Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2024/13349 K.2025/3086

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen ve istinaf incelemesinden geçen tasarrufun iptali davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairemizce Bölge Adliye Mahkemesi kararının kaldırılmasına ve İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacı ... A.Ş.'nin davalı ...

Entegre Plastik Sanayi ve Ticaret A.Ş.'den alacaklı olduğunu, davalı firmanın kredi geri ödemelerini yerine getirmemesi sebebiyle davacı banka tarafından davalı şirket ve kefili aleyhine Balıkesir 5. İcra Müdürlüğü'nün 2015/3726 Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını ve takibin kesinleştiğini, alacağın tahsil imkanının bulunmadığını, borçlu davalının alacaklı bankayı zarar kastı ve alacaklılardan mal kaçırmak gayesiyle taşınmazlarını borcun doğumundan sonra devrettiğini, maliki olduğu ...

Mah. 4340 ada 10 parsel zemin kat 1 nolu bağımsız bölümün tamamını 08.06.2015 tarihinde davalı ...'e devrettiğini belirterek bu devir işleminin İİK 278 ve devamı maddeleri uyarınca davacı banka yönünden iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

1.Davalı ... Entegre Plastik San. ve Tic. Ltd. Şti. davaya cevap vermemiştir. 2.Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; davanın açıldığı tarihte kesin aciz belgesinin ibraz edilememesi halinde iptal davasının dava şartı yokluğundan reddedilmesi gerektiğini, borçluların mallarına haciz konulmadan yahut haklarında iflas kararı verilmeden önce malları üzerinde diledikleri tasarruflarda bulunabildiğini, müvekkili ...'in bu davada iyi niyetli üçüncü kişi durumunda olduğunu, müvekkilinin diğer davalı ile ilgisi bulunmadığını beyanla davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 02.04.2019 tarihli ve 2017/260 Esas, 2019/152 Karar sayılı kararıyla; devir yapılan davalı ...'in davalı şirketle arasında organik bağ bulunduğu, dava tarihinden sonra taşınmazın ... tarafından ...'e devredildiği, davalının taşınmazın önceki maliklerinden olup şirketin borçlu olduğunu bilebilecek durumda olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile.

Kocaeli ili, ... ilçesi, ... mahallesi, 4340 ada, 10 parsel, zemin kat, 1 nolu bağımsız bölüm bodrum kat depolu iş yeri vasıflı taşınmazın Balıkesir 5. İcra müdürlüğünün 2015/3726 esas sayılı dosyasında davacı alacağı ve ferileri ile sınırlı olmak üzere davalı şirket tarafından, diğer davalı ...'e satışı suretiyle yaptığı temliki tasarrufların İİK'nın 283. maddesi uyarınca iptaline, ...'in dava dışı ...'e taşınmazın satışı nedeniyle 22.08.2018 tarihi itibariyle taşınmazın satış bedeli toplamı olan 818.218,51 TL'nin takip dosyasında davacı alacağı ve ferileri ile sınırlı olmak üzere davalı ...'ten tahsili ile davacıya verilmesine,

satış tarihi itibariyle faiz uygulanması talebinin reddine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesinin 18.03.2021 tarihli ve 2019/1861 Esas, 2021/518 Karar sayılı kararıyla; borçlu şirket ile davalı ...'nın organik bağ içinde bulunması taşınmazın önceki maliklerinden olmasına göre, şirketin borçlu olduğunu bilebilecek durumda olduğu,

alacaklılardan mal kaçırmak amacıyla borçlu şirketten 08.06.2015 tarihinde tekrar satın alması ve taşınmazı dava açıldıktan sonra dava dışı dördüncü kişiye muvazaalı devrettiği, davacı tarafın taşınmazın dava sırasındaki devrine göre talebini davalı ...'ya yönelik nakdi tazminata karar verilmesi talebine göre mahkemece davanın İİK.'nun 283/2 maddesine göre üçüncü şahsın elinden çıkardığı değer nispetinde nakdi tazminatın kabulüne karar verilmesinin usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davalı ... vekilinin istinaf talebinin Hukuk Muhakemeleri Kanununun 353/1-b.1 maddesi gereğince reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur. 2. Dairemizin 15.01.2024 tarihli ve 2021/18421 Esas, 2024/358 Karar sayılı ilamı ile; "...Somut olayda, dava dayanağı olan icra takip dosyasında İİK'nun 105. maddesinde belirtildiği

şekilde borçlu davalı ... Entegre Plastik San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin adresinde yapılmış bir haciz bulunmadığı gibi İİK'nun 143.maddesinde belirtilen aciz belgesi de sunulmamıştır. Her ne kadar 20.07.2015 tarihinde davalı borçlu şirketin kredi sözleşmesinde belirtilen adresi olan ... Organize Sanayi Bölgesi 10. Cadde No:2 ... Balıkesir adresinde haciz yapılmış ise de, bu adreste ... ... Peyzaj Plan İnş. Gayr. Ve Turz. San. Tic. Ltd.

Şti.'nin faaliyet gösterdiği, bu şirketin faaliyet gösterdiğine ilişkin olarak vergi levhası ile kira sözleşmesinin sunulduğu, yani davalı borçlu şirketin bu adresle bir ilgisi kalmadığı, davalı borçlu şirketin ticaret siciline kayıtlı olan ... Mah. 4064 Ada 2 Parsel - 250. Sk.

No:26 - .../Balıkesir adresinde ise haciz yapılmadığı anlaşılmış olup, bu durumda, davalı borçlu şirketin aciz hali ispatlanmamış olduğundan davanın dava şartı yokluğundan reddine karar verilmesi gerekirken hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir." gerekçesi ile karar bozularak dosya kararı veren İlk Derece Mahkemesine gönderilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacı vekili 07.10.2024 tarihli beyan dilekçesi ekinde 04.10.2024 tarihli haciz tutanaklarını aciz belgesi niteliğinde dosyaya ibraz etmiş ise de; ... Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Müdürlüğünün yazı cevabına göre, ... Mahallesi 4064 ada 2 parselde bulunan taşınmazın, ...

Mahallesi 250.sokak No:26A D:1 .../Balıkesir olan adresi Mekansal Adres Kayıt Sistemi Projesi kapsamında yapılan numarataj çalışmaları neticesinde ... Mahallesi 8166 Sokak No:12 .../Balıkesir olarak güncellendiği, sunulan 04.10.2024 tarihli haciz tutanaklarının güncellenmeden önceki adres ve güncellenen adres olarak aynı adreste düzenlendiği, adreste ...

Plastik isimli firmanın faaliyet gösterdiği, vergi levhası sunulduğu, adresin borçluya aidiyeti tespit edilemediğine dair tutanak düzenlendiği, borçlu şirketin bu adresle bir ilgisi kalmadığı, borçlu adresinde haciz yapılmadığı gerekçesiyle davanın dava şartı yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; aciz vesikasının sonradan ikame edilebilen dava şartlarından olduğunu, alacaklının davanın her aşamasında temyiz süreci de dahil olmak üzere, aciz vesikasını mahkemeye sunabileceğini, dolayısıyla dosyada mevcut haciz tutanağı ve bozma kararından sonra sunulan haciz tutanakları dikkate alındığında davalı borçlunun aciz halinde olduğunun kabulü gerektiğini, davalı borçlu şirketin Ticaret Sicilinde kayıtlı tüm adresleri ile bilinen tüm adreslerine hacze çıkıldığını ve borçlunun bu adreslerde bulunmadığının tutanak altına alındığını, borçlu hakkında aciz vesikası alınmamakla birlikte,

borçlu kayıp ve adresi saptanamıyorsa, saptanan ve bilinen adreslerinde de, borçlunun haczi kabil malının bulunmadığı tespit edilmişse, bu durumu tespit eden haciz tutanaklarının da geçici aciz vesikası niteliğinde kabul edilmesi gerektiğini belirterek İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Değerlendirme ve Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, İİK 277 ve devamı maddelerine göre açılmış tasarrufun iptali istemine ilişkindir. 2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 277 ve devamı maddeleri. 3. Değerlendirme

Tasarrufun iptali davasının koşullarından biri olarak alacaklının elinde kesin (İİK.143) veya geçici (İİK.105/2) aciz belgesinin bulunması gereklidir. İlk Derece Mahkemesince; sunulan 04.10.2024 tarihli haciz tutanaklarının güncellenmeden önceki adres ve güncellenen adres olarak aynı adreste düzenlendiği, adreste ...

Plastik isimli firmanın faaliyet gösterdiği, vergi levhası sunulduğu, adresin borçluya aidiyeti tespit edilemediğine dair tutanak düzenlendiği, borçlu şirketin bu adresle bir ilgisi kalmadığı, borçlu adresinde haciz yapılmadığı gerekçesiyle davanın dava şartı yokluğu nedeniyle reddine karar verilmiş ise de, kesin veya geçici aciz vesikasının bulunması, iptal davası için ön koşul olup, bunun davanın açılmasından önce alınması zorunlu değildir.

Davanın açılmasından sonra alınabileceği gibi, temyiz aşamasında ve hatta bozmadan sonra bile alınıp ibraz edilmesi yeterlidir. Ayrıca borçlunun haczi kabil malının bulunmaması halinde durumu tespit eden haciz zaptı, geçici aciz belgesi niteliğinde kabul edilebilir.

Öte yandan, Dairemizin yerleşmiş içtihatlarına ve Yargıtay Hukuk Genel Kurulu'nun 02.03.2005 gün, 2005/15-100-119 sayılı kararına göre, borçlu hakkında aciz vesikası alınmamakla birlikte, borçlu kayıp ve adresi saptanamıyorsa, saptanan ve bilinen adreslerinde de icraca, borçlunun haczi kabil malının bulunmadığı tespit edilmiş ise, bu takdirde aciz hali gerçekleşmiş sayılır.

Somut olayda; bozmadan önce davalı borçlu ... Entegre Plastik San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin kredi sözleşmesinde belirtilen adresi olan ... Organize Sanayi Bölgesi ... Balıkesir adresinde 20.07.2015 tarihinde haciz yapılmış ise de, bu adreste ... ... Peyzaj Plan İnş. Gayr. ve Turz. San. Tic. Ltd.

Şti.'nin faaliyet gösterdiği, bu şirketin faaliyet gösterdiğine ilişkin olarak vergi levhası ile kira sözleşmesinin sunulduğu, yani davalı borçlu şirketin bu adresle bir ilgisinin kalmadığı belirlenmiştir. Bozma ilamında ise; davalı borçlu şirketin ticaret siciline kayıtlı olan ... Mah. 4064 Ada 2 Parsel - 250. Sk. No:26 - .../Balıkesir adresinde haciz yapılmadığı tespit edilmiş ise de, bozmadan sonra 04.10.2024 tarihinde bu adreste yapılan hacizde; adreste ...

Plastik firmasının olduğu, adresin borçluya aidiyeti tespit edilemediğinden işleme son verildiği, yine bu adresin güncellenmiş hali olan ... Mah. 8166 Sk.

No:12 .../Balıkesir adresinde aynı gün yapılan hacizde, adreste ...'ın hazır olduğu, adresin borçluya aidiyeti tespit edilemediğinden işleme son verildiğinin belirtildiği anlaşılmış olup, İİK'nun 105/2 maddesine göre borçlu şirketin ticaret siciline kayıtlı adresinde yapılan 04.10.2024 tarihli haciz tutanağı İİK'nun 143. maddesindeki aciz belgesi hükmündedir.

Bu durumda İlk Derece Mahkemesince davalı borçlu ... Entegre Plastik San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin aciz halinin gerçekleştiğinin kabul edilmesi, esasa girilerek oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerekirken hatalı değerlendirme ile yazılı şekilde karar verilmesi usul ve yasaya aykırıdır.

VI. KARAR