Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2024/1918 K.2024/4618

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince başvurunun kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekili itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davalı vekilinin itirazının reddine karar verilmiştir.

Kararın davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyetince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davalı vekilinin itirazının kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili ...’ın içerisinde yolcu olarak bulunduğu, davalı ... nezdinde Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) poliçesi ile sigortalı bulunan, ...’ın sevk ve idaresindeki aracın 14.03.2015 tarihinde karıştığı tek taraflı trafik kazası sonucunda, müvekkilinin yaralandığını ve malul kaldığını, sigorta şirketi tarafından yapmış oldukları başvurunun reddedildiğini beyanla, fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak şimdilik 41.000,00 TL maddi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş, 20.11.2017 tarihli dilekçesi ile talebini 107.951,00 TL’ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; kusur raporu alınması gerektiğini, sunulan maluliyet raporundaki oranları kabul etmediklerini, hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini beyanla başvurunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla, dava dilekçesi, dosyadaki bilgi ve belgeler, bilirkişi raporu dikkate alınmak suretiyle davanın kabulüne, 107.951,00 TL’nin 17.04.2017 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ... Sigorta A.Ş.’den alınarak başvuru sahibi ...’a ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

Gerekçe ve Sonuç İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı vekilinin itirazının reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay Kapatılan (17.) Hukuk Dairesi'nin 18.01.2021 tarihli 2020/9202 E.,2021/66 Karar sayılı kararıyla; “... kaza tarihindeki yönetmeliğe göre düzenlenmiş bulunan maluliyet raporunda belirlenen maluliyet oranının hükme esas alınmasında bir usulsüzlük bulunmamasına, davalı vekili tarafından sunulan temliknamenin infaz aşamasında dikkate alınabilecek olmasına göre, karşı taraf (davalı) vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

Dava, trafik kazasından kaynaklanan cismani zarara dayalı tazminat talebine ilişkindir.

HMK'nın 266. ve devamı maddeleri gereğince çözümü özel veya teknik bilgiyi gerektiren hallerde bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verilir, hükmüne yer verilmiştir.

Somut olayda hakem heyetince; kusur bilirkişi raporu alınmadan, sürücü ...’ın %100 kusurlu olmasına göre karar verilmiştir. Kaza Tespit Tutanağında sürücü ...’ın başka bir araca çarpmamak için direksiyon hakimiyetini kaybederek orta refüj başlangıç taşlarına ve yön levhası direğine çarptığı belirtilmiş, sürücü ... soruşturma aşamasındaki ifadesinde kendisini sıkıştıran ...plakalı araç sürücüsünden davacı ve şikayetçi olduğunu beyan etmiştir. Eksik inceleme ile hüküm kurulamaz. Bu durumda itiraz hakem heyetince, soruşturma dosyası da dosya içerisine alınarak kusur durumuna ilişkin, ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, yazılı şekilde eksik inceleme ile hüküm kurulması isabetli olmamıştır.

...

Somut olayda, davacı, davalıya sigortalı araçta yolcu konumundadır. Davalı vekili cevap dilekçesinde olayda hatır taşıması olduğunu savunmuş, İtiraz Hakem Heyetince hatır taşımacılığı yapıldığına yönelik dosyada somut bir delil bulunmadığından davalının itirazının reddine karar verilmiştir.

Dosya içerisinde bulunan sürücü ...’ın soruşturma aşamasında alınan ifadesinde başvuran ...’ın kayınvalidesi olduğunu beyan ettiği görülmüştür.

Bu durumda itiraz hakem heyetince, soruşturma dosyası ve nüfus kayıtları dosya içerisine alınarak, davalı vekilinin hatır taşıması savunması üzerinde durularak, davacının sürücünün kayınvalidesi olduğu anlaşılırsa aralarındaki yakın akrabalık bağı nedeniyle taşımanın ahlaki bir görevin ifası olarak değerlendirilip hatır taşıması indirimi yapılmadan karar verilmesi aksi takdirde taşımanın hatır için olup olmadığı, tarafların yakınlığı, varsa hatır için taşımanın kimin arzusu ve ne amaçla yapıldığı gibi olayın özel şartları göz önüne alınarak, tazminattan %20 oranında hatır taşıması indirimi yapılıp yapılmaması gerektiği hususları tartışılarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması doğru görülmemiştir.

Kabule göre de; sigortacılık yasası 19.01.2016 tarihli ve 29598 Resmi Gazetede yayımlanarak Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmeliğin 16'ncı maddesinin 13'üncü fıkrasına "(13)(Ek:RG-19/1/2016-29598)tarafların avukat ile temsil edildiği hallerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücreti, her iki taraf için de Avukatlık Asgarî Ücret Tarifesinde yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biridir." hükmü eklenmiştir.

Heyetçe verilen 30.01.2018 tarihli kararda davacı lehine hükmedilecek vekalet ücreti için Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmeliğin 16.13 maddesinin uygulanması gerektiği gözönüne alınarak AAÜT'nin 13. maddesi gereğince hesaplanan 11.386,08 TL vekalet ücretinin 1/5'i oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerekirken tam nispi vekalet ücretine hükmedilmesi doğru görülmemiştir." şeklindeki gerekçe ile hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. İtiraz Hakem Heyetince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava dilekçesi, dosyadaki bilgi ve belgeler, bilirkişi raporu, bozma ilamı dikkate alınmak suretiyle davalı vekilinin itirazlarının kısmen kabulüne karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; kusur raporunda müvekkil şirkete sigortalı aracın % 30 oranında kusurlu olduğu tespit edilmiş olmasına rağmen tüm alacaktan sorumlu tutulmasının hatalı olduğunu, kazaya karışan dava dışı aracın sigorta şirketinden ödeme alıp almadığının araştırılmasını, temliknamenin dikkate alınmasını, bozma ilamı ile kesinleşen diğer hususlar yönünden kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı14.03.2015 tarihli trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun uğradığı zarar nedeniyle sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk

6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85,89,90,91 inci maddeleri, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi ve Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik'in 16 ncı maddesinin on üçüncü fıkrası, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 17 nci maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme

1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.Davalı tarafından, davacının temlikten kaynaklanan edimini yerine getirmediği iddiasıyla dava açılmış olduğuna yönelik bir kısım belgeler sunulmuştur. Davalı, davacının tazminat alacağının %30 luk kısmını devir sözleşmesi ile ...'a devrettiğini, bu nedenle alacağın % 30'luk kısmı yönünden davanın reddini gerektiğini savunmuştur.

Hukuki bir işlem (tasarrufi işlem) olan alacağın temliki sonrasında alacak üçüncü kişiye intikal etmektedir. Bu andan itibaren üçüncü kişi, borçlu karşısında alacaklı sıfatını kazanmaktadır. Niteliği itibariyle alacağın temliki, alacaklının tasarruf işlemidir. Temlik, alacağın tamamı için yapılabileceği gibi bir kısmı için de yapılabilir (somut olaydaki gibi). Tam temlikte alacağın aslı ve fer’ileri temlik alana geçmekte olup, alacaklı borç ilişkisinde taraf olmaktan çıkar.

Kısmi temlikte ise temlik edilen asıl alacak ve bu oranda fer’ilerinin temlik alana geçmesi söz konusudur. Temlik edilmeyen kısım itibariyle borçlunun temlik eden alacaklıya karşı sorumluluğu devam eder. Temlik alan, temliki ve alacağın varlığını ispat ederek borçludan talepte bulunur. Temlik ile birlikte temlik alan, alacağın aslı ve fer’ileriyle birlikte alacağa bağlı rüçhan haklarını da iktisap eder.

Dolayısıyla temliğe konu alacak itibariyle dava ve takip hakkı da temlik alana geçer. Alacağın temlikinde esasen borç değişmez, sadece onu talep edecek taraf değişmiş olur.

Şu halde, temlik belgesinin aslının ya da onaylı örneğinin dosyaya kazandırılması ve daha sonra bu belge değerlendirilerek sonuca gidilmesi gerekmekte olup bozma nedeni yapılmıştır.

VII. KARAR

1.Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine