Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/9060 K.2025/14543

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmiş olup duruşma istemi miktar itibarıyla reddedilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı sigorta şirketi nezdinde olay tarihini de kapsar şekilde sigortalı olan konutun, 16.09.2019 tarihinde İstanbul ilinde meydana gelen 5.8 şiddetindeki deprem nedeniyle ağır hasar gördüğünü ve yapının riskli olarak tespit edilerek yıkıldığını, zararın karşılanması için davalı sigorta şirketine yapmış oldukları başvurunun sonuçsuz kaldığını beyanla, fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak şimdilik 5.000,00 TL tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 27.08.2020 tarihli dilekçesiyle talebini 87.220,00 TL’ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacıya teklif edilen ödemeyi davacının kabul etmediğini, davalının bir sorumluluğu bulunmadığını ve hasarın depremden mi, binanın yapısından mı kaynaklandığının araştırılması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin tarihi ve sayısı yukarıda yazılı kararıyla; başvurunun kabulü ile taleple bağlı kalınarak 5.000,00 TL maddi tazminatın davalı ... Kurumundan tahsili ile başvurana ödenmesine, fazlaya ilişkin hakların saklı tutulmasına karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına karşı süresi içinde davacı asıl ile davalı vekilince itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince; davalı vekilinin yapmış olduğu itirazın reddine, davacı asılın yapmış olduğu itirazın kabulü ile Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının kaldırılmasına; başvurunun ıslah edilmiş hali ile kabulüne ve 87.220,00 TL maddi tazminatın davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararının süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairenin 18.04.2022 tarihli ve 2021/10297 Esas, 2022/7256 Karar sayılı ilamıyla. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30. maddesinin 22. fıkrasında, bu kanunda hüküm bulunmayan hallerde Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) hükümlerinin sigortacılıktaki tahkim hakkında da kıyasen uygulanacağı belirtilmiştir.

HMK‘nın 27. maddesi ise davanın tarafları, müdahiller ve yargılamanın diğer ilgilileri, kendi hakları ile bağlantılı olarak hukuki dinlenilme hakkına sahip olduğunu, bu hakkın; yargılama ile ilgili olarak bilgi sahibi olunmasını, açıklama ve ispat hakkını, mahkemenin, açıklamaları dikkate alarak değerlendirmesini ve kararların somut ve açık olarak gerekçelendirilmesini içerdiği belirtilmektedir.

Bu durumda; davacı asılın 27.08.2020 tarihli ıslah dilekçesinin yukarıda anlatıldığı üzere tebligat yasasına uygun olarak davalı vekiline tebliği ile sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, Anayasa'nın 36. maddesinde ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 6. maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkının en önemli unsuru olan hukuki dinlenilme hakkının ihlal edildiği gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. İtiraz Hakem Heyetince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararı kaldırılarak davanın kabulü ile 87.220,00 TL’nin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; davanın zamanaşımına uğradığını, kurumca teklif edilen bedelin davacı tarafından tahsil edilmediğini, binanın riskli bina görülerek yıkılmasının deprem sigortası talebini haklı göstermeyeceğini, joeoloji mühendisi de bulunan bir heyetten rapor alınması gerektiğini belirtmiştir.

B.Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık; Zorunlu Deprem Sigortasından kaynaklı tazminat istemine ilişkindir.

1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Davacı taraf, söz konusu hasarın depremden kaynaklandığını ve poliçe teminatı kapsamı içinde olduğunu iddia etmiş, davalı taraf ise hasarın bina kusurundan ileri gelip gelmediğinin tespiti gerektiğini savunmuş; hakem heyetince inşaat mühendisi tarafından düzenlenen rapor dikkate alınarak karar verilmiştir.

Davacıya ait konutun deprem nedeniyle ağır hasar gördüğü, riskli yapı haline geldiği ve yıkım kararı verildiği belirtilmiştir. Bu durumun tespiti ve davacı zararının miktarı ancak konusunda uzmanlığı bulunan jeoloji mühendisi, inşaat mühendisi bilirkişiler tarafından yapılmalıdır.

Dosya kapsamı incelendiğinde; dosyada sadece ... Şehircilik Bakanlığı ... ve ... Dönüşüm Müdürlüğü tarafından verilen yıkım kararı ilanen tebligatı suretinin bulunduğu, taşınmaza ait yıkım kararına dayanak belgelerin dosya içerisinde bulunmadığı görülmüştür.

Şu durumda İtiraz Hakem Heyetince; dava konusu bağımsız bölümün bulunduğu binaya ait yapı ruhsatı, proje vs. belgeler ve binanın riskli yapı olduğunun tespitine ilişkin tüm belgelerin (okunaklı suretlerinin) ve yıkım kararının ilgili yerlerden temin edilmesinden sonra konusunda uzman bir jeoloji mühendisi, bir inşaat mühendisi ve bir sigorta hukukçusundan oluşan bilirkişi heyetinden, deprem ile binanın yıkılması arasında illiyet bağının olup olmadığı,

sigortalı konutun riskli ve ağır hasarlı olarak tespitine neden olan hasarlarının, davaya konu deprem olayının doğrudan etkisiyle mi, yoksa binanın yapısal özellikleri (yapım eksiği) ile zaman içinde ortaya çıkan yapısal bozulmaları nedeniyle mi meydana geldiğinin ya da iki olgunun da etkisiyle mi oluştuğunun belirlenmesi,

zararın zorunlu deprem sigortası teminatında olduğunun saptanması halinde, ZDS Genel Şartları ve ZDS poliçesi gereği davacının talep edebileceği tazminat miktarının ne olduğu hususlarında ayrıntılı, gerekçeli ve denetime açık rapor alınıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik incelemeyle karar verilmesi doğru görülmemiştir. Kararın açıklanan nedenle bozulması gerekmiştir.

VII. KARAR