Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/9373 K.2025/7274

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; davalıya sigortalı araç ve çekiciye bağlı ... römorkörünün 21.07.2014 günü aracın devrilmesi sonucu meydana gelen ... patlamasında ortaya çıkan yangın sonucu karşı yönden gelen otobüs içerisinde yolcu olarak bulunan müteveffa ...'ın da aralarında bulunduğu 34 kişinin ölümü ve davacılardan da ...'ın % 20 oranında sürekli iş göremez şekilde yaralanması ile neticelenen ölümlü, yaralamalı ve hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, davalıya yapılan başvuruya rağmen herhangi bir ödeme yapılmadığını,

bu nedenlerle davalı ... şirketine ait Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası poliçesinden dolayı müteveffa ...'ın trafik kazasında ölümü nedeni ile davacıların destekten yoksun kalmasına ilişkin 268.000,00 TL poliçe bedelinin, davalı ... şirketine başvuru tarihi olan 18.09.2014 tarihinden itibaren yasal faizi ile davalı şirketten tahsili ile davacılara veraset oranında ödenmesini,

davacılardan ...'a sürekli iş görememezlik tazminatı olarak poliçe bedelinden 6100 sayılı HMK 'nun 107. maddesi kapsamında fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydıyla belirsiz alacak olarak 1.000,00 TL'nin dava tarihinden itibaren davalıdan tahsili ile yasal faizi ile davacılardan ...'a ödenmesini talep etmiş; yargılama sırasında taleplerini yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirketin söz konusu olayla ilgili Karayolu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesi kapsamında herhangi bir sorumluluğu bulunmadığını, kazada zarar görenlerin trafik kazası dolayısıyla değil, tankerdeki ... gazının alev alması neticesinde yanarak zarar gördüğünü, mağdurun trafik kazası sonucu araçtan sağ olarak indiğini, fakat geriye doğru gaz sızıntısından kaçarken ... gazının alev alması sonucunda vefat ettiğini, davacıların talebinin tehlikeli maddeler ve tehlikeli atık zorunlu sorumluluk sigorta poliçesi kapsamında olduğunu, müvekkili şirketin sorumluluğunun bulunmadığını,

Tehlikeli Maddeler Zorunlu Mali Sorumluluk poliçesini düzenleyen ... 'nin sorumluluğunda olduğunu, bu nedenle davanın ...'ye ihbarını, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davanın kabulü ile; 268.000,00 TL tutarında destekten yoksun kalma tazminatının temerrüt tarihi olan 01.10.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile veraset ilamındaki hisseleri oranında davacılara verilmesine, 268.000,00 TL tutarında iş göremezlik tazminatının temerrüt tarihi olan 01.10.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacı ...'a verilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine; Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; davaya konu kazanın trafik kazası olmadığını, ... gazı yüklü tankerin patlamasından oluştuğunu, ZMS sigortacısı müvekkili aleyhine hüküm kurulmasının hatalı olduğunu, kabul anlamına gelmemek kaydıyla, müvekkili şirket aleyhine aynı olay sebebiyle ikame edilen davalar ile kurulan hükümlerde kaza teminat limitinin dolduğunu beyan etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davalı ... tarafından ZMSS poliçesi ile teminat altına alınan aracın yaptığı trafik kazası sonucu maddi tazminat talebine ilişkindir.

1.Tarafların iddia ve savunmalarına,

2.Davalı zorunlu trafik sigortacısı, sigortalı araç ve çekiciye bağlı ... römorkunun devrildiği ... patlaması sonucu zarar gören birçok kişi olduğunu, davalı ... aleyhine aynı olay sebebiyle ikame edilen davalar ile kurulan hükümlerde kaza teminat limitinin dolduğunu belirtmiştir.

2918 sayılı KTK’nun 96 ıncı maddesinin 1 inci fıkrasında; “Zarar görenlerin tazminat alacakları, sigorta sözleşmesinde öngörülen sigorta tutarından fazla ise zarar görenlerden her birinin sigortacıya karşı yöneltebileceği tazminat talebi, sigorta tutarının tazminat alacakları toplamına olan oranına göre indirime tabi tutulur.”, 2 nci fıkrasında ise; “Başka tazminat taleplerinin bulunduğunu bilmeksizin zarar görenlerin birine veya birkaçına kendilerine düşecek olandan daha fazla ödemede bulunan iyiniyetli sigortacı, yaptığı ödeme çerçevesinde, diğer zarar görenlere karşı da borcundan kurtulmuş sayılır.” düzenlemesine yer verilmiştir.

Anılan Kanun maddesindeki hükme göre, garameten ödeme ilkesi; bir rizikonun gerçekleşmesi ile zarar görenlerin birden fazla olması ve tazminat alacaklarının da sigorta sözleşmesinde öngörülen sigorta bedelinden fazla olduğu hallerde, zarar görenlerden her birinin sigortacıya karşı yöneltebileceği tazminat miktarı isteminden, sigorta bedelinin tazminat alacaklıları toplamına olan oranına göre indirim yapılmasını ifade etmektedir. Burada amaç, zarar görenlerin birden fazla olması halinde, sigortacının poliçede gösterilen limitle sorumlu olacağı da dikkate alınarak, zarar görenler arasında eşitliği sağlayıcı biçimde ve poliçe limitini de aşmayacak şekilde eşit paylaştırmanın sağlanmasıdır.

Somut olayda; davacılar dışında başkaca kişilerin de zarar gördüğü, davalı ... şirketinin söz konusu hak sahiplerinin başvuruları üzerine ödemeler yaptığı iddia edilmektedir.

Açıklanan hukuki ve maddi vakıalar karşısında mahkemece; davalı ... şirketine ihtaratlı yazı yazılıp kesin süre verilerek, yazı tarihi itibariyle teminat limitinden diğer zarar görenlere yapılmış olan tüm ödemelere ilişkin bilgi verilip (yapılan ödemeler, açılan davalar vb) belgelerin sunulmasının istenmesi; diğer zarar görenlere yapılan ödeme bulunması halinde ise, 2918 sayılı KTK'nun 96 ncı maddesinin 1 inci fıkrası gereği garame hesabı konusunda rapor alınıp oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirmeyle yazılı biçimde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

Kabule göre de; davalı tarafından diğer zarar görenlere yapılmış olan tüm ödemelere ilişkin bilgi ve belgelerin temin edilmesinden sonra oluşacak sonuca göre, 2918 sayılı KTK’nun 96 ncı maddesinin 2 inci fıkrası gereğince, davalının davacıya karşı sorumluluktan kurtulabilmesi için öngörülen “başka tazminat taleplerinin olduğunu bilmeme” ve “iyiniyetle ödeme yapma” şeklindeki şartları sağlayıp sağlayamadığı, basiretli bir tacir gibi davranma yükümlülüğü altında olduğu halde, ödeme yaparken garameten paylaştırma ile ödeme yapma konusunda üzerine düşen yükümlülükleri yerine getirip getirmediğinin de değerlendirilmesi gerekir.

VI. KARAR