Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2024/14472 K.2025/13533

I. DAVA

Davacı vekili, davalıların işleteni, sürücüsü ve trafik sigortacısı olduğu araçların karıştığı kazada, davalı ...'in idaresindeki araçta yolcu olarak bulunan davacının ağır biçimde yaralandığını, işgöremez hale geldiğini ve tedavi gideri yapmak zorunda kaldığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak ve davalı ... şirketleri sadece maddi tazminattan sorumlu olmak kaydıyla 1.258,85 TL maddi ve 30.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müteselsilen tahsilini talep etmiş; 03.08.2015 tarihli ıslah dilekçesiyle, iş göremezlik tazminatı taleplerini 485.859,22 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. vekili, davalı ... Sigorta A.Ş. vekili, davalı ...Ş. vekili, davalı ... vekili ve davalı ... vekili davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 26.04.2016 tarihli kararı ile davalı sürücü ...'in kazada kusuru bulunmadığı anlaşıldığından, bu davalı ile davalılar ... ve ... Sigorta A.Ş. aleyhine açılan davanın reddine; diğer davalılar ... , ... İnşaat Taahhüt San. Tic. Ltd. Şti. ve ... Sigorta A.Ş. hakkındaki maddi tazminat isteminin kabulü ile davalı ... şirketi poliçe limiti ve dava tarihinden faizle sorumlu olmak üzere 485.229,16 TL'nin kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte adı geçen davalılardan müteselsilen tahsiline; 15.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ... ve ... İnşaat Taahhüt San. Tic. Ltd. Şti'den müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Mahkemenin 26.04.20 16... /148 37... /5915 Karar sayılı kararının davacı vekili, davalı ... Sigorta A.Ş. vekili ve davalı ... İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından temyizi üzerine, Dairenin 13.05.20 19... /148 37... /5915

Karar sayılı ilamında dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına; özellikle, davaya konu kazadan sonra davacının kollukta alınan beyanında, yolcu olduğu ticari taksi sürücüsünün, şeridine tecavüz eden karşı araçtan kaçmak için hamleler yaptığı halde kaçamadığına ilişkin beyanı ile kazanın gerçekleştiği yer ve çarpma noktası dikkate alındığında, davalı karşı araç sürücüsünün tam kusurlu olduğunu kabul eden uzman bilirkişi heyeti raporundaki tespitlerin oluşa ve dosya kapsamına uygun bulunmasına;

davacının yolcu olduğu ticari taksi maliki ile sürücüsünün taşımacı sıfatları nedeniyle zarardan sorumlu tutulabilmesi için, zarara neden olayın meydana gelmesine etki eden ve olayla illiyet bağı içindeki eylemlerinin bulunması gerektiği de dikkate alındığında, zarardan sorumlu olmadıklarına ilişkin mahkeme kabulünde bir isabetsizlik görülmemesine;

davacının kaza nedeniyle oluşan maluliyet oranını, kazadaki yaralanmalar ile illiyet bağı taşıyan tüm arazları dikkate alarak ve kaza tarihi itibariyle yürürlükte olan mevzuat hükümlerine uygun biçimde belirleyen uzman bilirkişi heyeti raporunun benimsenmesinde usul ve yasaya aykırılık bulunmamasına göre; davacı vekilinin tüm temyiz itirazları ile davalı ... Sigorta A.Ş. vekili ve davalı ... İnş. Taah. San. Tic. Ltd.

Şti. vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi ile davacı taraf, davacının ... Ltd. Şti'de elektrostatik toz boya bölümünde ustabaşı olarak çalıştığını ve aylık gelirinin 1.500,00 TL olduğunu iddia ederek maddi tazminat isteminde bulunduğu, mahkemenin hükme esas aldığı 06.07.2015 tarihli aktüerya uzmanı raporunda; davacı yanın iddiası, davacı tanıklarının beyanları ve emsal araştırmasında ...

İnşaatçılar ...'nın cevabı dikkate alınıp, davacı gelirinin asgari ücretin 2,84 katına tekabül eden 1.500,00 TL olduğu kabul edilerek hesaplama yapıldığı, davacının kazadan önce ustabaşı olarak çalıştığı iddia edilen ... Ltd.

Şti. tarafından verilen 16.03.2010 tarihli cevapta, davacının şirketlerinde hiçbir çalışmasının olmadığı, yine, davacıya ait SGK hizmet döküm cetveli incelendiğinde, davacının kazadan önceki (Şubat 2009) en son çalışmasına ilişkin sigorta priminin asgari ücret üzerinden yatırıldığı; o dönemde çalışmasının olduğu ...adlı işyeri tarafından gönderilen bordrosunda da gelirinin asgari ücret seviyesinde olduğu, bu itibarla;

davacının resmi ve davalıları bağlayıcı güçte belgeye dayanmayan işi ile geliri hususunda, sadece emsal araştırması ve tanık anlatımlarına dayalı olarak bir kabulde bulunulmasının eksik inceleme mahiyetinde olduğu açıklanan vakıalar karşısında mahkemece; davacının elektrostatik toz boya yapım işinde ustabaşı olarak çalışıp çalışmadığının net biçimde saptanması; bu konunun tespiti için, resmi belgelere göre davacının kazadan önce en son çalıştığı ... işyeri numaralı ... (...) adlı işyerine ayrıntılı müzekkere yazılması, davacının işyerlerinde çalıştığı dönemde ustabaşı olarak çalışıp çalışmadığının, yaptığı işin ve ünvanının sorulması;

gelecek cevaba göre davacının ustabaşı olarak çalıştığının saptanması halinde, asgari ücretin üzerinde olmak üzere gelir elde ettiğinin kabulü, aksi halde ise hesabın asgari ücret üzerinden yapılması gerektiği dikkate alınıp gerektiğinde ek hesap raporu alınması ve oluşacak sonuca göre (usuli kazanılmış haklar gözetilerek) hüküm tesisi gerektiği belirtilerek hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile Yargıtay ilamında bozma konusu yapılmayan hususlarda yeniden karar verilmesine yer olmadığına, açılan davanın kısmen kabulü ile davalı ... poliçe limiti ve dava tarihinden itibaren faiz ile sorumlu olmak üzere 243.329,35 TL'nin 27.06.2009 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... yönünden verilen ve kesinleşen ilk karar ile tahsilde tekerrür oluşturmayacak şekilde müştereken ve müteselsilen sorumluluk kapsamında davalı ... inşaat tah. San. Tic. Ltd. Şti.ve ... Sigorta A....den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; bozma sonrası dinlenen tanık beyanı ile davacının asgari ücretin % 30 üstü gelir kazandığı sabit olup mahkemece hükme en yakın tarihteki asgari ücretin % 30 fazlasına hükmedilmesi gerekirken hesaplamaya esas alınması gereken ücret 1.500,00 TL üstü iken bu miktara itiraz edilmemesi nedeniyle ilk kararda hüküm altına alınan 485.229,16 TL'ye hükmedilmesi gerektiğini belirterek mahkeme kararının bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık; davalıların sürücüsü, işleteni olduğu, davalı ... şirketi tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanan yolcunun sürekli iş göremezlik tazminatı ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

Mahkemece verilen ilk hükümde davacının gelirini asgari ücretin 2,84 katı olarak esas alan aktüer raporu benimsenmiş; davacı için 485.229,16 TL iş göremezlik tazminatına hükmedilmiştir. Mahkeme kararının, davacı vekili, davalı ... Sigorta A.Ş. vekili ve davalı ... İnş. Taah. San. Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından temyizi üzerine. Dairenin 13.05.20 19... /148 37... /5915 Karar sayılı ilamı ile; davacı vekilinin tüm temyiz itirazları ile davalı ...

Sigorta A.Ş. vekili ve davalı ... İnş. Taah. San. Tic. Ltd.

Şti. vekilinin sair temyiz itirazlarının reddi ile davacının işyerlerinde çalıştığı dönemde ustabaşı olarak çalışıp çalışmadığının, yaptığı işin ve ünvanının sorulması; gelecek cevaba göre davacının ustabaşı olarak çalıştığının saptanması halinde, asgari ücretin üzerinde olmak üzere gelir elde ettiğinin kabulü, aksi halde ise hesabın asgari ücret üzerinden yapılması gerektiği dikkate alınıp gerektiğinde ek hesap raporu alınarak hesaplama yapılması için bozulması üzerine mahkemece alınan hesap raporu ile bozma öncesi verilere göre hesaplama yapılarak asgari ücret gelir olarak benimsenmiş;

davacı için 243.329,35 TL iş göremezlik tazminatı hesaplanmış; mahkemece de bu bedel üzerinden tazminata hükmedilmiştir. Bu durumda; bozmadan önce belirlenen asgari ücretin 2,84 katı üzerinden yapılan hesaplama davacı lehine olduğundan yeni belirlenen ücret ise asgari ücret olduğundan bu yönden davacı aleyhine usuli kazanılmış hak oluşmayacağından bozmadan sonra güncel verilere göre hesaplama yapılarak; davacı tarafın;

ilk kararda hükmedilen tazminat miktarına itiraz etmediği , bu yönden davalı taraf lehine kazanılmış hak oluştuğu bu sebeple de mahkemece ilk hükmedilen tazminat olan 485.229,16 TL'den fazlasına hükmedilmeyecek biçimde karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde ilk karar tarihindeki verilere göre hesaplama yapılarak karar verilmesi doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

VI. KARAR