Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/8411 K.2023/12336

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karara davacılar vekili ve davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince itirazların reddine karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davacılar vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; yapılan ön inceleme sonucunda gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili, 21.01.2021 tarihinde davacıların desteğinin yolcu olduğu motobisiklet ile davalının Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) ile sigortaladığı aracın karıştığı trafik kazası sonucu davacının desteklerinin vefat ettiğini, müvekkillerinin destekten yoksun kaldığını belirterek 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 107 nci maddesi uyarınca her bir davacı için ayrı ayrı 1,00'er TL destekten yoksun kalma tazminatı ve 1,00 TL cenaze defin gideri olmak üzere toplam 4,00 TL'nin temerrüt tarihinden işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir. Davacı vekili, 09.07.2021 tarihli bedel artırım dilekçesi ile müteselsilen sorumluluk gereği talebini davacı eş için 328.763,00 TL'ye davacı oğul için 36.536,00 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili, başvurunun usulüne uygun yapılmadığını, müteveffanın davacılar destek olduğunun ispatlanması gerektiğini, kazanımlar varsa tazminattan indirilmesi gerektiğini, cenaze giderlerinin poliçe kapsamında olmadığını, kabul anlamına gelmemek üzere faizin yasal faiz olabileceğini ve vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne göre belirlenecek miktarın beşte biri oranında olması gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyeti yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalıya sigortalı araç sürücüsünün kazada %50 kusurlu olduğunun alınan uzman bilirkişi raporuyla tespit edildiği.

TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant tekniğiyle tazminatın hesaplandığı aktüer raporunun benimsendiği, kaza anında desteğin kask takmaması sebebiyle tespit edilen tazminattan %20 indirim yapılması gerektiği, desteğin yolcu olduğu motobisiklet teminat dışı olması sebebiyle müşterek-müteselsilen sorumluluktan bahsedilemeyeceğinden kusura göre davalının sorumlu tutulabileceği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile davacı Barışcan Baltacı için 14.614,40 TL ... için 131.505,20 TL tazminatın 19.02.2021 tarihinden itibaren yasal faizi ile davalıdan alınarak ayrı ayrı davacılara verilmesine,

bakiye talebin reddine, davacı Emrah Baltacı yönünden talebin reddine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ve davalı vekili tarafından itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; kazada vefat eden ve kazaya etken hiçbir kusuru bulunmayan yolcu müteveffanın destekten yoksun kalma tazminatının davalı şirketten müteselsilen tahsilinin talep edildiği, ölümün birden çok kaburga kemik kırığına bağlı iç kanamadan ve iç organ yaralanmasından kaynaklandığı açıklamaları sebebiyle ölüm sebebinin yalnız kask takılmamasına bağlı olduğuna yönelik bir tespit ve ispat olmadığından bu sebeple de müterafik kusur indirimine yer olmadığı gerektiğini belirtilerek kararının kaldırılması ve davanın reddine karar verilmesi istemi ile itiraz yoluna başvurmuştur.

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; başvuru şartının yerine getirilmediğini, kusur tespiti için usulüne uygun bir rapor alınmadığını, başvuru sahibi kazanım elde ettiyse tazminattan düşürülmesini, emniyet kemeri takılmadıysa müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini ve vekalet ücretinin 1/5 oranında uygulanması gerektiğini belirtilerek kararının kaldırılması ve davanın reddine karar verilmesi istemi ile itiraz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetince yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davaya konu kazanın 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 90 ve 92 nci maddelerindeki değişiklikten sonra meydana geldiğinden desteğin kask takmadığından %20 müterafik kusur indirimi yapılmasının doğru olduğu; teminat dışı hallerden sigorta şirketinin sorumlu olmadığı; raporların uzman heyetçe düzenlendiği ve karara esas alınmasında usulsüzlük bulunmadığı, nispi tam vekalet ücretinin uygun olduğu gerekçesiyle tarafların itirazlarının reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetince yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili ve davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili ve davalı vekili temyiz dilekçelerinde; itiraz dilekçesinde ileri sürülen gerekçeler ile benzer sebepleri tekrar ederek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalanların açtığı destekten yoksun kalma tazminat ve cenaze defin gideri talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 ve 92 nci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun (TBK) 53 üncü maddesi, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1.Davacı Barış Baltacı yönünden tarafların temyiz itirazlarının incelenmesinde: 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesinin 12 nci fıkrası gereği Sigorta Tahkim Komisyonlarının 40.000,00 TL yi geçmeyen kararları kesindir.

Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun'un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun'un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

Dosya içeriğine göre, davacılar ihtiyari dava arkadaşı olup, davacı yönünden hüküm altına alınan ve temyize konu edilen miktar 14.614,40 TL olup kesinlik sınırı olan 40.000,00 TL'nin altında kalmaktadır.

2.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı nın tüm, davacı ... vekili ve davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

3.Davacı ...'nın diğer temyiz itirazı yönünden; Davacı vekili dava dilekçesi ile davalı ... şirketinin sigortaladığı aracın kazanın oluşumunda tam kusurlu olduğundan bahisle destek zararının davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş; 09.07.2021 tarihli bedel artırım dilekçesi ile davacı ... için 328.763,00 TL'nin davada kusur dereceleri ne olursa olsun mevcut ve muhtemel tüm zincerleme sorumlular yönünden müteselsil sorumluluğa dayandıklarını, davalı ... şirketinin zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olduğunu, dolayısıyla uğradıkları zararın tamamının davalı tarafından ödenmesini talep ettiklerini bildirmiştir.

Uyuşmazlık Hakem Heyetince desteğinin yolcu olarak bulunduğu motorbisikletin %50 ve davalıya sigortalı araç sürücüsünün kazanın oluşumunda %50 kusurlu olduğundan davalı ... sigortaladığı aracın %50 kusurundan sorumlu tutularak tazminata hükmedilmiştir. Tek bir olaya bağlı aynı haksız eylemden değişik hukuki nedenlerle sorumlu olanlardan her biri, (6098 sayılı TBK’nın 61 ve 62. nci) maddeleri uyarınca, zarardan müteselsilen sorumludurlar.

Müteselsil sorumlulukta, kural olarak borçlulardan her biri, aynı Kanunun'un 162 nci maddesine göre, borcun tamamından sorumludur. Nitekim, 2918 sayılı KTK'nın 88/1 nci maddesinde, trafik kazası nedeniyle müteselsil sorumluluk öngörülmüştür. Davacılar, zararlarını müştereken ve müteselsilen talep edebilecekleri gibi yasanın verdiği müteselsilen talep hakkından açıkça vazgeçerek her bir failin kusuru oranında da talepte bulunabilirler.

Davacı ... vekilinin, bedel artırım dilekçesinde kusurun tamamının davalının sigortaladığı araçta olduğunu belirtip zararın tamamını davalıdan talep ettiği ve zararın müştereken ve müteselsilen davalıdan tahsiline karar verilmesi isteminde bulunduğu anlaşılmakla yukarıda açıklanan yasal düzenlemeler gereği davalının müştereken ve müteselsilen sorumluluk ilkesince, tazminatın tamamından sorumluluğuna hükmetmek gerekirken yazılı şekilde kusur oranına göre belirlenen miktardan sorumlu olacağı yönünde karar verilmesi doğru görülmemiş, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

4.Davalı vekilinin diğer temyiz itirazı yönünden; 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30/17 nci, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik’in 16/13 üncü Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesi (AAÜT)’nin 17/2 nci maddeleri bir bütün olarak yorumlandığında tarafların avukat ile temsil edildiği hâllerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücretinin, her iki taraf için de AAÜT’de yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biri olarak hükmolunması gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla; İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekâlet ücretine ilişkin olarak anılan mevzuat uyarınca maktu vekâlet ücretinin altında kalmamak kaydıyla asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin 1/5’i oranında vekâlet ücreti yerine nispi ve tam vekâlet ücretine hükmedilmesi doğru olmamıştır.

VI.KARAR

1.Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle tarafların davacı yönünden temyiz dilekçesinin miktardan REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacı 'nın tüm, davacı ... ve davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

3. Değerlendirme bölümünün (3) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacı ... vekilinin ve (4) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile açıklanan nedenlerle hükmün BOZULMASINA,

Aşağıda yazılı fazla alınan temyiz giderinin temyiz eden davacı 'ya iadesine

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davalı ve davacı ve ...'ya iadesine,

Dosyanın, mahkemeye gönderilmesine,

Davacı Emrah Baltacı · 2.496,30 TL P.H. · 269,85 TL O.H.. · 2.226,45 TL İade