Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2024/1696 K.2024/4085

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda, Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davalı vekilinin itirazının kısmen kabulü ile Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının faiz yönünden düzeltilmesine karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı tarafından Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi ile sigortalı olan aracın karıştığı çift taraflı trafik kazası neticesinde davacının aracının maddi hasara uğradığını, dava konusu poliçede İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası (İMSS) Klozu bulunduğunu ve davacıya ait araçta meydana gelen hasarın İhtiyari Mali Sorumluluk teminatı kapsamında giderilmesi gerektiğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 100,00 TL bakiye hasar bedelinin temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiş; ıslah dilekçesi ile talebini 95.483,06 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; dava konusu olayda hasar ihbarı üzerine yapılan ekspertiz incelemeleri neticesinde araç üzerinde meydana gelen hasarın 45.000,65 TL olarak tespit edildiğini ve Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Poliçesi'nin teminat limiti olan 41.000,00 TL'nin 27.11.2020 tarihinde davacıya ödendiğini, davacının gerçek zararı karşılandığından davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının aracı davalı şirket tarafından tamamen onarılarak davacıya teslim edildiğinden davalının temerrüdünden bahsedilemeyeceğini ve davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nde (AAÜT) belirlenen vekalet ücretinin 1/5'i kadar olması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III.UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; taraflar arasında sigorta poliçesinin varlığı, geçerliliği ve kazanın oluşumu bakımından herhangi bir uyuşmazlık bulunmadığı, tarafların aktif ve pasif husumet ehliyetinin bulunduğu, Motorlu Kara Taşıtları İhtiyari Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları'nın 1 inci maddesinde.

"Sigortacı, işbu poliçede gösterilen aracın kullanılmasından doğan ve Karayolları Trafik Kanununa ve Umumi Hükümlere göre aracın işletenine terettüp eden hukuki sorumluluğu ve bu poliçe teminat kapsamında olmak şartıyla Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası hadlerinin üzerinde kalan kısmını, poliçede yazılı hadlere kadar temin eder.

İşbu sigorta, sigorta ettirenin haksız taleplere karşı müdafaasını da temin eder." düzenlemesine yer verildiği, yine dava konusu poliçenin "İhtiyari Mali Mesuliyet Klozu" başlıklı maddesinde "Sigortalı aracın kullanılmasından doğan işletene karşı ileri sürülebilecek taleplerin Karayolu Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası hadlerinin üzerinde kalan kısmını poliçede belirtilen koşullara bağlı olarak temin eder." düzenlemesine yer verildiği ve poliçede ihtiyari mali sorumluluk teminatının olay başına 100.000,00 TL olarak belirlendiği, aktüer bilirkişiden alınan raporda aracın piyasa rayiç değerinin ortalama 420,000,00 TL civarında olduğu,

bu durumda aracın çıkan hasar bedeli göz önüne alındığında pert total seviyesinde olmadığı ve onarım işlemleri yapılarak aracın eski haline getirilebileceği kanaatine varıldığı, aracın iletilen hasar fotoğraflarına istinaden düzenlenen ek rapor sonucunda Katma Değer Vergisi (KDV) dahil araçta meydana gelen hasarın 136.483,06 TL olarak hesaplandığı, davalı şirket tarafından ödenen 41.000,00 TL'nin mahsubu ile bakiye hasar bedelinin 95.483,06 TL olarak belirlendiği,

raporun denetime ve hüküm kurmaya elverişli olduğu gerekçesiyle davanın kabulü ile 95.483,06 TL bakiye hasar bedelinin 14.12.2020 tarihinden itibaren işletilecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına süresi içinde davalı vekili itiraz etmiştir.

B. İtiraz Sebepleri

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; dava konusu olayda hasar ihbarı üzerine yapılan ekspertiz incelemeleri neticesinde araç üzerinde meydana gelen hasarın 45.000,65 TL olarak tespit edildiğini ve Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Poliçesi'nin teminat limiti olan 41.000,00 TL'nin 27.11.2020 tarihinde davacıya ödendiğini, hesaplanan tazminattan en az % 15 iskonto uygulanması gerekirken % 10 iskonto uygulanarak hüküm kurulmasının hatalı olduğunu, aktüer bilirkişi raporunda belirlenen hasar bedelinin poliçe genel şartları ve özel şartlarına aykırı olarak piyasa rayiçlerinin üstünde belirlendiğini,

aracın onarımına ilişkin davalı tarafa herhangi bir fatura ibraz edilmediğinden davalı şirketin KDV'den sorumlu tutulmasının mümkün olmadığını, tazminat ödeme borcunun 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun (TTK) 1427 nci maddesinin 2 nci fıkrası uyarınca yapılacak bildirimden kırk beş gün sonra muaccel ... geldiğini, bu nedenle temerüt tarihinin hatalı belirlendiğini ve davanın kısmen veya tamamen kabulü halinde aleyhe hükmedilecek vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesinde belirlenen vekalet ücretinin 1/5'i olarak hesaplanması gerektiğini ileri sürmüştür.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı ... tarafından düzenlenen Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesinde yer alan ihtiyari mali sorumluluk teminatının olay başına 100.000,00 TL olduğu ve sigortalı aracın kullanılmasından doğan işletene karşı ileri sürülebilecek taleplerin Karayolu Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası hadlerinin üzerinde kalan kısmınının poliçede yer alan İhtiyari Mali Sorumluluk klozu kapsamında teminat altına alındığı, Uyuşmazlık Hakem Heyetince hükme esas alınan aktüer bilirkişi raporunda araçta meydana gelen hasarın KDV dahil 95.483,06 TL olarak belirlendiği,

davalı ... tarafından ödenen bedel ile araçta meydana gelen hasar bedeli arasında oransızlık olduğu ve ödemenin yetersiz olduğunun anlaşıldığı, taraflar arasında düzenlenen Kasko Sigorta Poliçesinde Servis Muafiyet uygulamaları başlığı altında, aracının onarımının yetkili serviste yapılmamış olması halinde hasar tutarının % 10 oranında tenzili muafiyet uygulanacağının belirtildiği, bu düzenlemeye göre, davacının aracının serviste onarılmadığı gözetilerek, dava konusu poliçede belirtildiği üzere, hesaplanan tazminattan %10 muafiyet uygulanmış olmasının yerinde olduğu,

aktüer bilirkişi raporunun hasar evrakları, araç hasarını gösterir fotoğraflar ile bunlara ilaveten yapılan Tramer sorgulamaları, piyasa araştırmaları sonucu davacıya ait aracın markası, modeli, donanımı, kilometresi, kaza tarihindeki ikinci el piyasa değeri, aracın hasar geçmişi, araçta oluşan hasar miktarı, aracın hasar aldığı bölgeler, kullanım şekli ve onarım gören değişen parçaların neler olduğu da göz önünde tutulmak suretiyle teknik değerlendirmeler ışığında hazırlandığı, bu haliyle raporun denetime ve hüküm vermeye elverişli olduğu, bakiye hasar bedelinin fahiş belirlendiği itirazının bu nedenle yerinde olmadığı,

davacının aracına verilen zararı gidermek için gerekli onarım, parça ve işçilik hizmetinin de 3065 sayılı Katma Değer Vergisi Kanunu'nun 1 inci maddesi gereğince KDV'ye tabi olduğu, bu nedenle davacı lehine KDV dahil edilerek hasar tazminatına hükmedilmesinin yerinde olduğu, tazminat ödeme borcunun TTK'nın 1427 nci maddesinin 2 nci fıkrası uyarınca yapılacak bildirimden kırk beş gün sonra muaccel ... geldiği,

bakiye hasar tazminatının, talep tarihi olan 01.12.2020 tarihinden 45 iş günü sonrası olan 16.01.2021 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte ödenmesine karar verilmesi gerektiği, bu nedenle bu yöne ilişkin davalı vekilinin itirazının yerinde olduğu ve davacı lehine tam vekalet ücretine hükmedilmesinin usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin itirazlarının faiz başlangıç tarihi yönünden kısmen kabulü ile Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının faiz başlangıç tarihi yönünden düzeltilmesine karar verilmiş; davalı vekilinin diğer itirazlarının ise reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; itiraz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenlerle İtiraz Hakem Heyeti kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalı ... tarafından Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu araçta meydana gelen bakiye hasar bedelinin poliçede yer alan İhtiyari Mali Sorumluk teminatı kapsamında ödenmesi talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49 uncu maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 99 uncu maddeleri, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 1409 ve 1427/2 nci maddesi, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik’in 16/13 üncü maddesi, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 17 nci maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Sigorta tahkim yargılamasında hükmedilecek vekalet ücreti ile ilgili olarak; 5684 sayılı Kanun'un 30 uncu maddesinin (17) numaralı fıkrası, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik’in 16/13 üncü ve AAÜT’nin 17/2 nci maddeleri bir bütün olarak yorumlandığında tarafların avukat ile temsil edildiği hâllerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücretinin, her iki taraf için de AAÜT’de yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biri olarak hükmolunması gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla; İtiraz Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekâlet ücretine ilişkin olarak anılan mevzuat uyarınca maktu vekâlet ücretinin altında kalmamak kaydıyla asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin 1/5’i oranında vekâlet ücreti yerine nispi ve tam vekalet ücretine hükmedilmesi doğru olmamıştır. Ne var ki bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazının kabulü ile Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının (3) nolu bendinde yer alan “13.020,89 TL” ibaresinin çıkartılarak yerine “4.080,00 TL” ibaresinin yazılmasına ve kararın bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA;

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalıya iadesine,

Dosyanın Mahkemeye gönderilmesine,