Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2024/11938 K.2025/9227

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı ...Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı ... vekili dava dilekçesinde.

07.07.2017 tarihinde davalı ... şirketine trafik sigorta poliçesi ile sigortalı aracın yaya haldeki davacı ...’e çarptığını, davacının yaralandığını belirterek davacı ... için 100.000,00 TL, davacı ... için 50.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihinden itibaren faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen tahsilini, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 1.000,00 TL belirsiz maddi tazminat alacaklarının tüm davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep etmiş; davacı ... yönünden açılan dava takip edilmemiş;

davacı ... için 09.12.2019 tarihli dilekçe ile maddi tazminat talebini 180.015,47 TL’ye yükseltmiş, bozma sonrası 04.03.2024 tarihli dilekçe ile davacı ... için maddi tazminat talebini 718.820,19 TL'ye yükseltmiş; dosyaya sunulan 22.10.2019 havale tarihli temliknameye göre, temlik eden ...’ın, temlik alan ...'ya adına tahakkuk etmiş alacağın (sürekli, geçici iş göremezlik tazminatının) 10.000,00 TL miktarını temlik ettiği bildirilmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili ile davalılar ... ile ... cevap dilekçelerinde; davanın reddini istemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 14.01.2020 tarihli ve 2017/208 Esas, 2020/14 Karar sayılı kararı ile; davacı ...'ın davasının kısmen kabulü ile 170.015,47 TL maddi tazminatın, dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'e verilmesine, 30.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'a verilmesine, 10.000,00 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak temlik alan ...'ya verilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

İlk Derece Mahkemesinin 14.01.2020 tarihli ve 2017/208 Esas, 2020/14 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulması üzerine; Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesinin 25.11.2020 tarihli ve 2020/1007 Esas, 2020/1559 Karar sayılı kararı ile; istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Samsun Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesinin 25.11.2020 tarihli ve 2020/1007 Esas, 2020/1559 sayılı kararının süresi içinde davalı ... vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairenin 10.11.2022 tarihli ve 2020/1007 Esas, 2020/1559 Karar sayılı ilamı ile; kaza tarihinde geçerli yönetmelik hükümlerine göre maluliyet raporu alınıp usuli müktesep haklara riayet edilerek sonucuna göre karar verilmesi gerektiği; hesap raporunun ve bedel artırım dilekçesinin tebligat yasasına uygun olarak davalı ... vekiline tebliğ edilmesi gerekirken tebliğ edilmeyerek hukuki dinlenilme hakkının ihlali ile karar verilmesinin isabetli olmadığı gerekçesi ile kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacı ...'ın davasının kısmen kabulü ile 170.015,47 TL maddi tazminatın, dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'e verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, 30.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacı ...'a verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, 10.000,00 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak temlik alan ...'ya verilmesine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; ilk kararın sadece taraflarınca temyiz edildiğini, müvekkili şirket lehine usuli müktesep hak doğmuş olup mahkemece aleyhlerine herhangi bir işlem/karar tesis edilemeyeceğini, davacı tarafın geçici iş göremezlik tazminat talebi bulunmadığını, alınan raporda geçici iş göremezlik hesabı yapılmasının anlaşılamadığını, davacı tarafın talebi olmamasına rağmen mahkemece bu şekilde hüküm kurulmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, usulüne uygun sözlü yargılama yapılmadığını, dava şartının eksik olduğunu, kusur durumunun çelişkili olduğunu, iddia ve savunmaları ve delilleri belirtilmeksizin ve değerlendirilmeksizin, tartışılmadan hüküm verildiğini, gerekçeli kararın usulüne uygun olmadığını belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan, diğer davalıların sürücü ve işleteni olduğu aracın, davacı yayaya çarpıp davacının yaralanması sonucu uğradığı zarar nedeniyle sürekli iş göremezlik ve geçici iş göremezlik tazminatı ile manevi tazminat talebine ilişkindir.

1-Bozma sonrası mahkemece verilen kararın bozmaya uygun olmasına, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmamasına, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmamasına göre davalı ... vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2-Bir davada mahkemenin veya tarafların yapmış oldukları bir usul işlemi nedeniyle taraflardan biri lehine, dolayısıyla diğeri aleyhine doğan ve gözetilmesi zorunlu olan hakka, usuli kazanılmış hak denilir. Bu nedenle mahkeme kararının, Yargıtay ilgili hukuk dairesi tarafından bozulmasından ve yerel mahkemece bozmaya uyulmasından sonra, mahkemece, hükmün Yargıtay bozma kararı dışında kalarak kesinleşmiş olan kısımları hakkında yeni bir karar verilemez.

Her ne kadar İlk Derece Mahkemesince bozma ilamına uyulduğu belirtilmiş ise de, usuli kazanılmış haklar göz önüne alınmamıştır. Şöyle ki; davanın kısmen kabulüne dair verilen ilk karar, yalnızca davalı ...Ş. vekili tarafından temyiz edilmiş ve davalı ...Ş. yararına maluliyet raporunun denetime açık olmadığı kaza tarihinde geçerli mevzuata göre yeni bir rapor alınması, usuli kazanılmış haklar gözetilerek sonucuna göre karar verilmesi gerektiği ve hukuki dinlenilme hakkının ihlal edildiği gerekçesiyle bozulmuştur. Davacı tarafın davasının kısmen kabulüne dair verilen ilk karar davacı tarafça temyiz edilmeyerek davalı ...Ş. yararına usuli kazanılmış hak oluşmuştur.

O halde, İlk Derece Mahkemesince, bilinen dönemin bozma öncesi ilk karara esas alınan rapor tarihi 21.10.2019 tarihinde kesilerek, 21.10.2019 tarihindeki veriler göz önünde bulundurularak, Daire bozma kararı sonrasında alınan usulüne uygun maluliyet raporundaki daha düşük maluliyet oranı üzerinden zararının hesaplanması gerekirken bu yön gözetilmeksizin yeni verilerle yeniden hesap raporu alınıp davalı tarafın usuli kazanılmış hakları ihlal edilmek suretiyle davanın kısmen kabulüne karar verilmesi usul ve yasaya uygun olmayıp bozmayı gerektirmiştir.

VII. KARAR