Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2024/14947 K.2025/3260

Taraflar arasındaki tasarrufun iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilin davalı ... ...'dan alacaklı olduğunu, davalı borçlu aleyhine icra takibi yapıldığını, takibin itirazın iptali davası neticesinde kesinleştiğini, davalı borçlunun acz halinde olduğunu, adına kayıtlı gayrımenkullerin mal kaçırma saiki ile diğer davalıya devredildiğini belirterek davalılar arasındaki tasarrufların iptalini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; dava açılmasını gerektiren şartların mevcut olmadığı için açılan davanın reddi gerektiğini, müvekkili davalı adına bir çok gayrimenkul, araç, makine, vinç, çekici iş makinası, bankalarda üçüncü kişilerden alacaklı olduğu bir çok kıymetli evraklar ve menkul eşyalar bulunduğunu, mevcut bu mal varlığının kıymet takdiri yapıldığı zaman mevcut borcun fazlasıyla karşılacağının aşikar olduğunu, satımı yapılan kişilerin müvekkilinin yakını olmadığı gibi arkadaşı da olmadığını, kesinleşmeyen bir icra takibi sonrası dava şartı olan aciz belgesi olmaksızın dava açılıp ihtiyati tedbir ihtiyati haciz konulmasının hukuka uygun olmadığını, beyan ederek davanın reddine karar verilmesini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

1.Mahkemenin 28.01.2021 tarihli ve 2020/37 Esas ve 2021/45 Karar sayılı kararıyla; davacı ... Tic. Ltd.

Şti. ile davalı ... arasındaki çeklere ilişkin ticari ilişkinin dava konusu taşınmazın davalı ...'e devir tarihinden önce doğduğu, çeklerin mevcut bir borcun tediyesine yönelik ileri tarihli olarak düzenlendiği, davalı borçlu ... hakkında yaptırılan malvarlığı araştırmasına göre davalı borçlunun dava konusu borcu ödeyebilecek maddi gücünün bulunmadığı, 13.01.2014 tarihli bilirkişi raporuna göre, davalı ... tarafından davalı ...'a ödeme yapıldığına dair dosya içeriğinde belge ve bilgi bulunmadığı,

haciz işlemi için ... adresine gidildiğinde ...'ün orada ve yediemin olarak eşyaları teslim aldığı bu da ... ile aralarında yakın ilişki olduğuna dair delil olduğu gerekçesi ile davacının davasının kabulüne, davalı borçlu ... tarafından davalı ...'e devredilen ... ili ... İlçesi ... Mahallesi 1423 ada 10 parsel sayılı taşınmaz yönünden tasarrufun iptali ile ...

3. İcra Müdürlüğünün 2012/4419 Esas sayılı icra dosyası yönünden alacaklıya alacak ve ferilerini karşılayacak şekilde cebri icra yetkisi tanınmasına karar verilmiştir.

2.Davalı ... vekili dosyaya sunduğu dilekçesi ile cebri icra yetkisinin davacının belirlediği dava değerinden mi gayrımenkulün keşifte tespit edilen değerinden mi yoksa icra kapak hesabı üzerinden mi verildiğinin belli olmadığını beyan ederek hükmün tavzihini talep etmiştir.

3.Mahkemenin 29.03.2021 tarihli kararı ile "Tüm dosya kapsamı tetkik edilerek alacaklıya tanınan cebri icra yetkisinin bilirkişi raporu ile tespit edilen taşınmazın satış tarihindeki değeri üzerinden cebri icra yetkisi verildiği anlaşılmakla davalı vekilinin tavzih talebinin kabulü ile Mahkememizin gerekçeli kararının davacının davasının kabulü ile; Davalı borçlu ... tarafından davalı ...'e devredilen ... ili ... İlçesi ... Mahallesi 1423 ada 10 parsel sayılı taşınmaz yönünden Tasarrufun İptali ile ... 3. İcra Müdürlüğünün 2012/4419 Esas sayılı icra dosyası yönünden alacaklıya alacak ve ferilerini karşılayacak şekilde taşınmazın satış tarihindeki değeri olan 700.000,00 TL ile sınırlı olmak üzere cebri icra yetkisi tanınmasına" karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı davalı ... vekili ve tavzih kararına karşı da davacı vekili istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

1.Bölge Adliye Mahkemesinin 1. Hukuk Dairesinin 14.06.2021 gün, 2021/1253 E- 2021/1226 k sayılı kararı ile davalı ... vekilinin istinaf talebinin esastan reddine karar verilmiştir.

2.01.02.2024 tarihli ek kararı ile de "İlk derece mahkemesince açılan iş bu davada, davacı alacaklının icra dosyası itibari ile, alacaklıya, alacak ve ferilerini karşılayacak şekilde cebri icra yetkisi tanınmasının yeterli ve gerekli olup, bunun haricinde cebri icra yetkisinin tavzih kararında belirtildiği şekilde, taşınmazın satış tarihindeki değer ile sınırlamanın mümkün olmadığı, bu hali ile ilk derece mahkemesince, bu kapsamdaki tavzih talebinin reddine karar verilmesi gerekirken, kabulüne karar verilmesinin hukuka uygun olmadığı, kanaatine varılarak, HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince, ilk derece mahkemesinin 29.03.2021 tarihli tavzih talebinin kabulüne dair kararının kaldırılarak, tavzih talebinin reddine dair yeniden hüküm kurulmasına" karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına ve 01.02.2024 tarihli ek kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

1.Davalı ... vekili tavzih kararının reddine dair ek karar aleyhine verdiği temyiz dilekçesinde; gerekçeli kararda alacaklıya tanınan cebri icra yetkisinin davacının belirlediği dava değerinden mi, gayrimenkulün keşifle tespit edilen değerinden mi yoksa icra kapak hesabından mı haciz yetkisi verildiği yazılmadığı, davanın niteliği gereği bu miktarın yazılması gerektiği, tavzih kararının kaldırmasının hukuka aykırı olduğunu beyan ederek kararın bozulması talep edilmiştir.

2.Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; müvekkilin iyi niyetli olduğunu, kullanma amacı ile satın aldığını, davacı ile davalı borçlu arasındaki ilişkinin bilinmediğini, bedel farkının bulunmadığını, aciz belgesinin ibraz edilmediğini, İİk madde 280 şartlarının oluşmadığını, ekonomik durumun gayrımenkulü satın almaya yeterli olduğunu, beyan ederek kararın bozulmasını talep etmiştir.

C.Değerlendirme ve Gerekçe

1.Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, dosya kapsamına göre davacı alacaklının icra dosyası itibari ile alacaklıya, alacak ve ferilerini karşılayacak şekilde cebri icra yetkisi tanınmasının yeterli ve gerekli olmasına göre davalı ...'ün tavzih talebinin reddine ilişkin temyiz itirazlarının ve dosya içerisinde bulunan haciz tutanaklarının İİK madde 105 kapsamında aciz vesikası hükmünde olmasına, davalı borçlu adresine gidildiğinde davalı ...'ün haciz mahallinde bulunup eşyaların yediemin olarak teslim almasına göre davalı borçlu ile aralarında tanışıklık ilişkisi olduğunun belirlenmesine göre de davalı ... vekilinin aşağıdaki bentler haricindeki temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir.

2.Dava İİK madde 277 ve devamı maddelerine göre açılmış tasarrufun iptali istemine ilişkindir.

İİK’nın 283/II maddesine göre de iptal davası, dava konusu mal ve hak, lehine tasarruf yapılmış olan 3. kişinin elinde ise iptal davasının konusu o mal veya hak üzerinde cebri icraya devam edilmesi, lehine tasarruf yapılan kişi o mal veya hakkı elinden çıkarmış ise o zaman davanın konusu 3.kişinin o mal veya hakkın değeri oranında tazminata mahkum edilmesi gerekir.

Üçüncü kişinin mal veya hakkı dava sırasında elinden çıkarması veya elin çıkardığının dava sırasında öğrenilmesi halinde davanın ıslahına gerek olmadan davacı alacaklı davaya bedel davası olarak devam edilmesini isteyebilir veya devralan 4.kişiyi davaya dahil ederek davaya devam edebilir.

Somut olayda; dava konusu ... ili, ... İlçesi, ... Mah. 1423 ada, 10 parseldeki imalat atölyesi 10.07.2012 tarihinde davalı ...'e, ondan da Bölge Adliye Mahkemesi kararından sonra 04.03.2022 de 1/2 şer hisse olarak dava dışı ... ve ...'ye devredilmiştir.

Mahkemece davacıya; söz konusu gayrımenkulün davalı ...'den satın alan malikin/maliklerin davaya dahil edilip edilmeyeceği ya da, davalı ...'ün söz konusu gayrımenkulü elden çıkardığı tarihteki gerçek değerinden sorumlu tutulup tutulmayacağı yönünde seçimlik hakkı verilmeksizin bu gayrımenkul yönünden davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiştir.

3.Tasarrufun iptali davalarında; davalı borçlunun borcundan dolayı dava konusu taşınmaz, üzerindeki ipotek/haciz nedeni ile cebri icra yolu ile satılması halinde de davalı 3. kişi elinde bir bedel kalır ise bu bedel ile sorumlu tutulur.

Dosya içerisinde yer alan belgelere göre dava konusu ... ili, ... İlçesi ... Mah., 1406 ada, 2 parselde kayıtlı gayrımenkulün davalı ... adına kayıtlıyken ... 3. İcra Müdürlüğünün 2013/2 tal. sayılı dosyadan 14.08.2015 tarihinde cebri icra kanalı ile dava dışı ...'a, ondan da 21.03.2017 tarihinde dava dışı ... Makina Değirmen ve Sanayi Malzemeleri Ticaret Limited Şirketine devredilmiş olduğu anlaşılmıştır.

Dava konusu gayrımenkulün davalı borçlunun borcundan dolayı satılıp satılmadığı, davalı borçlunun borcundan dolayı satılmış ise elde bir para kalıp kalmadığı araştırılmaksızın iş bu gayrımenkul yönünden de davanın kabulüne karar verilmesi doğru görülmemiştir.

VI. KARAR