Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/8691 K.2023/11505

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda, İtiraz Hakem Heyetince verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda Dairece kararın bozulmasına karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyetince bozmaya uyularak yapılan yargılama sonunda, davalı vekilinin itirazının kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili ve katılma yoluyla davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 17.10.2018 tarihinde müvekkiline sürücüsü ve plakası tespit edilemeyen aracın çarpması neticesinde davacının yaralandığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak şartıyla bakiye 5.100,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının temerrüt tarihinden avans faizi ile davalıdan tahsili isteminde bulunmuş, talebini 117.542,22 TL olarak artırmıştır.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; 28.11.2019 tarihinde 33.047,00 TL ödeme yapılarak sorumluluğun yerine getirildiğini, davacının talebinin açıklattırılması gerektiğini, plakası ve sürücüsü tespit edilemeyen aracın %25 kusur oranı ve %19 maluliyet oranı üzerinden TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz esas alınarak hesaplama yapılmasını, kaza tarihinden itibaren avans faizi talebinin haksız olduğunu belirterek davanın reddini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davanın kabulü ile 117.542,22 TL tazminatın 28.11.2019 tarihinden yasal faizi ile davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından itiraz başvurusunda bulunulmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetininin bozma öncesi kararı ile davalı vekilinin itirazının reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

İtiraz Hakem Heyeti kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Dairenin 31.03.2022 tarih 2021/12867-2022/6554 sayılı kararı ile; ''.Davacı Suriye uyruklu olup, Hakem Heyetince başvurucuların teminat muafiyetinin bulunup bulunmadığı hususunda, hükme dayanak oluşturacak nitelikte bir araştırma yapılmadığı anlaşılmaktadır.

5718 sayılı Milletlerarası Özel Hukuk ve Usul Hukuku Hakkındaki Kanun'un 48/2. maddesinde dava açanın karşılıklılık esasına göre, teminattan muaf tutulabileceği düzenlendiğinden öngörülen teminat hususu resen gözetilmelidir.

Bu sebeple İtiraz Hakem Heyetince, öncelikle davacının statüsü belirlenerek teminattan muaf olup olmadığı hususunun Adalet Bakanlığı Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü'nden sorularak alınacak yazı cevabına göre, davacıların teminat göstermesi gerektiği sonucuna varılırsa, teminatın yatırılması için davacıya kesin süre verilmesi, anılan sürede belirtilen teminatın yatırılmaması halinde istemin usulden reddine, yatırılması halinde ise, dava şartı eksikliği süresinde giderilmiş olacağından işin esasına girilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken doğrudan işin esasına girilmesi doğru değildir. Kararın bu nedenle bozulması gerekir...'' gerekçesiyle İtiraz Hakem Heyeti kararı bozulmuştur.

B.İtiraz Hakem Heyetince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; yabancılık teminatının verilen sürede yatırıldığı, kusura yönelik alınan raporun belirlenen maddi vakıalar ile örtüştüğü, raporun denetime elverişli ve gerekçeli olduğu, davalının ödeme yaptığı 28.11.2019 tarihinin temerrüt başlangıcı olduğu, davacı taraf lehine maktu vekalet ücretinin altında kalmamak kaydıyla beşte bir oranında vekalet ücretine hükmedildiği gerekçesiyle davalı sigorta şirketinin itirazının kısmen kabulü ile 27.08.2020 tarihli ve K-2020/64378 tarihli Uyuşmazlık Hakem kararının 3. sayılı bendinin ''başvuru sahibi vekil ile temsil edildiğinden,

kabul edilen miktar üzerinden 3.400,00 TL vekalet ücretinin davalı sigorta şirketinden alınarak başvuru sahibine verilmesine'' şeklinde düzeltilmesine, kararın kalan kısımlarının aynen infazına karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili ve katılma yoluyla davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; dava şartı yokluğundan davanın reddini, kazanın plakası tespit edilemeyen araçtan kaynaklandığının ispatı gerektiğini, kusur oranının heyet tarafından tespitini, maluliyet oranının kaza tarihinde geçerli yönetmelik hükümlerine göre belirlenmesi gerektiğini, kask takmama nedeniyle müterafik kusur ve hatır taşıması indirimi yapılmasını, hesaplama yapılırken önce müterafik kusur ve hatır taşıması indirimi yapılmasını ve ödenen miktarın güncel değerinin mahsubunu, temerrüt tarihinin hatalı belirlendiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

Davacı vekili katılma yoluyla temyiz dilekçesinde; nisbi vekalet ücretine hükmedilmesini, ayrıca maluliyet oranı ve kusur hususunda değişiklik olması halinde güncel asgari ücreti üzerinden yapılacak olan hesaplama kapsamında haklarını saklı tuttuklarını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, sürücüsü ve plakası tespit edilemeyen aracın davacıya çarpması nedeniyle bakiye sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 297 nci maddesi, 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri.

3. Değerlendirme 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 297 nci maddesinin 2 nci fıkrasında, “Hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir.” şeklinde düzenleme yer almaktadır. Söz konusu düzenleme, kamu düzenine ilişkindir.

Somut olayda; Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen ilk karar ile davanın kabulüne karar verilmiş, karara davalı vekilinin itirazı üzerine İtiraz Hakem Heyetince davalı vekilinin itirazının reddine karar verilmiştir.

Davalı vekilince temyiz yoluna başvurulması üzerine karar davalı yararına bozulmuş, bu kez İtiraz Hakem Heyetince bozma sonrası yapılan yargılama sonucunda davalı sigorta şirketinin itirazının kısmen kabulü ile 27.08.2020 tarihli ve K-2020/64378 tarihli Uyuşmazlık Hakem kararının hükmün 3 sayılı bendinin ''başvuru sahibi vekil ile temsil edildiğinden, kabul edilen miktar üzerinden 3.400,00 TL vekalet ücretinin davalı sigorta şirketinden alınarak başvuru sahibine verilmesine'' şeklinde düzeltilmesine kararın kalan kısımlarının aynen infazına karar verilmiştir. Ancak söz konusu hüküm HMK 297 nci madde hükümlerine uygun düşmemektedir.

Yukarıdaki düzenleme ve somut olay birlikte değerlendirildiğinde; Uyuşmazlık Hakem Heyetince verilen ilk hüküm davalı itirazı ile İtiraz Hakem Heyeti tarafından itirazın reddine karar verildiğine göre bozma kararı sonrası İtiraz Hakem Heyetince verilen hüküm infaz edilebilir nitelikte olmayıp HMK 297 nci maddesinde belirtilen unsurları taşımadığından İtiraz Hakem Heyeti kararının re'sen bozulması gerekmiştir.

Bozma neden ve şekline göre davalı vekili ve katılma yoluyla davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.

VII. KARAR

1- Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekili ve katılma yoluyla davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

2- Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekili ve katılma yoluyla davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davacı ve davalıya iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,