Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/9642 K.2024/7658

Taraflar arasında görülen trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı ve araç hasarı nedeniyle maddi tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece kararın bozulmasına karar verilmiştir. Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir. Mahkeme kararı davalı ... tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili; davalıların işleteni, sürücüsü ve zorunlu mali sorumluluk sigortacısı (ZMSS) olduğu aracın, 09.08.2008 tarihinde davacıların desteği ... idaresinde bulunan araca çarpması sonucu, davacılar desteğinin vefat ettiğini, araçta yolcu olarak bulunan davacı ...’ın yaralandığını belirterek fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydı ile davacı baba ... için 500,00 TL, davacı anne ...

500,00 TL, davacı eş ... için 4.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatı, 100,00 TL araç hasar bedeli ve değer kaybı tazminatı, kazada yaralanan davacı ... için 1.500,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, tedavi, ulaşım bedeli ve diğer giderler için 100,00 TL olmak üzere toplam 6.700,00 TL maddi tazminatın davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 19.10.2012 tarihli ıslah dilekçesi ile davacı ... için 129.088,29 TL destekten yoksun kalma tazminatı, 446,40 TL ulaşım, tedavi ve temizlik masrafları, 2.196,62 TL geçici iş göremezlik tazminatı, davacılardan ... için 9.163,89 TL,

davacı ... için 20.442,73 TL destekten yoksun kalma tazminatı ve araçtaki hasar için 8.832,00 TL olarak davayı ıslah etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili; kusur oranını ve talep edilen tazminatı kabul etmediklerini, ceza dosyasının bekletici mesele yapılması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir. Davalılar ..., ... ve ... cevap dilekçesi sunmamıştır.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 26.12.2012 tarihli ve 2008/531 Esas, 2012/1792 Karar sayılı kararıyla; toplanan deliller ve benimsenen bilirkişi raporuna göre davacı eş ... için 129.088,29 TL destekten yoksun kalma tazminatı, 446,40 TL ulaşım, tedavi ve temizlik masrafları, 2.196,62 TL geçici iş göremezlik zararı, davacı baba ... için 9.163,89 TL, davacı anne ... için 20.442,73 TL destekten yoksun kalma tazminatı, araçtaki hasar için 8.832,00 TL olmak üzere toplam 170.169,93 TL maddi tazminatın davalılardan tahsiline karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 30.09.2014 tarihli ve 2013/10635 Esas, 2014/12991 Karar sayılı ilamı ile "...Davalı vekilinin davacılar desteği ...’ın vefatı nedeniyle talep ettikleri destekten yoksun kalma tazminatına ilişkin temyiz nedenlerine gelince. Dava trafik kazasından kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.

Böyle bir davada destekten yoksun kalma tazminatının belirlenebilmesi için ölenin son gelir durumunun net olarak belirlenmesi gerekir. Davacıların tanıkları desteğin sahibi olduğu işyerinde çatı işleri yaptığını ve gelirinin olay tarihinde aylık 4.000 TL. olduğunu belirtmişler, buna göre yapılan aktüerya hesabına göre karar verilmiş ise de desteğin geliri net olarak belirlenmemiştir.

Mahkemece desteğin gelirinin net olarak belirlenmesi için öncelikle davacılara bu konuda ispat imkanı verilmesi ve ölenin yaptığı iş, işyeri sahibi olduğu belirtildiğinden işyeri kayıtları ve bu konu ile ilgili kuruluşlara yazı yazılarak desteğin muhtemel geliri tespit edilerek bu miktara göre tazminatın belirlenmesi gerekirken, yazılı olduğu şekilde eksik incelemeye dayalı olarak karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Mahkemece davacılara desteğin ölümü nedeniyle Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından ölenin yakınlarına zarar sorumlularına rücu edilecek herhangi bir ödeme yapılıp yapılmadığı araştırılarak, sonucuna göre karar verilmesi gerekirken bu hususta araştırma yapılmadan karar verilmiş olması doğru görülmemiştir. Davacılar dava dilekçesi ile kazada zarar gören araçta meydana gelen hasar bedelini de talep etmişlerdir.

Mahkemece hükme esas alınan bilirkişi raporunda aracın onarımının ekonomik olup olmadığı hususu değerlendirilmemiştir. Mahkemece bilirkişi heyetinden aracın onarımının ekonomik olup olmadığı hususunda ek rapor alınarak sonucuna göre karar verilmelidir. Ayrıca davacılar dava dilekçesinde araç mahrumiyetine ilişkin herhangi bir talepleri olmadığı halde HMK.

26. maddesine aykırı şekilde davacının talebi olmayan araç mahrumiyeti bedelinin de davalıdan tahsiline karar verilmiş olması doğru görülmemiştir." gerekçesiyle kararın bozulmasına, davalı ... vekilinin diğer temyiz itirazları ile davacı ...’ın yaralanmasına ilişkin temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; bozma ilamına uyulduğu, davacı müteveffa Kazım yönünden dava dosyasının tefrik edildiği, bozma sonrası alınan 22.01.2021 tarihli bilirkişi raporuna göre davacı eş ...'ın destekten yoksun kalma tazminatının 138.457,15 TL, vefat eden baba ...'ın destekten yoksun kalma tazminatının 2.919,50 TL, davacı anne ...'ın destekten yoksun kalma tazminatının 33.181,88 TL, araçtaki hasar bedelinin 8.832,00 TL olarak hesaplandığı,

ancak bozma öncesi kararın davalı ... vekilince temyiz edildiği hususu dikkate alındığında ıslahla bağlı kalınarak ve davalı lehine usuli kazanılmış hak ilkesi gözetilerek hüküm kurulması gerektiği gerekçesiyle davanın kabulü ile davacılardan eş ... için 129.088,29 TL destekten yoksun kalma tazminatı, davacı anne ... için 20.442,73 TL destekten yoksun kalma tazminatı ile 8.832,00 TL araç hasar tazminatının (davalılar Türkiye Sigorta A.Ş. ve ... Sigorta Aracılık Hizmetleri Ltd.

Şti.'nin poliçelerindeki limit ile sınırlı ve faizden de dava tarihi olan 30.10.2008 tarihinden itibaren sorumlu olmak diğer davalılardan ise faizden olay tarihi olan 09.08.2008 tarihinden itibaren sorumlu olmak üzere) işletilecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... temyiz dilekçesinde; davalının HDI Sigorta Şirketi'nin sigorta acentesi olduğunu, davalı şirketinin sorumluluğunun bulunmadığını, davalıya husumet yöneltilmesinin hatalı olduğunu belirtmiştir.

C. Gerekçe

1.Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dosya içeriğine, bozmanın mahiyeti ve kapsamına göre taraflar arasındaki uyuşmazlık, davalıların işleteni, sürücüsü ve zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olduğu aracın, 09.08.2008 tarihinde karıştığı çift taraflı trafik kazası sonucu davacıların desteği olan sürücünün vefat etmesi nedeniyle davacıların destekten yoksun kalma tazminatı ve araç hasarı nedeniyle maddi tazminat istemlerine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 818 sayılı Borçlar Kanunu'nun (BK) 41 ve 45 inci maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme

Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR