Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2024/1986 K.2024/4909

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davalının itirazının kabulü ile kararın kaldırılmasına, davanın reddine karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyetince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda davalı vekilinin itirazlarının kısmen kabulü ile vekalet ücretinin davalı lehine düzeltilmesine karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 20.08.2019 tarihinde desteğin kullanımındaki kamyonetin direksiyon hakimiyetini kaybetmesi sonucu meydana gelen kazada araç şoförü olan desteğin vefat ettiğini, usulüne uygun başvuruya rağmen sigorta şirketi tarafından ödeme yapılmadığını belirterek, fazlaya dair hakları saklı kalarak 5.001,00 TL tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş, yargılama sırasında ıslah yoluyla toplam talebini 92.501,21 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; desteğin tam kusurlu olarak trafik kazası yaptığından davacının başvurusunun sigorta genel şartları gereğince usulden ve esastan reddini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin 28.04.2019 tarihli ve K-2019/36607 sayılı kararıyla; başvurunun kabulü ile, 92.501,21 TL destekten yoksun kalma tazminatının 25.04.2012 tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalı ... şirketinden tahsili ile başvuru sahibine ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin tarih ve 2019/İHK-10662 sayılı kararıyla; itirazın kabulü ile Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının kaldırılmasına ve meydana gelen tek taraflı kazada, desteğin asli ve tam kusurlu olduğu, hiç kimsenin kendi kusurundan yararlanamayacağı, desteğin ölümü sebebi ile meydana gelen zararın yansıma yolu ile destek görenleri etkilediği kabul ediliyorsa, desteğin kusurlu davranışlarının da aynı şekilde destek görenlere yansıyacağı gerekçesiyle başvurunun reddine karar verilmiş;

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 07.02.2022 tarih, 2021/7026 Esas, 2022/1693 Karar sayılı ilamıyla; "... 01.06.2015 tarihli yeni ZMSS Genel Şartları'nın yürürlüğünden önce meydana gelen trafik kazalarındaki ölümler bakımından, HGK'nın 15.6.2011 tarihli ve 2011/17-142 Esas-411 Karar, HGK'nın 22.2.2012 tarihli ve 2011/17-787 Esas- 2012/92 Karar, HGK'nın 16.01.2013 tarihli ve 2012/17-1491 Esas- 2013/74 Karar sayılı ilamlarında vurgulandığı üzere, davacıların talebinin ve iddia ettiği zararın ölenin mirasçısı sıfatına değil, destekten yoksun kalan üçüncü kişi sıfatına dayandığı; davacıların ölenin mirasçısı sıfatına dayanmayan ve doğrudan kendileri üzerinde doğan destekten yoksunluk zararının oluşumundaki desteğin kusurunun davacılara yansıtılamayacağı ilkeleri gözetilmelidir.

Açıklanan nedenlerle; öncelikle desteğin kullanmakta olduğu ............., plaka sayılı araca ait poliçe aslı dosya içine alınarak aracın işleteninin doğru olarak tespiti, işleten aynı zamanda davacı ise destekten yoksun kalma tazminatı talep edemeyeceği, şayet davacı araç işleteni değil ise davaya konu tek taraflı trafik kazasındaki desteğin kusurunun davacının talep ettiği destekten yoksun kalma tazminatına etki etmeyeceği de dikkate alınarak itiraz hakem heyetince bu yöndeki itirazın reddi ile diğer itirazların esastan incelenmesi gerekirken, eksik inceleme ve yanılgılı değerlendirme ile zararın teminat dışı olduğu kabulüne dayanan İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulması gerekmiştir…" gerekçesiyle hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. İtiraz Hakem Heyetince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; bozmaya uyulduğu gerekçesiyle davalı vekilinin itirazının kısmen kabulü ile Uyuşzmalık Hakem Heyeti kararının kaldırılmasına ve 3 nolu bendin 9.200,00 TL vekalet ücretinin davalıdan tahsiline şeklinde düzeltilmesine, diğer itirazların ise reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili; usulüne uygun başvuru yapılmadığını, veraset ilamının dosyada bulunmadığını hesap raporunda peşin sermaye değeri indirimi yapılmadığını, anne baba payının çok yüksek hesaplandığını ve başvuran lehine 1/5 oranında vekalet ücreti verilmemesinin de usul ve kanuna aykırı bulunduğunu ileri sürerek kararın bozulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalı ... tarafından ZMSS poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı 20.08.2009 tarihli trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalanın açtığı destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 53 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme

1. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 297/2 nci maddesi uyarınca; hüküm sonucu kısmında gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gerekli olup bu yön, kamu düzenine ilişkindir.

Yargıtay Hukuk Genel Kurulu’nun 24.02.2010 tarihli 2010/1-86 Esas ve 2010/108 Karar sayılı kararında da; “ ...Yasa’nın aradığı anlamda oluşturulacak kararların hüküm fıkralarının açık, anlaşılır, çekişmesiz, uygulanabilir olmasının gerekliliği…’’ vurgulanmıştır. Bu biçim, yargıda açıklık ve netlik prensibinin gereğidir.

Aksi hâl, hükmün infazında zorluklara ve tereddütlere, yargılamanın ve davaların gereksiz yere uzamasına, davanın tarafı bulunan kişi ve kurumların mağduriyetlerine sebebiyet verecek ve kamu düzeni ve barışını olumsuz yönde etkileyecektir.

Şu halde. İtiraz Hakem Heyetinin Dairemiz bozması öncesinde vermiş olduğu kararı ile Uyuşmazlık Hakem Heyeti hükmü kaldırılarak yeni bir hüküm kurulmuş, İtiraz Hakem Heyeti kararı da Dairemizce bozulmuş, İtiraz Hakem Heyetince bozmaya uyularak itirazın kısmen kabulü ile hükmün vekalet ücreti yönünden düzeltilmesine karar verilmiştir.

Bozmayla birlikte hem Uyuşmazlık Hakem Heyeti hem de İtiraz Hakem Heyeti kararları ortadan kalkmış olup Dairemiz bozma ilamı sonrası İtiraz Hakem Heyetince 6100 sayılı HMK’nın 359 ve 360 ıncı maddeleri gözetilerek yeniden hüküm kurularak bir karar verilmesi gerekirken, bu durum göz ardı edilerek,

sadece Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına karşı sigorta şirketinin itirazlarından başvuran lehine hükmedilen vekalet ücreti dışındaki itirazların reddi ile Uyuşmazlık Hakem Heyetinin başvuran lehine hükmedilen vekalet ücreti dışındaki diğer hükümlerinin aynen icrasına demekle yetinilmesi HMK 297 nci maddesine ve kamu düzenine aykırılık oluşturmuş, bu durum İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını gerektirmiştir.

2. Bozma ilamının kapsam ve şekline göre davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına karar verilmiştir.

VII. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle bozma ilamının kapsam ve şekline göre davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalıya iadesine,

Dosyanın İtiraz Hakem Heyetine iletilmek üzere Mahkemeye gönderilmesine,