Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2024/1781 K.2025/7388

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı sigorta şirketi nezdinde trafik sigortalı araç sürücüsünün kusurlu hareketiyle gerçekleşen kazada davacının yaralandığını ve malul kaldığını açıklayıp belirsiz alacak davası olarak 15.000,00 TL maddi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, yargılama sırasında talebini artırmıştır.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davadan önce usulüne uygun başvuru şartının yerine getirilmediğini, sunulan maluliyet raporunun karar vermeye elverişli olmadığını, hesaplanan tazminattan hatır taşıması ve müterafik kusur nedeniyle indirim yapılması gerektiğini ileri sürerek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kabulüyle 430.000,00 TL maddi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuş, İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalı vekilinin itirazlarının reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; maluliyet raporunun karar vermeye elverişli olmadığını, hesaplamada hatalı metod kullanıldığını, hesaplanan tazminattan hatır taşıması ve müterafik kusur nedeniyle indirim yapılması gerektiğini, ceza yargılamasında uzlaşma olup olmadığının araştırılmadığını belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

1. Temyizen incelenen kararın, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan diğer itirazların reddine karar vermek gerekmiştir.

2. Uyuşmazlık; davalı nezdinde Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçeli (ZMSS) aracın karıştığı trafik kazası sonucu bedensel zarara dayalı tazminat talebine ilişkindir.

Haksız fiil sonucu çalışma gücü kaybının olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması halinde, zararın kapsamının belirlenmesi açısından maluliyetin varlığı ve oranının belirlenmesi gerekmektedir. Söz konusu belirlemenin ise Adli Tıp Kurumu İhtisas Dairesi veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı bölümleri gibi kuruluşların çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikayetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetince, haksız fiilin gerçekleştiği tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümleri dikkate alınarak yapılması gerekmektedir.

Davacı tarafından dosyaya ibraz edilen ... Üniversitesi Adli Tıp Anabilim Dalı Başkanlığınca 3 kişilik adli tıp, ortopedi ve romatoloji uzmanları tarafından düzenlenen rapor ile davacının kaza nedeniyle nöbeti olmayan ancak nöbet geçirme riski olan epilepsi arazı ve fiziksel görünümü bozan burun eğriliği arazına bağlı olarak %7 oranında malul kaldığı belirtilmiş, hakem heyetince de bu rapor karara esas alınarak karar verilmiştir.

Ancak raporun incelenmesinden davacıda kaza nedeniyle oluştuğu belirtilen arazlara uygun uzman hekimlerin(...) bulunmadığı anlaşılmıştır.

Açıklanan hukuki ve maddi vakıalar karşısında; kaza nedeniyle sürekli iş göremezlik oranının belirlenmesi amacıyla kaza tarihinde yürürlükte bulunan yönetmelik hükümlerine uygun şekilde ve davacıda kaza nedeniyle oluştuğu belirlenen arazlara yönelik uzman hekimlerin de bulunduğu davacının yerleşim yerine en yakın yetkili sağlık kuruluşundan rapor alınıp veya bu doğrultuda rapor sunmak üzere davacı vekiline süre verilerek sonucuna göre davalının kazanılmış hakları gözetilmek suretiyle karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde karar verilmesi bozmayı gerektirmiştir.

3.Yargıtay’ın yerleşik kararlarında, hatır taşımasının söz konusu olduğu durumlarda 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 87 nci maddesinin birinci fıkrası yollamasıyla 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 51 inci maddesi uyarınca tazminattan belli bir ölçüde hakkaniyet indirimi yapılması öngörülmektedir.

Somut olayda, davalı hatır taşıması indirimi savunmasında bulunmuştur. İtiraz Hakem Heyetince davacının hatır için taşındığının ispatlanamadığı gerekçesi ile savunmanın reddine karar verilmiştir. Varılan sonuç dosya kapsamına uygun düşmemektedir.

Dosya kapsamından davacının davalıya trafik sigortalı motosiklette yolcu olduğu, davacının soruşturma dosyasında alınan ifadesinde davacının ve araç sürücüsünün arkadaş oldukları anlaşılmaktadır. Buna göre davacının davalıya trafik sigortalı araçta akrabalık ilişkisi veya ücret karşılığında taşındığı iddia ve ispat edilmediğine göre davacının hatır için taşındığı karine olarak kabul edilmelidir. Bu nedenle, hesaplanan tazminattan Dairemizin içtihatları doğrultusunda %20 oranında indirim yapılarak karar verilmek üzere İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

4.6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 52 nci maddesi uyarınca zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış (müterafik kusur hâli söz konusu) ise hâkim, tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir. Müterafik kusura ilişkin savunma bir def’i olmadığından bu yönde bir savunma olmasa da resen dikkate alınması gerekir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 78 inci ve Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin 150 nci maddesi ve eki Cetvel uyarınca; motorlu bisiklet ve motosikletlerde sürücülerin koruma başlığı ve koruma gözlüğü, yolcuların ise koruma başlığı (kask) takması zorunludur.

Davalı vekili, davacının kaza nedeni ile kafasından ve yüzünden yaralandığını, yaralanmasının niteliği ve derecesine göre davacının koruyucu etrtibat kullanıp kullanmadığının araştırılmasını, araç sürücüsünün ehliyetsiz olması nedeniyle davacının bilerek ehliyetsiz sürücünün aracına bindiğinden zararın artmasında katkısı bulunduğunu ve müterafik kusur nedeni ile tazminattan indirim yapılmasını savunmuş, İtiraz Hakem Heyetince; davacının müterafik kusuru tespit edilemediği gerekçesi ile davalının savunmasının reddine karar verilmiştir. Varılan sonuç dosya kapsamına uygun düşmemektedir.

Somut olayda kaza, davacının yolcusu olduğu motosikletin tek taraflı kazası sonucu gerçekleşmiş, davacı kafasından ve yüzünden yaralanmıştır. Dosya kapsamından davacının kaza sırasında kask takıp takmadığı anlaşılamamaktadır. Yukarıda 2 numaralı bent doğrultusunda alınacak maluliyet raporu doğrultusunda davacıda kaza nedeniyle oluşan arazların niteliğine göre davacının kask takıp takmadığının araştırılarak kask takmadığı kanaatine varılırsa davacının koruyucu başlık (kask) takmaması nedeniyle zararın oluşumunda veya artmasında katkısının bulunduğu gözetilerek TBK’nın 52 nci maddesi gereğince Dairemizin yerleşik uygulamasına göre %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılmak suretiyle davalının sorumlu olduğu tazminat miktarı belirlenmek üzere kararın bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR