Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2024/11944 K.2025/13848

Mahkeme kararı davacı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; 15.10.2011 tarihinde davacı ...'ın yolcu olduğu muris ...'in kullandığı araç ile davalıların sürücü, işleten ve trafik sigortacısı olduğu aracın çarpışması ile meydana gelen kazada ...'in öldüğünü belirterek bilirkişi tarafından hesaplanacak destekten yoksun kalma tazminatı ile 25.000,00'er TL manevi tazminatın tahsilini istemiş; 09.12.2013 tarihli dilekçesi ile davacı ... için talebini 83.782,25 TL’ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekilleri cevap dilekçelerinde; davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 25.02.2014 tarihli ve 2013/222 Esas, 2014/93 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulü ile 83.782,51 TL maddi tazminatın davalılardan müştereken ve müteselsilen ıslah tarihi olan 09.12.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacı ...'a verilmesine, diğer maddi tazminat talepleri hususunda talep olmadığından karar verilmesine yer olmadığına, davacılardan ... için 10.000,00 TL, davacılardan ..., ..., ... için ayrı ayrı 8.000,00 TL olmak üzere toplam 34.000,00 TL manevi tazminatın haksız fiil tarihi olan 15.10.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... Akaryakıt Otomotiv ve Gıda Nakl. Tarım Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti ile ...'ndan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A.1. Bozma Kararı

Mahkemenin 25.02.2014 tarihli ve 2013/222 Esas, 2014/93 Karar sayılı kararının süresi içinde davalı ... vekili ile diğer davalılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi'nin 02.11.2017 tarihli ve 2016/12239 Esas, 2017/10036 Karar sayılı kararı ile davacı yanın davasını teselsül hükümlerine göre açmasına ve dava dilekçesinde davalı sürücü Vaheddin’in %20 oranında kusurlu olduğu, %40 oranında yol kusurunun olduğu, %40 oranında da muris ...’in kusurlu olduğunu tespit eden bilirkişi raporuna atıfta bulunarak zararın tamamının davalılardan müteselsilen tahsilini talep etmesine,

müteselsil sorumlulukta kural olarak borçlulardan her birinin borcun tamamından sorumlu olmasına, kusurun paylaştırıldığı durumlarda zarar görenin isterse tüm zarar sorumluları hakkında dava açabileceği gibi sadece bunlardan birisinden de zararın tamamını isteyebilmesine göre, muris sürücü ...’in %40 kusuru düşüldükten sonra bakiye miktarın tamamından kusuru olan davalıların sorumlu olduğu kabul edilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu biçimde hüküm kurulmasının doğru görülmediği;

davacılar vekili talebi doğrultusunda davalı ... hakkında maddi tazminat talepleri bakımından karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekirken aleyhe hüküm kurulmasının hatalı olduğu gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 25.10.2018 tarihli ve 2018/126 Esas, 2018/509 Karar sayılı kararı ile murisin %40 kusuru davacı ... lehine hükmedilen 83.782,25 TL üzerinden düşülerek davanın kısmen kabulü ile 50.269,50 TL maddi tazminatın ıslah tarihi olan 09.12.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sigorta şirketi dışındaki davalılardan tahsiline, davalı ...Ş yönünden karar verilmesine yer olmadığına, manevi tazminat talepleri yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir. C.2. Bozma Kararı

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararının süresi içinde davalılar ... ve ... Akaryakıt Oto. Gıda ...Tarım Ür. San. ve Tic. Ltd.

Şti. vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi'nin 17.12.2020 tarihli ve 2019/332 Esas, 2020/8600 Karar sayılı kararı ile Dairenin bozma ilamında belirtilen %40 kusur (destek sürücü) indiriminin davacı ...’ın gerçek zararı olan 283.782,51 TL üzerinden yapılması gerekirken ilk kararda hükmedilen 83.782,51 TL üzerinden yapılarak yazılı şekilde karar verilmesinin isabetli olmadığı; davacı ...’ın gerçek zararı olan 283.782,51 TL üzerinden %40 kusur (destek sürücü) düşüldüğünde ve garame hesabı yapıldığında ise;

davacı ...’ın 200.000,00 TL poliçe limiti üzerinde kalan bir zararının olmadığının ortaya çıktığı, o halde, mahkemece, davacı ...’ın maddi tazminat isteminin reddi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesinin yerinde olmadığı gerekçesiyle karar bozulmuştur.

D. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 20.05.2021 tarihli ve 2021/140 Esas, 2021/198 Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulü ile 33.513,00 TL'nin davalılar ... ile ... Akaryakıt Otomoıtiv Gıda Nakliyat Tarım Ürünleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nden müştereken ve müteselsilen ıslah tarihi olan 09.12.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile davacı ...'a verilmesine, davalı ...Ş. yönünden esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

E. 3. Bozma Kararı

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararının süresi içinde davalı ... Akaryakıt Otomotiv Gıda Nakliyat Tarım Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili ile davalı ... mirasçıları vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Daire'nin 16.03.2023 tarihli ve 2021/24163 Esas, 2023/39420 Karar sayılı kararı ile yerel mahkemece, lehine karar bozulan davalı ... Akaryakıt Oto.Gıda ...Tarım Ür. San. ve Tic. Ltd.

Şti.'nin usuli müktesep hakkı gözetilerek bu davalı şirket yönünden davacı ...'ın maddi tazminat isteminin reddi gerekirken bozma gereği yerine getirilmeyerek yanılgılı şekilde 33.513,00 TL tazminata hükmedilmesinin doğru olmadığı ve ölüm ile kişilik hakları son bulduğundan yargılama sırasında (04.09.2019 tarihinde) öldüğü anlaşılan davalı ...'nun mirasçılarının davaya dahil edilmesi ve taraf teşkilinin sağlanması suretiyle yargılamaya devam edilmesi sonucuna göre karar verilmesi ve ayrıca temyiz aşamasında sunulan Akşehir 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2021/468 Esas sayılı dosyası ile mirasın hükmen reddi kararı değerlendirilerek karar

verilmesi gerekirken ölü kişi davalı ... aleyhine hüküm kurulmasının doğru olmadığı gerekçesiyle karar bozulmuştur.

F. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin 09.07.2024 tarihli ve 2024/502 Esas, 2024/688 Karar sayılı kararı ile davacı ... 'ın maddi tazminat talebinin bozma ilamı dışında kalması nedeni ile bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, davacı ...'ın davalı ... Akaryakıt Otomotiv ve Gıda Nakliyat Tarım Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti. ve davalı ... mirasçıları ..., ..., ..., ...'ya karşı açtığı maddi tazminat davasının reddine, davacıların davalı ...Ş'ye karşı maddi tazminat talebinin bozma ilamı dışında kalması nedeni ile bu hususta karar verilmesine yer olmadığına, davacıların bozma ilamı dışında kalan manevi tazminat talepleri yönünden karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı ... vekili temyiz dilekçesinde; işletenin ölümü sonucunda istenilen destekten yoksun kalma tazminatında işletenin kusuru oranında tazminatın indirilemeyeceğini, davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini, davalılar müteselsil sorumlu olup ret nedeni de aynı olduğundan tek bir vekâlet ücretine hükmedilmesi gerekirken her bir davalı için ayrı ayrı vekâlet ücretine hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan diğer davalıların sürücüsü ve işleteni olduğu araç ile destek sürücü idaresindeki aracın karıştığı trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalanların açtığı destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

1.Temyizen incelenen kararın bozmaya uygun olmasına, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmamasına, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmamasına göre davacı ... vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

2. Davanın müteselsil sorumluluk ilkesine göre açıldığı ve buna göre sonuçlandırıldığı dikkate alındığında davalılar hakkında açılan davanın ret sebepleri aynı olduğu için AAÜT'nin 3/2. maddesi gereğince davalılar lehine davacı ... aleyhine tek vekâlet ücreti hükmedilmesi gerekirken bu husus gözden kaçırılarak ret sebebi müşterek olan her bir davalı için davacı ... aleyhine ayrı ayrı vekâlet ücretine hükmedilmesi doğru olmayıp bozma nedeni ise de; bu yanılgının giderilmesi yargılamanın tekrarını gerektirir nitelikte görülmediğinden 6100 sayılı HMK'nın geçici 3 üncü maddesi delaletiyle mülga 1086 sayılı HUMK'un 438/7 nci maddesi uyarınca hükmün düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

1.Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı ... vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2.Yukarıda (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacı ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme hüküm fıkrasının 8 ve 10 numaralı bentlerinin tamamen hükümden çıkarılarak 11 numaralı bendinde yer alan "..." ibaresinden sonra gelmek üzere ""ile ... Akaryakıt Otomotiv Gıda Nakliyat Tarım Ürünleri San. ve Tic. Ltd. Şti., ... Sigorta A.Ş." ibaresinin eklenmesine ve aynı bentte yer alan "davalılar ..., ..., ..., ...'ya" ibaresinin çıkarılarak yerine "bu davalılara" ibaresinin eklenmesine ve kararın bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davacı ...'a iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,