Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/9402 K.2023/13692

Taraflar arasındaki tasarrufun iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiştir.

Mahkeme kararı davalı ... vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiş, incelemenin duruşmalı olarak yapılması davalı ... vekili tarafından istenilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 22.11.2022 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen gün ve saatte taraflardan kimsenin gelmemiş olduğu belirlendikten sonra ve eksiklik nedeniyle iade edilen dosya ikmal edildikten sonra tekrar geldiği anlaşılmakla; işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen 18.12.2023 gününde Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı şirketin davacı bankanın müşterisi olup, kredi kullandığını, borcun ödenmemesi üzerine alacağın tahsili için Gaziantep 13. İcra Müdürlüğü'nün 2015/183908 sayılı takip dosyası ile takibe geçtiklerini ve takibin kesinleştiğini, takip sırasında davalı şirkete ait 46.00.15 plaka sayılı pamuk toplama makinesinin alacaklılardan mal kaçırmak kastıyla şirketin kurucu ortaklarının aynı köylüsü ve iş yaptığı diğer davalı ...'e rehin verildiğini belirterek davalılar arasında yapılan rehin işleminin iptaline, alacaklarının tahsili amacı ile dava konusu rehinden öncelikli olarak taraflarına haciz ve satış yetkisi tanınmasına karar verilmesini, rehin hakkının daha sonra ...'a devredildiğinin öğrenilmesi üzerine ...'ın da davaya dahil edilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1. Davalı ... Tarım ...Mısır Kurutma Hayvancılık Taş. San. Tic. Ltd. Şti.; davaya cevap vermemiştir.

2. Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; rehin hakkının diğer davalı borçlu şirket ile ... arasındaki buğday satışına karşılık olarak verildiğini, 15.11.2015 tarihinde 458 ton buğdaya karşılık müstahsil makbuzu düzenlendiğini, mal kaçırma kastı olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

3. Davalı ...; davanın reddini savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı şirketin Ziraat Bankasına ait kredi borcunun ödenmemesinden kaynaklı hesabın kat edilmesinden bir gün önce 16.11.2015 tarihinde dava konusu aracı davalı ...'e rehin ettirdiği, bu şahıs ilgili şirket kurucusu ile yakın akraba ve köylü olduğundan taraflar arasındaki ...

3. Noterliğinin 21230 yevmiye nolu rehin işlemli belgesi ile yapılan tasarruf işleminin iptale tabi olduğu ve yine bu durumun birbirleriyle akrabalık ve komşuluk, köylülük ilişkileri olan davalıların birbirinin ekonomik durumlarını bilebilecek kimselerden olduklarını gösterdiği, davalı ...'ın dava konusu aracı 2013 yılında davalı borçlu ...

Tarım ile birlikte aldıkları, yıllardan beri birlikte çalıştıkları, daha sonra rehin bedelini davalı ...'e vererek 2015 yılında satın aldığı gerekçesiyle davanın kabulüne davalılar arasındaki ...

3.Noterliğinin 16.11.2015 tarih ve 21230 yevmiye nolu, Rehin işlemli dava konusu alacak ve fer'ileriyle sınırlı olmak üzere iptaline, davacı yana Gaziantep 13. İcra Müdürlüğünün 2015/183908 sayılı dosyasındaki alacak ve fer'ileriyle sınırlı olmak üzere dava konusu araç üzerinde haciz ve satış yetkisinin verilmesine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili ve davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde.

Mahkemece davalı ...’ün borçlu firmanın kurucusu olduğu kabul edilmişse de bu kabulün doğru olmadığını, davalı ...'un davalı şirket sahibi ile herhangi bir akrabalığı da bulunmadığını, bütün köylünün tarım işi ile iştigal edip ürettiği ürünleri bu vb şirketlere sattığını, sırf müvekkil ile ticaret yapıyor diye şirketten alacağına istinaden müvekkil lehine tesis edilen rehin işleminin muvazaalı olduğunun kabulünün usul ve yasaya aykırı olduğunu, davalı ...'un kendine ait olan 458 ton buğdayı davalıya sattığını, buğdayın karşılığı olan parayı alana kadar diğer davalı ...

Tarım ...Mısır Kurutma Hayvancılık Taş. San. Tic. Ltd.

Şti.'nin dava konusu aracını rehin ettirdiğini, rehin ilişkisinin alacaklılardan mal kaçırma amacıyla yapılmış bir işlem olmayıp buğday alım satımına dayanılarak yapıldığını, müvekkilinin de davalı şirketten alacaklı olup bu alacağına istinaden söz konusu işlem tesis edildiğinden ve yapılan işlem alacaklılar için herhangi bir zarar tehlikesi taşımadığından davanın bu yönü ile de reddedilmesi gerektiğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

2. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; davaya konu rehin verilen pamuk toplama aracının hiçbir zaman resmi bir şekilde müvekkili üzerine geçmediğini, mülkiyeti resmi olarak davalı ...'a ait olmayan bir araçtan dolayı bu şekilde davaya dahil edilip sorumlu tutulmasının yanlış olduğunu belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, İİK 277 ve devamı maddelerine göre açılmış tasarrufun iptali istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 277 ve devamı maddeleri.

3. Değerlendirme 1. Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

2. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere, İİK'nun 279/1 maddesi gereğince borçlunun teminat göstermeyi evvelce taahhüt etmiş olduğu haller müstesna olmak üzere borçlu tarafından mevcut bir borcu temin için yapılan rehinlerin iptale tabi olmasına, davalı ... tarafından dava konusu rehin hakkına dayanarak rehnin paraya çevrilmesi yoluyla başlattığı ...

2. İcra Müdürlüğü'nün 2015/12293 (Yeni ... İcra Müdürlüğü'nün 2018/19219) sayılı icra takip dosyasındaki rehin hakkını davalı ...'a temlik ettiğinin anlaşılmasına göre usul ve kanuna uygun olup davalı ... vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

V. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davalılar ... ve ... vekili tarafından temyiz olunan mahkeme kararının ONANMASINA,

Duruşmada vekille temsil olunmayan davacı yararına vekalet ücreti taktirine yer olmadığına,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davalılar ... ve ...'a yükletilmesine ,

Dosyanın Mahkemesine gönderilmesine,