Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2023/9908 K.2023/13184

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonucunda, Dairece İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyetince bozmaya uyularak itirazın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı ...Ş. vekili ve katılma yoluyla davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının yolcu olarak bulunduğu, davalı trafik sigorta şirketlerine trafik sigortalı araçların karıştığı kazada davacının yaralandığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davalı ... A.Ş'den 6.000,00 TL, davalı Quick Sigorta A.Ş.'den 10.000,00 TL'nin tahsilini talep etmiş, 06.05.2019 tarihli dilekçe ile talebini yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı Quick Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; eksik evrakla başvuru yapıldığını, kusur incelemesi yapılması gerektiğini, yeni Genel Şartların uygulanması gerektiğini, koruyucu tedbirlerin kullanılmadığını, yasal faiz uygulanmasını ve hükmedilecek vekalet ücretinin 1/5 oranında olması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. İTİRAZ HAKEM HEYETİ KARARI

İtiraz Hakem Heyeti 30.12.2019 tarihli ve 2019/İHK - 14627 sayılı kararı ile; davalı vekillerinin yapmış olduğu itirazın kısmen kabulüne.

137.819,96 TL kalıcı sakatlık, geçici iş göremezlik, geçici bakıcı ve Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından karşılanmayan tedavi gideri zararının ve 19.12.2018 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faizinin, başvuru ücreti, bilirkişi masrafı, adli tıp rapor ücreti olarak yapılan toplam 3.922,12 TL yargılama masrafı ve karar tarihindeki Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi (AAÜT) ile kabul edilen talep miktarına göre hesaplanan 13.775,60 TL vekalet ücretiyle birlikte davalı ...'nden alınarak başvuru sahibine verilmesine,

56.630,49 TL kalıcı sakatlık, geçici iş göremezlik, geçici bakıcı ve SGK tarafından karşılanmayan tedavi gideri zararının ve 09.11.2018 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faizinin, başvuru ücreti, bilirkişi masrafı, adli tıp rapor ücreti olarak yapılan toplam 1.507,82 TL yargılama masrafı ve karar tarihindeki AAÜT ile kabul edilen talep miktarına göre hesaplanan 6.579,35 TL vekalet ücretiyle birlikte davalı Ouick Sigorta A.Ş.'den alınarak başvuru sahibine verilmesine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 21.04.2022 tarihli ve 2021/23645 Esas, 2022/7712 Karar sayılı kararı ile; "1-6100 sayılı HMK m. 310/3 “(Ek:22/7/2020-7251/29 md.) Feragat veya kabul, dosyanın temyiz incelemesine gönderilmesinden sonra yapılmışsa, Yargıtay temyiz incelemesi yapmaksızın dosyayı feragat veya kabul hususunda ek karar verilmek üzere hükmü veren mahkemeye gönderir.” düzenlemesini içermektedir.

Davacı vekilinin 01.09.2020 tarihli dilekçesi ile davalı ... A.Ş. yönünden davadan feragat ettiğini bildirdiği anlaşıldığından, İtiraz Hakem Heyetince davadan feragat hususunda ek karar verilmesi için dosyanın hakem kararını saklayan İstanbul Anadolu 13. Asliye Ticaret Mahkemesi'ne gönderilmesine,

2-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, İtiraz Hakem Heyeti kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre, davacı vekilinin ve davalı ...Ş. vekilinin aşağıdaki bentler kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

3-Davacı vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde; Davalı ...Ş. vekili tarafından davacının araçta yolcu olduğu ileri sürülerek hatır taşıması savunmasında bulunulmuş İtiraz Hakem Heyeti tarafından davalıların her ikisi yönünden kabul edilen tazminat miktarlarından hatır taşıması bulunduğu gerekçesi ile ayrı ayrı %20 oranında indirim yapılmıştır.

Somut olayda davacı yolcu konumunda ise de davalı ...Ş. tarafından sigortalı bulunan araçta değil diğer davalı ... AŞ. tarafından sigortalı bulunan karşı araçta yolcu konumunda olup hatır taşıması nedeniyle yapılacak indirimden ancak kendi aracında yolcu olarak bulunan sigorta şirketi yararlanabilir. O halde, davalı ...Ş. yönünden hükmedilen tazminat miktarından hatır taşıması nedeni ile indirim yapılması doğru görülmemiştir.

3- Davalı ... AŞ vekilinin temyiz itirazlarının incelenmesinde; Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 344 üncü maddesi gereğince, temyiz eden davalı vekiline muhtıra gönderilerek temyiz harç ve masraflarının tamamlatılması gerekmektedir. Ancak usülünce düzenlenmiş muhtıra yoksa geçerli bir bildirimin yapıldığından söz etmeye de olanak yoktur.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 2010/19-286 E.-2010/330 K. sayılı kararında bir muhtıranın geçerli olması için gereken özellikler belirtilmiştir. Bu özellikleri taşımayan muhtıra üzerine temyiz harcını ve giderini süresinde ödememiş olan taraf, temyiz talebinden vazgeçmiş sayılamaz. Yargıtay’ın kararlılık kazanmış uygulamasına göre muhtırada yapılması gereken işlemin ne olduğu açıkca ve ilgili tarafın yanılmasına neden olmayacak şekilde gösterilmeli, bu açıdan ikmal edilecek harç ya da giderin, miktarı ve yatırılma mercii ve süresi, bunun yapılmamasının sonuçları net bir biçimde açıklanmalıdır.

Somut olayda mahkemece hazırlanan 09.02.2021 tarihli muhtırada davalı tarafın ödemesi gereken harç miktarı yanlış belirtilmekle bu bakımdan muhtıra sonuç doğurcak nitelikte değildir. Öyle ise usule aykırı ve geçersiz bu belgenin hak kaybına yol açacak şekilde sonuç doğurması da kabul edilemez. Bu gerekçeyle davalı vekilince 09.11.2021 tarihinde nispi harç miktarı yatırılmış olduğundan temyiz incelemesine geçilmiştir.

4-5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30/17 nci md. ve 19/01/2016 tarihli ve 29598 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik'in 6. maddesi ile Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16 ncı maddesinin 13 üncü fıkrasına "tarafların avukat ile temsil edildiği hallerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücreti, her iki taraf için de Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biridir" hükmü eklenmiştir.

Karar tarihinde yürürlükte bulunan AAÜT'nin 17/2 nci maddesinde ise "Sigorta Tahkim Komisyonları, vekalet ücretine hükmederken, Tarifenin ikinci kısmının ikinci bölümünde asliye mahkemeleri için öngörülen ücretin altında kalmamak kaydıyla Tarifenin üçüncü kısmına göre avukatlık ücretine hükmeder. Tarifenin üçüncü kısmına göre nisbi avukatlık ücretine hükmedilen durumlarda da talebi kısmen ya da tamamen reddedilenler aleyhine tarifeye göre hesaplanan nisbi ücretin beşte birine hükmedilir" düzenlemesi yapılmıştır.

Açıklanan nedenlerle; İtiraz Hakem Heyeti'nce davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretine ilişkin olarak Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16/13 üncü maddesinin uygulanması gerektiği gözönüne alınarak AAÜT'nin 13 üncü maddesi ve AAÜT'nin 17 nci maddesi gereğince, maktu vekalet ücretinin altında kalmamak kaydıyla, hesaplanan vekalet ücretinin 1/5'i oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken, fazla vekalet ücretine karar verilmesi doğru olmamıştır." gerekçesi ile kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. İtiraz Hakem Heyetince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Yargıtay bozma ilamı doğrultusunda; davacı başvuran, davalı ...Ş.'ye sigortalı araçta değil, karşıdaki diğer davalı ... A.Ş.'ye sigortalı araçta yolcu olduğundan yapılan hatır taşıması indiriminin kaldırılması, vekalet ücretinin ise 1/5 oranında olması gerektiği belirtilerek; davacı başvuranın, davalı ...

A.Ş. hakkındaki feragatı, davalı Ouick Sigorta A.Ş.'nin, kabul edilen vekalet ücreti dışında kalan diğer itirazlarının reddine, 24.06.2019 tarih ve K-2019/46430 sayılı Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının kaldırılmasına, hükmün yeniden kurulmasına, davacı başvuranın vaki feragatı nedeniyle, davalı ...

A.Ş. hakkındaki davanın reddine, davacı başvuranın davalı Quick Sigorta A.Ş. hakkındaki tatebinin kabulü ile, 66.405,72 TL şürekli iş göremezlik, 1.602,90 TL geçici iş göremezlik, 2,029,50 TL geçici bakıcı gideri, 750,00 TL tedavi gideri zararı olmak üzere toplam 70.788,12 TL'nin, 09.11.2018 tarihinden itibaren hesaplanacak yasal faiziyle birlikte bu davalıdan (Ouick Sigorta A.Ş.) alınarak, başvuru sahibine verilmesine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ...Ş. vekili ve katılma yoluyla davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ...Ş. vekili; dava şartı eksikliğinden usulden ret kararı verilmesi gerektiğini, maluliyeti kabul etmediklerini, müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini belirterek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

Davacı vekili; TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant hesap yöntemine göre hesap yapılması gerektiğini, güncel asgari ücreti gözetilerek yeniden hesaplama yapılması gerektiğini, faiz başlangıç tarihi ve faiz türünün hatalı olduğunu, 1/5 oranında vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu belirterek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... şirketleri tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan araçları karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun uğradığı sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik tazminatı ile bakıcı gideri talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90, 91 ve 92 nci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme Bozma sonrası İtiraz Hakem Heyetince verilen kararın bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacı vekili ve davalı ...Ş. vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davalı ...Ş.'ye yükletilmesine,

Aşağıda yazılı peşin harcın onama harcına mahsubuna,

Dosyanın, mahkemeye gönderilmesine,

269,85 TL 0.H. · 269,85 TL P.H. · ------------------