakamın 1/5'i olması gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile tarafların iddia ve savunmaları, toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre davanın kısmen kabulüne, 147.580,46 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ile 472,00 TL rapor ücreti olmak üzere toplam 148.052,46 TL tazminatın 19.02.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalılar vekilleri itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davacı vekili itiraz dilekçesinde; hesaplanan tazminattan hatır taşıması indirimi yapılmasının hatalı olduğunu, itiraza konu karara esas alınan bilirkişi raporunun hatalı olduğunu belirterek karara itiraz etmiştir.

Davalı ... vekili itiraz dilekçesinde; sunulan maluliyet raporunun kabulünün mümkün olmadığı ve başvurunun usulden reddi gerektiği, faiz başlangıç tarihinin hatalı olarak tespit edildiği, kusur oranlarının hatalı olarak tespit edildiği, sigorta şirketi tarafından başvuru sahibine ödeme yapılarak bütün sorumluluğun yerine getirildiği ve itiraza konu karara esas alınan bilirkişi raporunun hatalı olduğu, hesaplanan tazminattan müterafik kusur ve hatır taşıması indirimi yapılması gerektiği, başvuru sahibi vekili lehine hükmedilen vekalet ücretinin hatalı olduğu gerekçeleri ile Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına itiraz etmiştir.

Davalı ...Ş. vekili itiraz dilekçesinde; sunulan maluliyet raporunun kabulünün mümkün olmadığı ve başvurunun usulden reddi gerektiği, hesaplanan tazminattan müterafik kusur ve hatır taşıması indirimi yapılması gerektiği, sigorta şirketinin rapor ücretine ilişkin sorumluluğunun bulunmadığı, başvuru sahibi vekili lehine hükmedilen vekalet ücretinin hatalı olduğu gerekçeleri ile Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına itiraz etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin 21.01.2021 tarih ve 2021/İHK-378-377 sayılı kararı ile maluliyet raporunun sigorta şirketine başvuru aşamasında sigorta şirketine sunulması karşısında dava şartının yerine getirilmediğine ilişkin itirazların reddi gerektiği, davacının hatır taşıması indirimi yapılmaması yönündeki itirazının yerinde olmadığı gibi davalılarında müterafik kusur indirimi yapılmasına yönelik itirazlarının yerinde olmadığı, yapılan ödemenin yeterli olmadığının görüldüğü ve hesap bilirkişi raporunun hüküm kurmaya ve denetime elverişli olması sebebiyle bu rapora yönelik itirazların da yerinde olmadığı,

rapor ücretinden sigorta şirketlerinin sorumlu olduğu, kusura yönelik incelemenin yeterli olduğu, kusura yönelik itirazların da yerinde olmadığı ancak faiz başlangıcının hatalı olduğu, başvuran lehine tam vekalet ücretine hükmedilmesinde hata bulunmadığı, sigorta şirketi tarafından başvurunun reddi tarihinden itibaren faiz istenebileceği, bu bakımdan ... yönünden faiz başlangıcının 19.02.2020 değil, 28.05.2020 tarihi olarak düzeltilmesi gerektiği gerekçesiyle faiz başlangıcı bu sigorta şirketi yönünden düzeltilmiş ve Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının diğer kısımlarının aynen infazına karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

İtiraz Hakem Heyeti kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalılar vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

Dairemizin 09.06.2022 tarihli 2021/13578 E., 2022/8504 K. Sayılı ilamı ile "...Dosya kapsamından, davacı vekilinin 16.12.2021 tarihinde davalılardan ... bakımından alacak, fer’ileri, vekalet ücreti ve yargılama giderleri bakımından feragat dilekçesi verdiği ve başvurusunda davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsil isteminde bulunmuş olduğu, UHH tarafından verilen kararın her iki davalı bakımından da müşterek müteselsil sorumlu olacak biçimde tesis edildiği anlaşılmaktadır. Şu halde; İtiraz Hakem Heyetince, yukarıdaki yasal düzenleme göz önünde bulundurularak davacının davalı ... bakımından feragat dilekçesi ve talebinin müşterek müteselsil olması hususu da dikkate alınarak yeniden hüküm tesis edilmesi gerekmektedir. Kararın bu sebeple bozulması gerekmiştir.

" gerekçesi ile kararın bozulmasına; tarafların temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

B. İtiraz Hakem Heyetince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararı ile bozma ilamına uyularak yapılan yargılamada; "...Ancak dosyaya sunulan 11.11.2021 tarihli ‘’İbraname, Feragat Beyanı ve Sulh Anlaşması’’ incelendiğinde 18.07.2019 tarihli trafik kazası nedeniyle maluliyetten kaynaklı sürekli işgöremezlik tazminatı ve rapor ücreti dahil tüm tazminattan ferilerinden fazlaya ilişkin maluliyete ilişkin haklardan feragat ettiği anlaşılmaktadır.

İş bu anlaşmada müteselsil borçlu Neova Sigorta A.Ş'ye ilişkin veya fazlaya ilişkin hakların saklı tutulduğuna ilişkin bir kayıtta içermediği sigorta şirketlerinin müştereken ve müteselsilen sorumluluğu yönünde talep Feragat Beyanı ve Yargıtay 4. Hukuk Dairesi’nin E.2021/13578, K.2022/8504 Kararı da dikkate alındığında her iki davalı bakımından da davanın reddi gerekmiştir." gerekçesi ile Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararı kaldırılarak vaki feragat nedeniyle davanın reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; sunulan ibranamenin incelenmeden hüküm kurulduğunu, başvuruya dayanak oluşturan iki ayrı şirkete ait iki adet sigorta poliçesi bulunduğunu, iki şirkete karşı ayrı ayrı başvuru yapıldığını, ibranamenin ...' ne ait poliçe yönünden ve bu sigorta şirketinin sorumluluğunda yer alan araç, araç sürücüsü ve işleteni kapsamında düzenlendiğini, Neova Sigorta Anonim Şirketi'ne ait poliçe, bu sigorta şirketinin sorumluluğundaki araç, araç sürücüsü ve işleteni yönünden bir ibraname bulunmadığını, bu sigorta şirketinin sorumluluğunun devam ettiğini,

ibranamenin hiçbir yerinde Neova Sigorta Anonim Şirketi yönünden de alacaklardan feragat edildiği yönünde bir ibare bulunmadığını, bu sigorta şirketinin ibraname ile hiçbir ilgisi bulunmadığını, bu hatalı hüküm nedeniyle müvekkilinin zarara uğradığını, Neova Sigorta A.Ş.'nin sorumluluğunun devam ettiğinin Yargıtay içtihatlarının da bu yönde olduğunu, kusur oranları nispetinde hüküm kurulması gerektiğini belirterek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... şirketleri tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan araçların karıştığı trafik kazasında yolcunun yaralanıp malul kalması nedeniyle sürekli iş göremezlik tazminatı ve adli rapor gideri talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370, 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü, 61 vd maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme

Müteselsil sorumluluğa ilişkin hukuki sonuçlar 6098 sayılı Kanun' un 61, 62, 106, 155, 162, 163, 166, 168 inci maddelerinde düzenlenmiştir. 6098 sayılı Kanun hükümleri uyarınca müteselsil sorumluluğun hukuki sonuçları vardır.

Müteselsil borçlulardan her biri, alacaklıya karşı borcun tamamından sorumludur. (6098 sayılı Kanun 162/1) Borç tamamen ifa edilinceye kadar alacaklıya karşı bütün borçluların sorumluluğu devam eder. (6098 sayılı Kanun 163/2)

Alacaklı, borçluların birinden, bir kısmından veya hepsinden alacağını talep etme ve dava açma hakkına sahiptir. (6098 sayılı Kanun 163/1)

Borçlulardan birinin yaptığı ödeme kadar, müteselsil sorumluların alacaklıya karşı sorumlu oldukları toplam miktar eksilmiş olur. (6098 sayılı kanun 166/1) Borcun tamamı borçlulardan biri tarafından ödenirse, diğer borçlular da alacaklıya karşı borçtan kurtulur.

Alacaklının borçlulardan biriyle yaptığı ibra anlaşması, diğer borçluları da ibra edilen borçlunun borca katılma payı oranında borçtan kurtarır. (6098 sayılı Kanun 166/3) Müteselsil borçlu, alacaklıyı tatmin ettiği oranda diğer müteselsil borçlulara karşı alacaklının halefi olur (6098 sayılı Kanun 168/1) ve alacaklının hakları ona geçer. Borçlu yalnızca kendi payına düşen kısmı ödemişse, diğer müteselsil borçluya rücu edemez.

Somut olayda bozmaya uyulduğu halde tam olarak bozmaya uygun karar verilmemiştir. Şöyle ki; uyuşmazlığa konu olayda davacı yolcu olup iki ayrı sigorta şirketinin sigortaladığı iki ayrı sürücünün kullandığı araç nedeniyle cismani zarara uğramıştır. Şu durumda davalı ... A.Ş.'nin yaptığı ödeme nedeniyle bu sigorta şirketinin zorunlu mali mesuliyet sigortasını yaptığı aracın sürücüsü yönünden maddi tazminat talebinden feragat etmiştir. Ancak Neova Sigorta A.Ş.'nin sigortaladığı araç sürücüsü yönünden maddi tazminat talebinden feragat edilmemiş ve ibra verilmemiştir. Bu davalı ... açısında sorumluluğun belirlenmesi gerekir.

VI. KARAR

Değerlendirme bölümünde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davacıya iadesine,

Dosyanın İtiraz Hakem Heyetine iletilmek üzere mahkemeye gönderilmesine