Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/9232 K.2023/12843

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davalının itirazının kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; bisikletli olan müvekkiline 22.10.2019 tarihinde davalıya trafik sigortalı araç sürücüsünün çarpması neticesinde davacının yaralandığını, belirsiz alacak davası olarak ikame ettikleri başvuruda şimdilik 2.936,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 2.064,00 TL rapor ve muayene giderlerini temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte talep etmiştir. Davacı vekili sürekli iş göremezlik tazminatını 53.945,86 TL olarak artırmıştır.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; kusur oranının tespiti amacıyla Adli Tıp Kurumu'na dosyanın tevdii edilmesi gerektiğini, maluliyet raporunun hüküm vermeye elverişli olmadığını, davacının sürekli sakatlık ve meslekte kazanma gücü iddialarının araştırılmasını, geçici iş göremezlik tazminatından sorumlu olmadıklarını, kaza tarihinden itibaren faiz isteminin haksız olduğunu, faiz türünün ise yasal olması gerektiğini vekalet ücretinin ancak 1/5 oranında olabileceğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyeti'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; bisiklet sürücüsü davacıya, davalıya sigortalı araç sürücüsünün çarpması neticesinde malul kaldığını iddia ederek sürekli iş göremezlik tazminatı ve geçici iş göremezlik tazminatı talep ettiği, kusur oranlarının belirlenmesi maksadı ile rapor alındığı, davalıya sigortalı sürücünün %75 oranında, davacının ise %25 oranında kazada kusurunun bulunduğu, 17.02.2021 tarihinde verilen ara karar ile aktüerya raporu alındığı, PMF 1931 Yaşam Tablosu kullanılarak %6 maluliyet oranı,%75 kusur oranı üzerinden yapılan hesaplama neticesinde 53.945,86 TL tazminatın belirlendiği,

başvuranın sürekli iş göremezlik tazminatını 53.945,86 TL olarak ıslah ettiği, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu gereğince davalının 2.064,00 TL rapor ücretinden sorumlu olduğu, rapor ücreti ve muayene ücretlerine ilişkin dekontların dosyaya ibraz edildiği, başvuran lehine nispi ve tam oranda vekalet ücreti verilmesi gerektiği gerekçesi ile talebin kabulüne 53.945,86 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 2064,00 TL tutarındaki rapor ve muayene ücreti olmak üzere toplam 56.009,86 TL tutarındaki tazminatın 22.12.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyeti'nin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; dosyaya sunulu raporun hüküm kurmaya elverişli olmadığını, zarar hesabının TRH 2010 Yaşam Tablosu ve teknik faiz kullanılarak yapılması gerektiğini ileri sürerek karara itiraz etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyeti'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile.

Dokuz Eylül Üniversitesi Hastanesi tarafından kazayla illiyet bağı kurularak ve kişinin muayenesi yapılarak hazırlanan raporda sürekli maluliyetin hem Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik, hem de Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği eki maluliyet cetveli kullanılarak sırasıyla %6 ve % 8,2 oranında belirlendiği, hükmün Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine göre belirlenen % 6'lık maluliyet oranına göre kurulduğu,

vekalet ücretine ilişkin Sigortacılık Kanunu'nda geçen talepte bulunanlar ifadesi teknik olarak başvuru sahibini ifade ettiği ve kanun hükmünün alt düzenlemelerle değiştirilmesinin mümkün olmadığı, davalı vekilinin hesaplamaya itiraz ettiği PMF Yaşam Tablosu'nun Türkiye gerçekleri yansıtmadığı,

bu nedenle hesaplamada TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz kullanılması gerektiği rapordaki itiraz görmeyen diğer hususlar aynen korunarak yapılan hesaplama neticesinde davacının toplam 50.968,63 TL tazminatının belirlendiği gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne 50.968,63 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ile 2.064,00 TL rapor ücreti olmak üzere toplam 53.032,63 TL'nin 22.12.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyeti'nin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; hesaplamada TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yönteminin kullanılması, maluliyet raporunun Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği'ne göre belirlenmesi gerektiği gerekçesi ile kararın bozulmasını talep etmiştir.

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; hesaplamanın TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faize göre yapılmasını, maluliyet raporunu kabul etmediklerini, vekalet ücretinin 1/5'i oranında olması gerektiği gerekçeleri ile kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalı ... şirketi tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı 22.10.2019 tarihli trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı sürücünün uğradığı sürekli iş göremezlik tazminatı, rapor ücreti ve muayene giderleri talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 17 nci maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına, maluliyet raporunun mevzuata uygun olmasına, temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre tarafların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Davacının diğer temyiz nedenlerine gelince;

Trafik kazası sonucu bedensel zarara uğrayan ve buna dayalı olarak iş gücü kaybı tazminatı isteminde bulunan hak sahiplerinin bakiye ömürlerinin belirlenmesi gerekmektedir. Gerçek zarar hesabı, özü itibariyle varsayımlara dayalı bir tespit olduğundan gerçeğe en yakın verilerin kullanılması esastır. Bu nedenle yapılan bilimsel çalışmalar sonucu “TRH 2010” adı verilen “Ulusal Mortalite Tablosu” hazırlanmış olup bu tablonun ülkemize özgü ve güncel verileri içermesi ve yargı mercileri arasında tazminat hesabında birliğin sağlanması açısından Dairemizce de tazminata esas bakiye ömür sürelerinin belirlenmesinde TRH 2010 Yaşam Tablosu’nun kullanılmasının uygun olacağına karar verilmiştir.

Öte yandan Anayasa Mahkemesi'nin 17.07.2020 tarihli ve 2019/40 Esas, 2020/40 Karar sayılı kararıyla 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 90 ıncı maddesindeki Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Genel Şartlar’a yapılan atıf hükmü iptal edilmiştir. Söz konusu iptal kararı sonrası, ZMSS Genel Şartlar ve ekindeki cetvellerle getirilen ve iş gücü kaybı tazminatının hesaplanmasında uygulama alanı bulan %1,8 teknik faiz ile devre başı ödemeli belirli süreli rant formülünün uygulanması artık mümkün değildir. Tazminatın, %1,8 teknik faiz uygulanmadan, Yargıtayın yerleşik uygulamaları ile kabul edilen progresif rant formülü kullanılarak hesaplanması gerekir.

Somut olayda; davacının hak kazanabileceği iş gücü kaybı tazminatının hesaplanması için alınan ve İtiraz Hakem Heyeti tarafından karara esas kabul edilen aktüer raporunda. TRH 2010 Yaşam Tablosu’na göre ve % 1,8 teknik faiz uygulanarak tazminat hesabı yapıldığı; hakem heyetince de bu hesaba göre karar verildiği anlaşılmaktadır.

Dairemizin yerleşik uygulamaları gereği, hesaplamada TRH 2010 Yaşam Tablosu’nun kullanılması yerinde olmakla birlikte %1,8 teknik faiz ve işleyecek devre bakımından “devre başı ödemeli belirli süreli rant” yöntemi kullanılması doğru olmamıştır.

Ancak Uyuşmazlık Hakem Heyetince PMF 1931 Yaşam Tablosu'na göre yapılan hesaplamaya davacının itiraz etmediği ve kabullendiği anlaşılmakla, davacı için PMF 1931 Yaşam Tablosu'na göre muhtemel bakiye ömür süresinin belirleyen ve Uyuşmazlık Hakem Heyetince karara esas alınan bilirkişi raporunun hükme esas alınması gerekirken yanılgılı değerlendirmeyle yazılı biçimde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

3. Davalının diğer temyiz nedenlerine gelince ; 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30/17 nci, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik’in 16/13 üncü Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesi (AAÜT)’nin 17/2 nci maddeleri bir bütün olarak yorumlandığında tarafların avukat ile temsil edildiği hâllerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücretinin, her iki taraf için de AAÜT’de yer alan Asliye Mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biri olarak hükmolunması gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla; İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekâlet ücretine ilişkin olarak anılan mevzuat uyarınca maktu vekâlet ücretinin altında kalmamak kaydıyla Asliye Mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin 1/5’i oranında vekâlet ücreti yerine nispi ve tam vekâlet ücretine hükmedilmesi doğru olmamıştır.

4. Somut olayda, İtiraz Hakem Heyetince başvurunun kabulü ile 50.968,63 TL sürekli iş göremezlik zararı, 2.064,00 TL adli rapor ücreti olmak üzere toplam 53.032,63 TL’nin davalıdan tahsiline karar verilmiş, İtiraz Hakem Heyetince davalı ... şirketi vekilinin itirazlarının reddine karar verilmiştir.

Adli rapor ücretinin yargılama gideri olarak değerlendirilmesi gerekirken esas tazminata eklenmek suretiyle karar verilmesi doğru olmamış, kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davacı vekili ve davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan itiraz Hakem Heyeti kararının davacı yararına, (3) ve (4) numaralı bentlerinde açıklanan nedenlerle de davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan itiraz Hakem Heyeti kararının davalı yararına BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davacı ve davalıya iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,