Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/9542 K.2023/12845

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davalının itirazının kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davacı vekili ve davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Dava dilekçesinde; müvekkilinin yolcu olarak bulunduğu davalıya trafik sigortalı aracın 14.08.2019 tarihinde yaptığı kaza neticesinde %41,2 oranında malul kaldığını, davalının 17.06.2020 tarihinde 42.841,43 TL ödeme yaptığını ancak yeterli olmadığını iddia ederek belirsiz alacak davası olarak ikame ettikleri davada şimdilik 5.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 50,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 50,00 TL bakıcı gideri olmak üzere toplam 5.100,00 TL tazminatın 17.06.2020 tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

Davacı vekili talebini toplam 327.681,81 TL olarak artırmıştır.

II. CEVAP

Cevap dilekçesinde; usule uygun sağlık raporu ile başvuru yapılmadığından dava şartı noksanlığından davanın reddi gerektiğini, davacıya ödeme yaptıklarını poliçeden kaynaklı sorumluluklarının yerine getirildiğini, maluliyet zararında Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik esas alınarak raporun tanzimi gerektiğini, geçici iş göremezlik tazminatı ve bakıcı giderinden sorumlu olmadıklarını, zararın TRH 2010 Yaşam Tablosuna göre belirlenerek başvuranın vergilendirilmiş gelirine göre hesaplanması gerektiğini, başvuranın kazanın meydana gelmesinde kusuru olup olmadığını, Sosyal Güvenlik Kurumu'ndan (SGK) gelir sağlanıp sağlanmadığını, koruyucu ekipman kullanıp kullanmadığının araştırılmasının talep ettiklerini savunarak davanın reddini talep etmiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile.

Balıkesir Üniversitesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığı tarafından verilen rapor ile başvuranın %41,2 oranında maluliyeti olduğunun ve dosyaya alınan 20.06.2021 tarihli rapor ile kazada kusuru olmadığının belirlendiği, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemi uyarınca yapılan hesaplama ile 3.837,60 TL bakıcı gideri, 8.902,83 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 629.884,46 TL sürekli iş göremezlik tazminatının hesaplandığı, ödenenin güncel değerinin tenzili neticesinde ise 583.155,71 TL bakiye sürekli iş göremezlik tazminatına ulaşıldığı, poliçe teminat miktarının 360.000,00 TL olduğu,

hesaplanan tazminatın poliçe limitini aştığı, bu nedenle 360.000,00 TL poliçe limitinden ödenen miktar olan 42.841,34 TL'nin tenzili ile 317.158,66 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, SGK tarafından davacıya 2.217,55 TL geçici iş göremezlik tazminatı ödemesi yapıldığı bu miktarın da tenzili ile bakiye 6.685,55 TL ödenebilir geçici iş göremezlik tazminatının belirlendiği,

başvuran tarafından sunulan ıslah dilekçesi ile sürekli iş göremezlik tazminatını 317.158,66 TL, 6.685,55 TL geçici iş göremezlik tazminatı, 3.837,60 TL bakıcı gideri olmak üzere toplam 327.681,81 TL olarak taleplerin artırıldığı gerekçesi ile başvurunun kabulüne 327.681,81 TL tazminatın 22.12.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı vekili; maluliyet raporunun usul ve yasaya aykırı olduğunu, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve 1,8 teknik faize göre hesaplama yapılması gerektiği, poliçenin yeni Genel Şartlar hükümlerine tabi olduğunu, geçici iş göremezlik ve geçici bakıcı giderinden sorumluluklarının olmadığını, bilirkişi raporuna itirazlarının dikkate alınmadığını, geçici bakıcı giderinin brüt asgari ücret üzerinden hesaplanmasının hatalı olduğunu, geçici iş göremezlik zararı için SGK tarafından ödeme yapıldığını, başvuran lehine 1/5 vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini beyan etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; dosyaya ibraz edilen maluliyet raporunun yönetmelik hükümlerine uygun olarak tanzim edildiği, kaza ile illiyet bağı kurduğu, rapor vermeye yetkili hastaneden alındığı, poliçe tarihi itibari ile Genel Şartlar öncesinde PMF 1931 Yaşam Tablosuna göre, sonrasında ise TRH 2010 Yaşam Tablosuna göre hesaplama yapılacağı içtihat edildiğinden TRH 2010 Yaşam Tablosuna göre tazminat hesaplaması yapılmasının benimsendiği,

Anayasa Mahkemesinin 17.07.2020 tarih 2019/40 E., 2020/40 K. sayılı kararı sonrasında hesaplamada 0 teknik faiz uygulanması gerektiğinden TRH 2010 Yaşam Tablosu progresif rant yöntemine göre hesaplama yapıldığı, bakıcı giderinden davalının sorumlu olduğu ve brüt asgari ücret üzerinden hesaplama yapılmasının yerinde olduğu,

geçici iş göremezlik tazminatının SGK tarafından karşılandığı ve geçici iş göremezlik tazminatının reddi gerektiği, başvuran lehine nispi tam vekalet ücreti verilmesi gerektiği gerekçeleri ile itirazın kısmen kabulü ile talebin kısmen kabulüne, 320.996,26 TL tazminatın 22.12.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte davalıdan tahsiline, geçici iş göremezlik talebinin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili ve davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1. Davacı vekili temyiz dilekçesinde; SGK'nın yaptığı ödeme nedeni ile geçici iş göremezlik tazminatının reddinin hatalı olduğunu, ödenenin zararı karşılamadığı gerekçesi ile kararın bozulmasının talep etmiştir.

2. Davalı vekili temyiz dilekçesinde; maluliyet raporunun kabul etmedikleri, hesaplamanın TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faize göre yapılması gerektiği, bakıcı giderinin teminat kapsamında olmadığı, bakıcı tutulduğunun ispatlanamadığı, vekalet ücretinin 1/5 oranında hükmedilmesi gerektiği gerekçeleri ile kararın bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı 14.08.2019 tarihli trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun uğradığı sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik tazminatı ile bakıcı gideri talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369, 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 51 ve 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi ve Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16 ncı maddesinin on üçüncü fıkrası, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 17 nci maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere; tarafların aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Davacı vekilinin diğer temyiz itirazlarına gelince;

Davacı vekili müvekkilinin 14.08.2019 tarihinde meydana gelen kazada malul kaldığını beyan ederek sürekli iş göremezlik tazminatı, geçici iş göremezlik tazminatı ve bakıcı gideri talebinde bulunmuştur. Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından davacıya 43 iş günü karşılığı olmak üzere 2.217,28 TL geçici iş göremezlik tazminatı ödenmiştir.

Dosyaya ibraz edilen maluliyet raporunda ise davacının 135 gün geçici iş göremezlik süresi olduğu belirtilmiş, hesap raporunda 135 gün geçici iş göremezlik süresi olan davacının 8.902,83 TL geçici iş göremezlik tazminatı alabileceği belirlenmiştir.

Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından Sosyal Güvenlik Kurumunun yaptığı ödemenin tenzili ile bakiye geçici iş göremezlik tazminatının kabulüne karar verilmiş, İtiraz Hakem Heyeti tarafından ise SGK tarafından geçici iş göremezlik tazminatının ödenmiş olduğu gerekçesi ile talebin reddine karar verilmiştir.

Kaza tarihi itibari ile geçerli yönetmelik hükümlerine göre alınacak maluliyet raporunda geçici iş göremezlik süresinin tayin edilmiş olması halinde, belirlenen süre uyarınca tazminat hesaplaması yapılması, Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından yapılan ödemenin karşılaşmadığı anlaşıldığı bakiye geçici iş göremezlik tazminatına karar verilmesi gerekirken ödeme nedeni ile talebin reddine karar verilmesi hatalıdır.

3. Davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarına gelince; Haksız fiil sonucu çalışma gücünde kayıp olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması hâlinde, zararın kapsamının tespiti açısından geçici iş göremezlik süresi ile sürekli iş göremezlik oranının doğru bir şekilde belirlenmesi zorunludur. Söz konusu belirlemenin, bağlı oldukları mevzuat uyarınca sağlık kurulu raporu vermeye yetkili hastaneler veya sağlık kuruluşları tarafından çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikâyetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetinden kaza tarihinde yürürlükte bulunan mevzuata göre yapılması gerekir.

11.10.2008 tarihinden önce Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11.10.2008 ilâ 01.09.2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01.09.2013 ilâ 01.06.2015 tarihleri arasında Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği, 01.06.2015 ilâ 20.02.2019 tarihleri arasında Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurul Raporları Hakkında Yönetmelik ve 20.02.2019 tarihinden sonra ise Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik yürürlükte olduğundan kaza tarihinde geçerli mevzuat uyarınca sağlık kurulu raporu düzenlenmelidir. Eldeki davada kaza, 14.08.2019 tarihinde meydana gelmiştir.

Bu durumda İtiraz Hakem Heyetince; davalının usuli kazanılmış hakları gözetilerek davacının kazaya ilişkin tüm tedavi evrakı eklenip (eksik varsa temini ile) dosyada bulunan sağlık kurulu raporları da irdelenmek ve bizzat muayene edilmek suretiyle kaza tarihinde yürürlükte bulunan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak ve yukarıda açıklandığı şekilde yetkili sağlık kurulundan rapor alınıp sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.

4. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30/17 nci, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik’in 16/13 üncü Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesi (AAÜT)’nin 17/2 nci maddeleri bir bütün olarak yorumlandığında tarafların avukat ile temsil edildiği hâllerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücretinin, her iki taraf için de AAÜT’de yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biri olarak hükmolunması gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla; İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekâlet ücretine ilişkin olarak anılan mevzuat uyarınca maktu vekâlet ücretinin altında kalmamak kaydıyla asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin 1/5’i oranında vekâlet ücreti yerine nispi ve tam vekâlet ücretine hükmedilmesi doğru olmamıştır.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davacı vekilinin ve davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeple davacı vekilinin temyiz itirazlarının kabulüne, (3) ve (4) numaralı bentlerinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davacı ve davalıya iadesine,

Dosyanın mahkemesine gönderilmesine,