Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/9285 K.2024/193

Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 16.06.2021 tarih, 2021/1309 E, 2021/3150 K. sayılı bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde İlk Derece Mahkemesince davanın reddine karar verilmiştir.

Karar davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı ...Asansör Taahhüt İnşaat Otomotiv Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti'nden alacaklı olduğunu, davalı borçlu aleyhine Ankara 5. İcra Müdürlüğü'nün 2014/2479 sayılı dosya ile takip yapıldığını, takibin kesinleştiğini, davalı borçlunun acz halinde olduğunu, borçlunun adına kayıtlı Ankara İli, Yenimahalle İlçesi, Yuva köyü, 16819 ada, 2 parselde bulunan taşınmazını düşük bedel ile diğer davalıya devredildiğini beyan ederek davalılar arasındaki tasarrufun iptalini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekilleri cevap dilekçesinde; davanın reddini savunmuşlardır.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 10.10.2019 tarihli 2018/544 E.-2019/533 K. sayılı kararı ile "...Dava konusu gayrımenkulün kaydında yer alan ipotek kaydı ile beraber satın alınması sebebi ile bedel farkının bulunmaması ve davalı davalılar arasında akrabalık bağı veya iş ilişkisinin bulunmaması gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararı süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmiştir.

2. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi'nin 16.06.2021 tarih, 2021/1309 E., 2021/3150 K. sayılı ilamı ile "1- Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, dava konusu gayrımenkulün bilirkişi raporu ile belirlenen değeri ile tapuda gösterilen değeri arasında (kaydında yer alan ipoteklerle beraber devredilmesi sebebi ile) misli fark olmamasına göre, davacı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Somut olayda, davalı ...’ın A.E.S Asansör Yürüyen ... İnşaat Turizm Produksiyon Yayıncılık Organizasyon İthalat İhracaat Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti’nde ortaklığı bulunduğu, davalı borçlu ile aynı iş kolunda faaliyette bulunduğu gibi dava konusu gayrımenkulün davalı borçlunun iş yeri olduğu, iş yerinin davalı ...’a devredildiği, davalı ...’ın devirden sonra dava konusu gayrımenkulde asansör işi ile iştigal ettiği anlaşılmıştır.

Davalı borçlunun iş yerinin devredilmesine göre söz konusu tasarrufun. İİK’nın 280/son maddesi gereğince, ticari işletme devri mahiyetinde olup olmadığı tartışılmaksızın ve davalı ... ile davalı borçlunun faaaliyet alanı aynı olan asansör işinde olduğu hususu dikkate alınmaksızın mahkemece yazılı olduğu şekilde hüküm tesisi de isabetli görülmemiştir. 3-Somut olayda tapu kayıtlarından dava konusu gayrımenkulün dava dışı şahıslara devrediliği anlaşılmıştır.

Mahkemece davacı alacaklı tarafından 4. kişi ve 5. kişi konumundaki kişilerin kötü niyetli olduğunun ileri sürülmesi halinde adı geçenlerin davaya dahil edilip edilmeyeceği hususunda seçimlik hakkının hatırlatılması, davaya dahil ettiği takdirde 4. kişiye ve 5. kişiye tebligat yapılarak davaya dahil edilerek taraf teşkilinin sağlanması,

aksi halde üçüncü kişi ... yönünden davanın tazminata dönüştüğü kabul edilerek tarafların iddia ve savunmaları dinlenip, delilleri toplandıktan sonra hasıl olacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken, yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması da doğru görülmemiştir." gerekçesi ile hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 13.07.2023 tarih, 2021/789 E., 2023/436 K. sayılı ile uyulan bozma kararı doğrultusunda; davalı ...’ın A.E.S Asansör Yürüyen ... İnşaat Turizm Produksiyon Yayıncılık Organizasyon İthalat İhracaat Sanayi ve Ticaret Ltd.

Şti’nde ortaklığı bulunduğu, dava konusu gayrımenkulün davalı borçlunun iş yeri olduğu, davalı borçlu ...Asansör şirketinin çalışanları iş yerini boşalttığı, daha sonra ...'ın, davalı borçlu ...Asansörden dava konusu iş yerini satın aldığı, ...Asansör firması asansör malzemesi tedarik eden bir firma, ... ise asansör bakım ve onarım işleri yaptığı, ...asansör firmasının tüm malzemelerini boşaltıp gittiği ve dava konusu taşınmaz boş bir şekilde ...'a satıldığı, ...'ın satın aldığı dava konusu taşınmazda kendi yaptığı asansör bakım ve onarım işleri ile ilgili faaliyetlerinde hiç bir şekilde kullanmadığı, hep boş kaldığı,

bir müddet sonra ...'ın dava konusu taşınmazı sattığı, dava konusu satın aldığı taşınmazı, kendisi asansör bakım işi yapması ve kendi iş yeri olması sebebiyle ve kendi iş yerinde faaliyet göstermesinden dolayı hiç kullanmadığı, ...'ın ekonomik durumunun iyi olduğu, ...asansör firmasının sahibi Engin Bey'den dava konusu taşınmazı satın aldığı, ...Asansör şirketi asansör malzemeleri sattığı, ... ise asansör montaj işleri yaptığı, ... dava konusu ...Asansörden satın aldığı taşınmazda kendi işi olan asansör montaj faaliyeti için hiç kullanmadığı,

davalı borçlunun iş yeri olan taşınmazı boş bir şekilde sattığı, satın alan ...'ın davalı borçlu ile aynı işi yapmadığı, ...'ın asansör montaj işi, davalı borçlu ...Asansör firmasının ise asansör malzemeleri satışı işi yaptığı, taşınmazın boş bir şekilde ...'a satışının yapıldığı, ...'ın satın aldığı dava konusu taşınmazda asansör bakım işi faaliyetinde bulunmadığı, söz konusu tasarrufun.

İcra İflas Kanunu’nun (İİK) 280/son maddesi gereğince, ticari işletme devri mahiyetinde olmadığı, davalılar tarafından aralarındaki alım satım ilişkisinin muvazaalı olmadığı yani gerçek alım satım ilişkisi olduğu, iş yeri devri niteliğinde olmadığı, davacının alacağını karşılıksız bırakma amacı taşımadığı, mevcut delillere göre dava konusu taşınmazın satışına ilişkin tasarrufun iptale tabi olmadığı, davacının İİK’nın 280/son maddesi gereğince tasarrufun iptali isteminin yerinde olmadığı, tespit edilen olgulara göre ispat edilemeyen davacının davasının reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz başvurusunda bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; dava konusu gayrımenkulün düşük bedel ile devredildiğini, devreden borçlunun asansör işi ile iştigal ettiğini, davalı 3. kişinin de aynı sektörde çalıştığını, şirket adreslerinin aynı olduğunu, mal kaçırma ve zarar verme kasdı bulunduğunu, davalı borçlunun yetkilisi ile davalı 3. şahsın arkadaş olduğunu, ipotek ile satın alınmasının ve satım tarihinden 5 ay sonra bakiye bedelin ödenmesinin de hayatın olağan akışına uygun olmadığını beyan ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, davalılar arasındaki tasarrufun iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3/2 maddesi delaletiyle 1086 sayılı HUMK'nun 427 ve devamı maddeleri, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanun'un 277 ve devamı maddelerinde düzenlenen tasarrufun iptali hükümleri.

3. Değerlendirme 1. Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, dava konusu gayrımenkulün ipotek ile beraber satılmış olduğunun anlaşılmış olmasına ve iş bu hususun bir önceki bozma ilamında da belirlenmiş olmasına göre davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir.

2. Dava 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 277 ve devamı maddelerine dayalı olarak açılan tasarrufun iptali davasına ilişkindir.

İİK'nun 280 inci maddesinde malvarlığı borçlarına yetmeyen bir borçlunun alacaklılarına zarar vermek kastıyla yaptığı tüm işlemler, borçlunun içinde bulunduğu mali durumu ve zarar verme kastının işlemin diğer tarafınca bilindiği veya bilinmesini gerektiren açık emarelerin bulunduğu hallerde tasarrufun iptal edileceği, aynı maddenin son fıkrasında ise ticari işletmenin veya işyerindeki mevcut ticari emtianın tamamını veya mühim bir kısmını devir veya satın alan yahut bir kısmını iktisapla beraber işyerini sonradan işgal eden şahsın,

borçlunun alacaklılarını ızrar kastını bildiği ve borçlunun da bu hallerde ızrar kastıyla hareket ettiğinin kabul edildiği, bu karinenin, ancak iptal davasını açan alacaklıya devir, satış veya terk tarihinden en az üç ay evvel keyfiyetin yazılı olarak bildirildiğinin veya ticari işletmenin bulunduğu yerde görülebilir levhaları asmakla beraber Ticaret Sicili Gazetesiyle; bu mümkün olmadığı takdirde bütün alacaklıların ıttılaını temin edecek şekilde münasip vasıtalarla ilan olunduğunun ispatla çürütülebileceği hüküm altına alınmıştır.

Dosya içerisinde dinlenen tanık beyanlarına göre; davalıların iş yeri komşusu olduğunun belirtilmesine, dosya içerisinde yer alan belgelere göre de dava konusu gayrımenkulün Organize Sanayi Bölgesinde bulunan bir iş yeri olmasına, davalı borçlunun iştigal alanı ile davalı 3. kişinin ortaklığı bulunan dava dışı "A.E.S Asansör Yürüyen ... İnşaat Turizm Prodüksiyon Yayıncılık Organizasyon İthalat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi" nin aynı sektörde faaliyet gösterdiğinin ve davalı borçlunun ticari işletmesini İİK madde 280/3 hükmüne uygun devretmediğinin de anlaşılmış olmasına göre mahkemece davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken, yazılı olduğu biçimde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) nolu bendinde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin sair temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) nolu bendinde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile; İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davacıya iadesine,

Dosyanın mahkemesine gönderilmesine,