Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2024/1538 K.2024/3834

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen haksız fiilden kaynaklanan tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; davalıların sürücüsü, işleteni ve trafik sigortacısı olduğu aracın davacılardan.......,.......,.......,.......,.....,'nın babaları, ........,'ın oğlu, .......,.......,......,.......,'ın kardeşleri olan müteveffa........,'ya çarpması sonucu kaldırıldığı hastanede 14.10.2013 tarihinde yaşamını yitirdiğini, araç sürücüsünün kaza esnasında kusurlu oldğunu, meydana gelen kaza nedeniyle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile müvekkillerinden .....,.....,.....,........,........,........, için her birine 1.000,00 TL maddi tazminatın tüm davalılardan müteselsilen ve müştereken, ....., için 25.000,00 TL,

......., için 40.000,00 TL, 5 çocuğu için ayrı ayrı 25.000,00 TL, 7 kardeşi için ayrı ayrı 10.000,00 TL olmak üzere toplam 260.000,00 TL manevi tazminatın davalı ...’tan tahsilini, olay tarihinden itibaren işleyecek faiz uygulanmasını talep etmiş, bedel artırım dilekçesi ile maddi tazminat talebini ......, için 28.292,83 TL,......için 1.645,95 TL,...........,çin 5.814,85 TL arttırarak toplam 39.753,63 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; 25 LZ 646 plaka sayılı aracın 4275870 nolu poliçe ile Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) ile sigortalı bulunduğunu, söz konusu poliçeye göre teminatın, ölüm kişi başı 250.000,00 TL ile sınırlı olduğunu, kazaya karışan araç sürücüsünün kusur durumunun tespit edilmesi gerektiini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... vekili; meydana gelen kazada müteveffanın asli kusurlu olduğunu, müteveffanın ölüm nedeninin belirlenemediğini, müvekkilinin kusur oranı ve dosyadaki tüm deliller değerlendirildiiğinde istenen tazminatların hukuki dayanağının bulunmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. MAHKEMENİN İLK KARARI

Mahkemenin 05.05.2016 tarih ve 2015/372 - 2016/357 sayılı kararı ile; maddi tazminat davasının kısmen kabulü ile ... için, 563,76 TL, ... için 672,40 TL, ... için 1.280,00 TL, ... için 5.054,13 TL, ........,için 28.292,83 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek faizi ile birlikte davalılar ... ve Euro Sigorta A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen tahsiline, ... ve ...’nın maddi tazminat taleplerinin reddine, manevi tazminat davasının kısmen kabulü ile ..., ..., .........., ..., ... ve ... için ayrı ayrı 5.000,00 TL manevi tazminatın, Nur Işık Kara için 10.000,00 TL manevi tazminatın, ........,......,.......,..........,.......,..........,......., için takdir edilen ayrı ayrı 2.000,00 TL'nin, davalı ...'tan dava tarihinden itibaren faizi ile tahsiline karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuş; Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi'nin 15.10.2019 tarih ve 2016/15212 - 2019/9446 sayılı kararı ile; "1-6100 sayılı HMK'nun geçici 3/2.maddesi delaletiyle 1086 sayılı Hukuk Usulu Muhakemeleri Kanununun 427. maddesinde öngörülen kesinlik sınırı 2016 yılı için 2.190,00 TL'dir.

Temyize konu davacılar ... için 536,76 TL, ... için 672,40 TL ve ... için 1.280,00 TL olarak hükmedilen maddi tazminatlar yönünden verilen kararlar ile .....,......,.....,.......,.........,.......,......., için ayrı ayrı 2.000,00’er TL olarak hükmedilen manevi tazminatlar yönünden verilen kararlar, anılan Yasanın yürürlüğünden sonra verildiğinden adı geçen davacılar lehine ayrı ayrı kabul edilen miktarlar davalı ... yönünden kesin niteliktedir.

Kesin olan kararların temyiz istemleri hakkında mahkemece bir karar verilebileceği gibi, 01.06.1990 gün 3/4 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca Yargıtay'ca da temyiz isteminin reddine karar verilebileceğinden; davalı ... vekilinin davacılar ..., ... ve ... lehine hükmedilen maddi tazminatlar ile ..........,.....,.........,........,.......,......,.........,lehine hükmedilen manevi tazminatlar yönünden temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekmiştir.

2-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde,dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davalı ... vekilinin aşağıdaki bent dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir.

3-Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir.

6098 sayılı TBK'nun 56. maddesi hükmüne göre, hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği bir para tutarı adalete uygun olmalıdır. Manevi tazminat, zarara uğrayanda, manevi huzuru gerçekleştirecek ve tazminata benzer bir fonksiyonu da olan özgün bir nitelik taşır. Manevi tazminat bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir.

Zarar görenin zenginleşmemesi, zarar sorumlusunun da fakirleşmemesi gerekmektedir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.6.1976 günlü ve 7/7 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı’nın gerekçesinde takdir edilecek manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar açıkça gösterilmiştir.

Bunlar her olaya göre değişebileceğinden, hakim bu konuda takdir hakkını kullanır iken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

O halde mahkemece, meydana gelen trafik kazası sonucu davacıların eşi/babası/çocuğu olan murislerinin ölümü nedeniyle duyulan acı ve elemin kısmen de olsa giderilmesi amacıyla; tarafların sosyal ve ekonomik durumları ile kazanın meydana geldiği tarih de göz önünde bulundurularak davacılar ..., ..., .......,, ..., ..., ... ve .......,için hak ve nesafet kuralları çerçevesinde daha düşük manevi tazminata hükmedilmesi gerekirken, somut olay ile bağdaşmayan, bir miktar yüksek manevi tazminata hükmedilmesi uygun görülmemiş ve kararın bozulması gerekmiştir." denilerek hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda, maddi tazminat yönünden bozma ilamı öncesi verilen hükümleri tekrar ederek manevi tazminat yönünden, davacılar ..., ..., .......,, ..., ... ve ... için ayrı ayrı 2.500,00 TL manevi tazminatın, davacı ........, için 5.000,00 TL manevi tazminatın, davacılar .........,.......,.........,......,.........,........,......., için takdir edilen ayrı ayrı 2.000,00 TL'nin, davalı ...'tan dava tarihinden itibaren faizi ile alınarak davacılara verilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; maddi tazminatın hatalı olarak hesaplandığını, manevi tazminatların çok düşük olduğunu belirterek kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dosya içeriğine, bozmanın mahiyetine ve kapsamına göre uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı taraflı trafik kazası sonucu yayanın ölümü nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 53 üncü maddesi. . 3. Değerlendirme Mahkemelerin nihai kararlarının bozulması 6100 sayılı Kanun'un geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 428 inci maddesi ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan sebeplerden birinin varlığı hâlinde mümkündür.

Temyizen incelenen mahkeme kararının, hükmedilen manevi tazminat miktarlarının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle; Davacılar vekilinin yerinde görülmeyen tüm temyiz itirazlarının reddi ile usul ve kanuna uygun olan kararın ONANMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz harcının temyiz eden davacılara yükletilmesine,

Dosyanın Mahkemeye gönderilmesine,