Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/8600 K.2023/10785

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince başvurunun kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karara davacı vekili ve davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince itirazların reddine karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalının zorunlu trafik sigortacısı olduğu aracın karıştığı 02.10.2015 tarihli trafik kazası sonucunda yolcu konumundaki davacının yaralandığını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla bakiye 40.000,00 TL sürekli iş gücü kaybı tazminatı ve 944,00 TL rapor ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş; ıslah dilekçesiyle talebini 151.210,71 TL'ye artırmıştır.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacıya yeterli tazminat ödemesi yapıldığını, maluliyet raporuna itirazlarının olduğunu, tazminat hesabının TRH 2010 Yaşam Tablosu ve % 1,8 teknik faiz oranı esas alınarak yapılmasını, müterafik kusur ve hatır taşıması indirimi yapılmasını, ceza soruşturması aşamasında uzlaşma sağlanıp sağlanmadığının tespitini, rapor ücreti talebinin reddi gerektiğini, faiz talebinin haksız olduğunu, tarifeye göre belirlenecek vekalet ücretinin beşte biri oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalıya sigortalı araç sürücüsünün kazadaki tam kusuru ve davacının sunduğu rapordaki % 4 maluliyet oranı üzerinden, aktüer ek raporu ile tazminatın usulünce hesaplandığı, hesaplanan tazminattan % 20 oranında hatır taşıması indirimi yapıldığı gerekçesiyle, davanın kısmen kabulüne, 38.713,81 TL sürekli iş gücü kaybı tazminatı ve 944,00 TL rapor ücretinin 17.12.2020 'den işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davacı vekili itiraz dilekçesinde; hesaplamaya esas alınan maluliyet oranının hatalı olduğunu, hatır taşıması indirimi yapılmasının yerinde olmadığını belirterek Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; yapılan ödemenin yeterli olduğunu, aktüer hesabı yapılırken ödeme tarihi itibariyle bakiye tazminat olup olmadığının tespitini, maluliyet raporunun usulüne uygun düzenlenmediğini, tazminat hesabının TRH 2010 Yaşam Tablosu ve % 1,8 teknik faiz oranı esas alınarak yapılmasını, müterafik kusur indirimi yapılmasını, rapor ücretinden sorumlu olmadıklarını, tarifeye göre belirlenecek vekalet ücretinin beşte biri oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini belirterek Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; maluliyet raporunun kaza tarihinde geçerli yönetmelik olan Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırılması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre düzenlendiği, davacı ile araç sürücüsünün arkadaş olduğu, taşımanın davacı yararına olduğundan hatır taşıması indiriminin yerinde olduğu, aktüer raporunda TRH 2010 Yaşam Tablosu progresif rant yöntemi kullanılarak hesap yapıldığı ve davacının bakiye tazminat alacağı olduğu tespit edildiğinden bu yöndeki davalı itirazının yerinde olmadığı,

davacının emniyet kemeri takıp takmadığının belirsiz olması karşısında müterafik kusur iddiasının davalı tarafça somut delillerle ispat edilemediği, TTK 1426 ıncı maddesi gereğince sağlık raporunun zararın belirlenmesi amacıyla yapılan makul giderlerden olup, davalının sorumlu olduğu, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'na aykırı yönetmeliğin uygulanması mümkün olmadığından hükmedilen nisbi vekalet ücretine yönelik itirazın da yerinde olmadığı gerekçesiyle davacı vekili ve davalı vekilinin itirazının reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına karşı yaptığı itiraz başvurusuna konu ettiği nedenlerle, İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı kaza sonucu yolcu konumundaki davacının yaralanması nedeniyle sürekli iş göremezlik tazminatı ve adli rapor gideri talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 51, 52 ve 54 üncü maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 87, 89, 90 91 ve 111 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 17 nci maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme

Tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere; kaza tarihinde geçerli olan Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırılması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre belirlenen maluliyet oranının hükme esas alınmasında ve davacı ile sigortalı araç sürücüsünün iş arkadaşı olması karşısında hatır taşıması indirimi uygulanmasında isabetsizlik bulunmamasıne göre, karar usul ve kanuna uygun olup davacı vekilince temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı vekilinin tüm temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacıya yükletilmesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,

16.10.2023 tarihinde Başkan ...'ın karşı oyu ve oy çokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

Borçlar Kanunu haksız fiil tazminatını düzenlerken (TBK 49 ve devamı maddeleri) zararın ispatı ve belirlenmesinin (50 nci md.) nasıl olacağını açıklamış, tam olarak ispat edilememesi halinde hakimin bu zararı belirleyeceğini öngörmüştür. Zarar belirlenirken bir takım veriler kullanılacaktır. (Türüne göre zararın kapsamı- gelir -kusur- ödeme varsa vs.) Ayrıca haksız fiil sorumlusu tarafından ödemenin denkleştirici adalet gereği zarardan düşürülmesi gerekecektir.

Bütün bu hesaplamalar (zararın belirlenmesi) HMK 266 ncı md. uyarınca genellikle bilirkişi marifetiyle olacaktır. Hakim önüne gelen zarardan somut olaya ve savunmaya göre (hatır taşıması) zararı artırıcı nedenler varsa (müterafik kusur) bununla ilgili bilgi ve belgeleri değerlendirip kendisi tazminatı belirleyecektir. 6098 sayılı TBK'nın 51 inci maddesi "tazminat ve belirlenmesi" 52 nci maddesi ise "tazminatın indirilmesi" ile ilgilidir.

Bu maddelerin gerekçelerine bakıldığında bizzat hakimin değerlendireceği konulardır. Zararın belirlenmesi sırasında TBK'nın 51-52 maddeleri uygulanarak bilirkişiden rapor alırsak hakimin takdirinde olan hususlarda bilirkişi raporuna değer vermiş oluruz. Bu husus tazminat hukuku eserlerinde de (.....) incelenmiş, zarar ile tazminat arasındaki fark şu biçimde açıklanmıştır. "Borçlar hukukunda zarar ve tazminat kavramlarının ayrı ayrı yeri ve sonuçları vardır.

Zarar, malvarlığındaki eksilmeyi, tazminat ise sorumluluğun kapsamını tespit eder. Bu nedenle tazminat zarar miktarına eşit olabileceği gibi, ondan eksik de olabilir. BK 43-44 maddeleri ile getirilen düzenleme sorumlunun zararı ne ölçüde yükleneceğini belirlemek içindir. Bu nedenle davalı ödemesi de göz önünde tutularak zarar kesin olarak belirlendikten sonra BK 43-44 maddelerinin somut olay içinde tartışılması ve araştırılması gerekir.

Şayet olay içinde belirtilen yasa hükümlerine uygun indirim sebeplerinin varlığı tespit edilirse tazminat, başka bir deyişle hükmedilecek miktar zarardan az olacaktır." 17. ve 4. H.D önceki içtihatları da bu yöndedir.

Somut olayda; Hakem Heyetince, tazminat hesabında önce % 20 oranında hatır taşıması indirimi yapıldığı, bu şekilde belirlenen tutar üzerinden de davalının önceki ödemesinin güncellenmiş tutarının düşülmesiyle sonuç tazminatın belirlendiği görülmektedir. Oysa, davalının önceki ödemesinin güncellenmiş tutarının tazminattan düşülmesinden sonra belirlenen tutar üzerinden % 20 oranında hatır taşıması indirimi yapılması gerekir. Hakem Heyetince indirimde sıranın hatalı biçimde uygulandığı ve kararın davacı yararına bozulması kanaatinde olduğumdan sayın çoğunluğun onama kararına katılmıyorum.