Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/8887 K.2023/12797

Taraflar arasındaki maddi tazminat davasından dolayı yapılan yargılama sonunda İlk Derece Mahkemesince davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Kararın davacı ve davalı tarafından istinaf edilmesi üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince davacının istinaf başvurusunun reddine, davalının istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davacı tarafından temyiz edilmekle;kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 05.01.2012 tarihinde davacının yolcusu olduğu sigortasız motosikletin, dava dışı araç ile çarpışması sonucu davacının yaralandığını belirterek açılan belirsiz alacak davasında geçici ve sürekli iş göremezlik tazminatı ve bakıcı gideri olmak üzere 4. 000,00 TL maddi tazminatın yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş; 24.07.2019 tarihli ıslah dilekçesiyle talebini toplam 214.475,52 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davaya konu kazayla ilgili olarak soruşturma aşamasında uzlaşma sağlandığını, olayın hatır taşıması olduğunu, davacının olayda müterafik kusurlu olduğunu, geçici iş göremezlik ve bakıcı gideri taleplerinin teminat dışı olduğunu, davacının dava açma hakkının bulunmadığını, kazaya karışan aracın cinsinin tespitinin gerektiğini, sigortasız olduğu iddia edilen araç sürücüsüne davanın ihbarını talep ettiklerini, SGK'dan rücuya tabi ödeme alındı ise hesaplanan tazminattan mahsubu gerektiğini, kusur ve maluliyetinin tespiti gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının meydana gelen trafik kazasında yaralanması nedeni maluliyeti oluştuğunun belirlendiği, kusurlu bulunan sürücünün kullandığı aracın güvence hesabının teminatı kapsamında yer alan araçlardan olduğu, soruşturmanın aslında şikayet yokluğu nedeni ile sona erdiği,

şüpheliye herhangi bir edim yüklemeye uzlaşma raporunun varlığı nedeniyle davacının tazminat hakkından da vazgeçmiş sayılmasına hak ve nesafet kurallarına uygun olmadığı gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile %20 hatır taşıması ve %20 müterafik kusur indirimi yapılarak 4.116,91 TL geçici iş göremezlikten kaynaklanan, 4.116,91 TL bakıcı giderinden kaynaklanan ve 163.336,59 TL sürekli iş göremezlikten kaynaklanan toplam 171.570,41 TL maddi tazminatın temerrüt tarihi olan 19.01.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine fazlaya ilişkin fazlaya ilişkin talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ile davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. İstinaf Sebepleri

Davacı vekili; davacının karşılık ve ücret vermeden, bir yararı bulunmadan söz konusu motosiklette bulunduğuna dair ne bir tanık ifadesi ne de başkaca bir delil mevcut olduğunu, mahkemece hatır taşıması indirimine hükmedilmesinin hatalı olduğu iddiaları ile kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı vekili; davaya konu kazayla ilgili olarak soruşturma aşamasında uzlaşma sağlanmış olduğundan davacının dava açma hakkı bulunmadığını, bu nedenle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, yargılama sırasında alınan maluliyet raporunda, bakıcı gideri ihtiyaç süresine ilişkin tespit bulunmadığını, geçici iş görmezlik süresinin bakıcı ihtiyaç süresi olarak varsayılamayacağını, bakıcı giderlerine bağlı maddi tazminat isteğinin reddi gerektiğini, kuruma başvuru sırasında açıkça talep edilmemiş olduğundan ve temerrüde düşülmediğinden, geçici işgöremezlik ve bakıcı gideri için faiz başlangıç tarihinin hatalı tespit edildiğini açıklayarak kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; trafik kazası nedeni yürütülen soruşturmanın uzlaşma sağlanarak sonuçlandırıldığı, davacının uzlaşma tutanağında talebi olmadığını açıkladığı, işletenin hukuki sorumluluğunu üstlenen sigortacı yönünden de haklarını saklı tutmadığı, uzlaşma raporu ilam mahiyetinde olduğundan aksinin aynı kuvvette belge ile ispatı gerektiği, mevcut uzlaşma sonucu davacının davalıya karşı tazminat davası açamayacağı hatır taşıması bulunduğu gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun reddine, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile İlk Derece Mahkemesi hükmü kaldırılarak, yeniden esas hakkında hüküm kurulmak suretiyle davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; soruşturma aşamasındaki uzlaşma tutanağının gabin sebebiyle geçersiz olduğunu, geçersizliğin yargılamanın her aşamasında ileri sürüldüğünü, gabinden söz edilebilmesi için gerekli objektif ve sübjektif unsurların sözleşmede var olduğunu, mahkemece sözleşmenin geçersizliği üzerinde durulmuşsa da gabin iddiasının değerlendirilmediğini, somut olayda hatır taşıması bulunmadığını, davalının maluliyet raporunda geçici bakıcı ihtiyacı süresinin belirlenmediğine ilişkin itirazının hukuka aykırı olduğunu açıklayarak Bölge Adliye Mahkemesi kararının temyizen incelenerek bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; 05.01.2012 kaza tarihinde trafik sigortası bulunmayan motosikletin karıştığı çift taraflı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun uğradığı sürekli iş göremezlik tazminatı ve geçici iş göremezlik tazminatı ile geçici bakıcı gideri talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 371 inci maddesi, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 86, 88, 89 ve 90 maddeleri, Anayasa Mahkemesinin 26.07.2023 tarihli ve 2023/43 Esas 2023/141 Karar sayılı kararı, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 14 üncü maddesinin ikinci fıkrasının (b) bendi ... Yönetmeliğinin 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi, 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu'nun 253 üncü maddesinin (19) numaralı fıkrası.

3. Değerlendirme 1. Dosya kapsamından, İlk Derece Mahkemesi tarafından davanın kısmen kabulü ile toplam 171.570,41 TL tazminat ödenmesine karar verildiği, karara karşı davacı ile davalının istinaf yoluna başvurması üzerine Bölge Adliye Mahkemesi tarafından uzlaşmanın gerçekleştiği gerekçesiyle davacı vekilinin istinaf başvurusunun reddine, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile davanın reddine karar verildiği anlaşılmaktadır.

18.10.2023 tarihli ve 32343 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Anayasa Mahkemesinin 26.07.2023 tarihli ve 2023/43 Esas 2023/141 Karar sayılı kararı ile, 04.12.2004 tarihli ve 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanunu’nun 06.12.2006 tarihli ve 5560 sayılı Kanun’un 24 üncü maddesiyle değiştirilen 253 üncü maddesinin (19) numaralı fıkrasının beşinci cümlesinin “Uzlaşmanın sağlanması halinde, soruşturma konusu suç nedeniyle tazminat davası açılamaz;…” bölümünün Anayasa’ya aykırı olduğuna ve iptaline karar verilmiştir.

Bu durumda; Bölge Adliye Mahkemesince, yukarıda açıklanan iptal hükmü uyarınca dosyadaki tüm delil ve belgelerin değerlendirilmesi sureti ile bir karar verilmesi gerektiğinden hükmün bu nedenle bozulması gerekmiştir.

VI.KARAR

Açıklanan sebeplerle; Temyiz olunan Bölge Adliye Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davacıya iadesine,

Dosyanın kararı veren Bölge Adliye Mahkemesine gönderilmesine,