Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/9821 K.2025/1708

Taraflar arasında görülen tasarrufun iptali davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (kapatılan) 17. Hukuk Dairesince kararının bozulmasına karar verilmiştir. Mahkemece bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Mahkeme kararı, davacı vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili, davalı borçlu ... Piliç Entegre Tavukçuluk Gıda İnş. Nak. Deri Ürn. San. ve Tic. Ltd. Şti. hakkında takip yaptığını, semeresiz kaldığını, borçlu şirketin mal kaçırma amacı ile şirkete ait malları 26.01.2012 ve 30.01.2012 tarihli 4 adet fatura ile davalı ... Piliç Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.'ye devrettiğini belirterek, bu tasarrufun iptalini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı borçlu şirket temsilcisi dava dilekçesinde, davacı alacaklıya borçlarını ödeyecek mal varlıkları olmadığını, 2012 Ocak ayında ödeme güçlüğüne düşünce, davalı ... Piliç Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin 60.000,00 TL para gönderdiklerini, daha sonra anılan şirkete olan borçlarını ödeyemeceklerini anlayınca borca karşılık fabrikada kalan hammadde ve ürünleri, davalı ... Piliç Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.'ne devir ederek borçlarını ödediklerini mal kaçırma amaçlarının olmadığını, davanın reddi gerektiğini belirtmiştir.

2.Davalı ... Piliç Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. Vekili cevap dilekçesinde, malların faturalı alındığını, davacı alacaklıya olan borçlarından müvekkili şirketin haberdar olmadığını belirterek davanın reddini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 18.07.2013 tarihli ve 2012/1216 Esas, 2013/396 Karar sayılı kararı ile görevli mahkemenin Asliye Ticaret Mahkemesi olduğu gerekçesi ile görevsizlik kararı verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 13.01.2014 tarihli ve 2013/21394 Esas, 2014/186 Karar sayılı ilamı ile; görevli mahkemenin Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu gerekçesi ile karar bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; "... Kesinleşen mahkeme kararları işbu davamıza konu olan faturalarla aynı olup, verilen kararlar işbu dosya açısından da güçlü delil teşkil etmektedir. Davalı borçlu şirketin aciz halindeyken mal varlığının önemli bir kısmını diğer davalı şirkete aktardığı ve davalı şirketler arasındaki muamelenin İİK'nın 279.maddesi kapsamında iptali gereken tasarruf niteliğinde olduğu, davalı ... Piliç Ltd.

Şti'nin henüz vadesi gelmemiş alacağını tahsil edebilmek amacıyla mutat ödeme vasıtası dışında bir ödeme şekliyle alacağına mahsuben söz konusu tasarruf işlemlerine konu malvarlığını devraldığı, ayrıca bu şirketin alacağına mahsuben borçlu şirketin elindeki neredeyse tüm malzemeleri devralması ve aynı sektörde faaliyet göstermeleri düşünüldüğünde borçlunun içinde bulunduğu durumu ve mal kaçırma amacını bilebilecek kişilerden olduğu anlaşılmakla davanın kabulüne karar vermek gerekmiştir.

Dava tarihinin 2012 yılı olduğu, davacı tarafça 20/09/2021 tarihinde ıslah dilekçesi ile dava konusu yapılmayan 01/02/2012 tarihli faturaların da dava konusu yapılmak istendiği anlaşılmış ise de, gerek dava konusu yapılmayan tasarruf işlemlerinin ıslah müessesi ile davaya idhal edilemeyeceği, gerekse 5 yıllık hak düşürücü sürenin de dolduğu anlaşılmakla, ıslah talebinin reddine.." karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1.Davacı vekili temyiz dilekçesinde; ıslah talebinin reddinin hatalı olduğunu, ıslah talebinin dava değerinin artırılmasına değil, dava sebebine ek yapılmasına ilişkin olduğunu, ayrıca red edilen ıslah talebi yönünden davalı lehine vekalet ücretine hükmedilmesinin de usule aykırı olduğunu belirterek, kararın bozulmasını talep etmiştir.

2.Davalı ... Piliç Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili temyiz dilekçesinde, müvekkilinin taraf olduğu ve borçlunun diğer alacaklıları tarafından açılan ve aleyhine sonuçlanan tasarrufun iptali davalarına yapılan ödemelerin dikkate alınmadığını, fatura bedelinden fazla ödeme yapıldığını bu nedenle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık İİK'nın 277 ve devamı maddelerine dayalı olarak açılan tasarrufun iptali davasına ilişkindir. 1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacı vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir .

2.Tasarrufun iptali davasında, davacı alacaklının amacı borçlu ile üçüncü kişi arasında gerçekleşen ve İİK'nın 278-279 ve 280.maddelerinde yazılı olan iptal sebeplerinden birinin varlığının kanıtlaması halinde, işlemin iptaline sağlayarak alacağını tahsil etmektir. Yargılama sırasında ve başında dava konusu şey üçüncü kişinin elinden çıkmış ise davacı bedelin üçüncü kişiden tahsilini talep edebilir. Bu durumda davalı üçüncü kişinin sorumluluğu, iptali sağlanan işlemin bedeli kadardır.

Somut olayda, iptali istenilen şey borçlu şirketin vadesi gelmemiş borçları için 26.01.2012-30.01.2012 tarihleri arasında dört fatura karşılığı davalı üçüncü kişiye ödenen 627.126,13 TL lık ödeme işlemidir. Buna göre davacı üçüncü kişinin sorumluluğu tüm alacaklılara karşı bu faturaların karşılığı olan 627.126,13 TL ile ve davacının alacağı ile sınırlıdır.

Davalı borçlu şirket aleyhine birden fazla alacaklı tarafından aynı fatura karşılığı yapılan ödeme işleminin iptali için tasarrufun iptali davası açılmış, davacılar lehine sonuçlanmış ve bir kısmı davalı üçüncü kişiden alacağını tahsil etmiştir.

Davacı üçüncü kişi dosyaya sunulan belgelerden, borçlunun bir başka alacaklısının aynı fatura bedelleri için açtığı davanın lehine sonuçlanması nedeni ile Mudurnu İcra Müdürlüğünün 2017/126 sayılı icra dosyasına karardan önce 707.102,39 TL ödeme yaptığını belgelemiştir. Bu halde davalı üçüncü kişiden tahsil edilecek bir bedel kalmadığı dolayısıyla davanın konusu kalmadığı anlaşılmıştır.

Mahkemece bu maddi ve hukuki olgular dikkate alınarak konusu kalmayan dava hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekirken, hatalı değerlendirme ve ödeme durumu netleşmemiş aşamada verilen emsal dosya gerekçe yapılarak yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırı olmuştur.

VII. KARAR

#########