Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2024/10095 K.2025/15099

İlk Derece Mahkemesi kararı davacılar vekili ile davalı ...Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde. 12.12.2009 tarihinde .. İli .. İlçesi TEM Otoyolunda 50... plakalı çekicinin sürücüsü davalı ...'ın tedbir ve önlem almadan otoyolda park ettiği ve aynı istikamette seyir halinde olan ve davalılardan ...'ın maliki, .. Depoculuk...Ltd.

Şti.’nin ise işleteni olduğu 35... plakalı kamyonu kullanan davacıların murisi ...'nın otoyolda park eden 50... plakalı çekicinin arkasına bağlı olan 50... plakalı römorkun sol tarafına çarpması sonucu olay mahallinde vefat ettiğini, murisin kamyon şoförlüğü yaparak davacıların geçimini sağladığını, müteveffanın kızı ... ile annesi ...'nın hayatları boyunca bu acıyı ve eksikliği unutmaları ve kabullenmelerinin imkansız olduğunu ileri sürerek davacıların acılarını bir nebze olsun dindirebilmek için fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak üzere murisin kızı ... için 10.000,00 TL,

annesi ... için 10.000,00 TL maddi tazminatın (destekten yoksun kalma tazminatı) her iki davacı için ayrı ayrı 60.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren işleyecek avans faizi uygulanarak davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, davalı ... şirketlerinin taahhüt ettikleri limit kadar sorumlu tutulmalarına, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davalılara yükletilmesine karar verilmesi talep edilmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... Şti. vekili cevap dilekçesinde; davalılardan .. Nakliyat Tur. İç ve Dış Tic. A.Ş.'nin maliki olduğu 50... plakalı aracın müvekkili sigorta şirketine ... nolu trafik poliçesi ile başlangıcı 05.01.2010 tarihi olmak üzere 1 yıllığına sigortalı olduğunu, meydana gelen kazada tüm kusurun müvekkili uhdesinde sigortalı olan 50... plakalı araç sürücüsünde olmadığını, diğer araç sürücülerinin de kusurlu olduğunu, dava konusu kazadan poliçe limitleri ile sınırlı olmak üzere sorumlu olduklarını açıklamıştır.

Davalı .. Depoculuk İnsan Kay. Otomotiv Taş. Akaryakıt Tur. San Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; davalı ...'ın maliki olduğu 35... plaka sayılı araç ile kendi nam ve hesabına olmak üzere müvekkili şirkete taşıma işi yapmış olduğunu, müvekkili şirketin kazaya karışan aracı kiralamasının söz konusu olmadığını, ... ile müvekkili şirket arasında bağıtlanmış olan yük taşıma sözleşmesi gereği davalı ...’ın 35... plakalı araç ve sürücü ile ilgili bütün kanuni sorumluluklarını üstlendiğini ve müvekkili şirketin ...’ın maliki olduğu araç ve sürücüsü üzerinde hiç bir tasarrufunun söz konusu olmadığını bu sebeple müvekkiline husumet yöneltilmesinin mümkün olmadığını, davanın İş Mahkemesinde açılması gerektiğini, bu nedenle davanın reddine karar verilmesi talep edilmiştir.

Davalı ... cevap dilekçesinde; müteveffanın kaza esnasında kullandığı 35... plakalı kamyonun maliki olduğunu, kamyonunun şoför ... ile birlikte yani şoförlü olarak diğer davalı .. Depoculuk Ltd. Şti.’ye kiraya verdiğini, kaza sırasında araçta olmadığı gibi kazaya da sebebiyet vermediğini, trafik kazasına sebebiyet verenin davalı ... ve karşı taraf araç sürücüsünün olduğunu, malik sıfatıyla sorumluluğunun bulunmadığını, bu nedenle haksız ve mesnetsiz açılan davanın husumetten reddine karar verilmesi talep edilmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; olay günü ve saatinde davalı müvekkilinin kullandığı aracın TEM Otoyolunda onun elinde olmayan, kendisine hiçbir kusur isnat edilemeyecek bir sebeple aniden stop ettiğini ve aracı hemen sağ şeride çektiğini, gerekli önlem ve tedbirleri aldığını ancak müteveffanın reflektörü ve yanan dörtlüleri görmediği ve kamyonuyla davalı ...'ın aracının sol arka kısmına çarptığını, Gebze 4.Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2010/269 Esas sayılı dosyası ile kamu davasının açıldığını, kazanın müteveffanın dikkatsizliği ve tedbirsizliği yüzünden meydana geldiğini, başkasının ehliyetini takorafta kullandığını, uzun ve yorucu çalışması dolayısıyla uykusuz kaldığını, müvekkilinin aldığı tedbirlerin hiçbirini fark etmediğini açıklayarak davanın reddini talep etmiştir.

Davalı .. Nakliyat Tur. İç ve Dış Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; davalı ...'ın sürücüsü, müvekkili şirketin de maliki olduğu 50... - 50... plaka sayılı araca çarpılarak meydana gelen trafik kazasında müvekkili şirketin kusursuz olduğunu, davacıların murisinin tam kusurlu olarak kendi eylemi ile meydana gelen kazada vefat ettiğini, müteveffanın kazada asli kusurlu olduğunu açıklayarak davanın reddini talep etmiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 19.01.2018 tarihli, 2016/311 Esas ve 2018/77 Karar sayılı kararıyla; davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Mahkeme kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur. Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 05.11.2020 tarihli, 2019/3063 Esas ve 2020/6664 Karar sayılı ilamıyla; davacıların, zarar gören 3. kişi sıfatına dayanan zarar giderim talebi nedeniyle, desteğin kazadaki kusurunun davacılara yansıtılamayacağına göre, davacılar yararına hesaplanacak destek tazminatından davacıların murisinin kullandığı aracın sigortacısı ve işletenin sorumlu olacağı gözetilerek davacılar yararına destek hesabı yapılarak sonucuna göre karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla, davanın kısmen kabulü ile 304.390,07 TL'nin davalılar ... ve .. Sigorta A.Ş. (poliçe limiti ile sınırlı sorumlu olmak üzere)'den ... yönünden 12.12.2009 olay tarihinden, .. Sigorta A.Ş. yönünden 25.02.2010 dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı 1 ... T.C. Kimlik nolu ...'ya verilmesine, 91.623,41 TL'nin davalılar ... ve ..

Sigorta A.Ş. (poliçe limiti ile sınırlı sorumlu olmak üzere)'den ... yönünden 12.12.2009 olay tarihinden, .. Sigorta A.Ş. yönünden 25.02.2010 dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı .. T.C. Kimlik nolu ...'ya verilmesine, davalılar .. Depoculuk İnsan Kaynakları Otomotiv Taşımacılık Akaryakıt Turizm San. Tic. Ltd. Şti. ..., ... Nakliyat Turizm İç ve Dış Tic.

A.Ş. ve ...'a karşı açılan maddi tazminat talebinin reddine, manevi tazminat talebinin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; aleyhine açılan dava reddedilen davalılar lehine mükerrer vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu, manevi tazminat yönünden toplam talep 10.000,00 TL olmasına rağmen usul ve yasaya aykırı olarak talepten fazla vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu ileri sürerek mahkeme kararının bozulmasını talep etmiştir.

Davalı ... AŞ vekili temyiz dilekçesinde; gerekçeli kararda hükmedilen tazminatın tutarının açık ve net olmadığını, davacılar lehine hükmedilen tazminatların paylaştırılmasının net bir şekilde ifade edilmediğini, işleten ve sigorta şirketinin hiçbir kusuru olmamasına rağmen mağdur edildiğini, desteğin meydana gelen kazada %100 oranında kusurlu olduğunu ileri sürerek mahkeme kararının bozulmasını talep etmiştir.

B. Gerekçe

Uyuşmazlık; davalı ... şirketleri tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan, diğer davalıların sürücüsü ve işletenleri olduğu araçların karıştığı trafik kazası sonucu hayatını kaybeden desteğin yakınlarının destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davacılar vekilinin tüm, davalı ...Ş. vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Davalı ... vekilinin diğer temyiz itirazlarına gelince;

Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin, zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir sorumluluk sigortası türüdür. Bu sigorta ile, 3. kişilerin uğrayacağı zararlar teminat altına alınmakta olup, trafik sigortacısının sorumluluğu, sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında ve poliçe limitiyle sınırlıdır.

Mahkemece davalı ... aleyhine kurulan hükmün 1 ve 2 numaralı bentlerinde davacılar lehine hükmedilen maddi tazminat miktarının davalı ...Ş. yönünden açıkça gösterilmediği ve bu durumun infazda tereddüte yol açacağı anlaşılmaktadır. Buna göre davalı ...Ş. yönünden sorumlu olunan miktarın açıkça gösterilerek hüküm altına alınması gerekir.

3. Davaya konu kazada desteğin davalı ... adına çalıştığı anlaşılmakla, davaya konu kaza nedeni ile iş kazası yönünden araştırma yapılıp yapılmadığı, davacılara hayatını kaybeden destekleri için Sosyal Güvenlik Kurumu tarafından rücuya tabi herhangi bir ödeme yapılıp yapılmadığının araştırılmadığı belirlenmiştir.

Sosyal Güvenlik Kurumuna yazı yazılarak davaya konu kazada davacıların desteğinin ölümü nedeniyle iş kazası yönünden herhangi bir inceleme yapılıp yapılmadığı, olayın iş kazası olarak kabul edilmiş olması halinde davacılara ödeme yapılıp yapılmadığı, yapılan ödemenin miktarı ve niteliği ile ilk peşin sermaye değeri tutarının ne olduğu, rücuya tabi olup olmadığı hususlarının sorulması ve varsa dayanak ödeme belgelerinin temin edilmesi, ödemenin tespiti halinde hesaplanacak tazminattan mahsubu gerekirken bu hususta araştırma yapılmadan karar verilmesi doğru olmamıştır.

VI. KARAR

1.Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin tüm, davalı ...Ş. vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, 2.Yukarıda (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı ...Ş. vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA,