Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2024/2242 K.2024/3711

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen haksız fiilden kaynaklanan maddi ve manevi tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı ...Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalılardan ...'ın diğer davalı ... Harf. Nak. Ltd. Şti'ye ait tır ve buna bağlı kasası ile seyir halinde iken yaya geçidini kullanmakta olan davacıya çarparak yaralanmasına ve malul kalmasına sebebiyet verdiğini, davacının bakıma muhtaç ... geldiğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 80.000,00 TL manevi, 1.000,00 TL maddi tazminatın olay tarihinden itibaren (davalı ... açısından poliçe limiti ve içeriği ile sınırlı olmak üzere ve dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile) değişen oranlarda yasal faiz oranı üzerinden işleyecek faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiş, talebini ıslah ile 211.005,51 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalılar ... ve...Nak. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesinde; kusurun davacıda olduğunu ve talep edilen manevi tazminat bedelinin çok yüksek olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; geçici iş göremezlik tazminatı ve bakım giderinin tedavi giderleri teminatı içerisinde değerlendirilmesi gerektiğini belirterek davanın reddini savunmuştur.

Davalı ... vekili, müvekkili yönünden idari yargının görevli olduğunu, müvekkili kurum tarafından gerekli işaretlemelerin yapıldığını ve kusurunun olmadığını belirterek davanın reddini savunmuştur.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 25.12.2015 tarihli, 2013/184 Esas, 2015/638 Karar sayılı kararı ile; davacının maddi tazminat talebinin kabulü ile 211.005,51 TL maddi tazminatın 26.11.2008 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, davalı ... şirketinin maddi tazminattan sorumluluğunun sigortalısının kusuru ve poliçe miktarı ile sınırlı tutulmasına, davalı ... şirketinin faiz sorumluluğunun dava tarihinden itibaren başlatılmasına,

davacının manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 45.000,00 TL manevi tazminatın 26.11.2008 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ..., ... ve...Hafriyat Nak. Ltd. Şti'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, davacının manevi tazminat talebi yönünden fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. İlk Bozma Kararı

İlk Derece Mahkemesinin 25.12.2015 tarihli, 2013/184 Esas, 2015/638 Karar sayılı kararına karşı süresi içinde davacı vekili, davalı ... vekili ve davalı ...Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesince; "... mahkemece kendiliğinden (re'sen) dikkate alınması zorunludur. O halde mahkemece, davalı ... hakkında adli yargının yargı yolu bakımından görevsiz bulunması nedeniyle bu davalı yönünden dava dilekçesinin görevsizlik nedeniyle reddine karar verilmesi gerekirken esasa girerek yazılı olduğu biçimde hüküm kurulması doğru görülmemiştir...

Somut olayda, davacı vekilince dava dilekçesi ile zararın davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesi talep edilmiştir.

Mahkemece, maddi tazminat isteminin kabulü ile 211.005,51 TL maddi tazminatın 26/11/2008 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, davalı ... şirketinin maddi tazminattan sorumluluğunun sigortalısının kusuru ve poliçe miktarı ile sınırlı tutulmasına, davalı ... şirketinin faiz sorumluluğunun dava tarihinden itibaren başlatılmasına şeklinde hüküm kurulmuştur.

Bu nedenle hüküm fıkralarında davacı için hükmedilen maddi tazminatın, davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmişken aynı hüküm fıkrasında davalı ... şirketinin sorumluluğunun sigortalısının kusuru oranında sorumlu tutulmasına karar verilerek, hükmolunan maddi tazminat tutarının davalılardan müştereken ve müteselsilen mi davalıların kusurları oranında mı sorumlu tutulduğunun infazda tereddüte yol açacak ve çelişkili şekilde belirtilmesi isabetli olmamış, HMK'nun 297/2. maddesine uygun düşmeyecek şekilde infaz kabiliyeti bulunmayan hüküm tesisi bozmayı gerektirmiştir...

Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının B.2.b maddesi uyarınca, davalı ... şirketine yükletilecek yargılama gideri, harç ve vekalet ücretinin sorumlu olduğu miktara oranlanarak hüküm altına alınması gerekirken, sigorta şirketinin yargılama gideri, harç ve vekalet ücretinin tamamından poliçe limiti ile sınırlı olmak kaydıyla tahsiline karar verilmesi doğru görülmemiştir." gerekçeleri ile karar bozulmuştur.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin 15.11.2019 tarih 2019/555 Esas 2019/565 sayılı kararı ile davalı ...’ne karşı açılan davanın, dava şartı yokluğu nedeniyle usulden reddine, davacı tarafça ... dışında kalan davalılara karşı açılan maddi tazminat davasının kısmen kabulü ile davalıların kusur oranları dikkate alınarak 42.201,11 TL maddi tazminatın 26.11.2008 tarihinden itibaren (davalı ... şirketinin faiz sorumluluğu dava tarihinden itibaren işlemek kaydıyla) işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine,

fazlaya ilişkin talebin reddine, davacının manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 45.000,00 TL manevi tazminatın 26.11.2008 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ... ve...Hafriyat Nak. Ltd. Şti'den müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

C. İkinci Bozma Kararı

1. İlk Derece Mahkemesinin 15.11.2019 tarih 2019/555 Esas 2019/565 sayılı kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesince; ".. Mahkemece, hesap bilirkişi raporunda davacının % 30 kusuru mahsup edilerek hesaplama yapılmış olmasına rağmen hüküm oluşturulurken 211.005,51 TL tazminattan mükerrer olarak davacının % 30 kusurunun yeniden mahsup edilmesi ve müteselsil sorumluluk hükümlerine göre davalı ..., Harf. Nak. Ltd. Şti ve Axa Sigorta A.Ş.'nin %20 kusur oranı ile Karayolları Genel Müdürlüğünün %50 kusuruna isabet eden kısmından da ödemede tekerrür olmamak kaydıyla müteselsilen sorumlu oldukları gözetilmeden sadece sigortalı aracın sürücüsünün kusur oranına isabet eden kısımdan sorumlu tutulmaları doğru görülmemiş, kararın bu nedenlerle bozulması gerekmiştir." gerekçeleri ile karar bozulmuştur.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ...Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ...vekili temyiz dilekçesinde özetle; davacı vekili tarafından mevcut dava için açılan icra dosyasında feragat edildiğini, bu hali ile mevcut dosyanın da konusuz kaldığını, davalılar tarafından daha önce yapılan ödemeler dikkate alınarak tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile hüküm kurulması gerektiğini, kazada kusurlu kurum olan ...'nün kusurundan kendilerinin sorumlu tutulmasının hatalı olduğunu, kendileri yönünden poliçe teminatı ile sınırlı olacak şekilde asıl alacak ve ferileri yönünden sınırlı hüküm kurulması gerektiğini açıklayarak mahkeme kararının bozulması talebi ile kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yayanın uğradığı sürekli iş göremezlik ve sürekli bakıcı gideri talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun geçici 3 üncü maddesi atfıyla uygulanmasına devam olunan 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun 427 vd. maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 86, 88, 89, 90 ve 111 inci maddeleri, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1. Dosyadaki yazılara, mahkemece uyulan bozma kararı gereğince hüküm verilmiş olmasına ve bozmanın kapsamı dışında kalarak kesinleşmiş olan yönlere ilişkin temyiz itirazlarının incelenmesi olanağı bulunmamasına göre davalı ...Ş. vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Mahkemece yukarıda tarih ve sayısı belirtilen son kararın hüküm kısmında, bozma ilamında belirtildiği şekilde tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile müteselsilen sorumluluğun bulunduğuna dair açıklama eklenmemiş, yine davalı ... şirketinin poliçe limiti ile sınırlı sorumlu olduğu dikkate alınmaksızın poliçe limitini aşar şekilde hüküm kurulması hatalı olup bozma sebebi ise de; bu yanılgının giderilmesi yargılamanın tekrarını gerektirir nitelikte görülmediğinden, hükmün 6100 sayılı HMK'nın geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Kanun'un 438 inci maddesinin yedinci fıkrası hükmü uyarınca düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı ...Ş. vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı ...Ş. vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile mahkeme kararının 2 numaralı hüküm fıkrasında geçen "2-) Davacı tarafça ... dışında kalan davalılara karşı açılan Maddi Tazminat davasının kabulü ile.

211.005,51 TL maddi tazminatın 26.11.2008 tarihinden itibaren (davalı ... şirketinin faiz sorumluluğu dava tarihinden itibaren işlemek kaydıyla) işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan (Karayolları G.M. dışındaki) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine," ibarelerinin hüküm fıkrasından çıkarılarak yerine "2-) Davacı tarafça ... dışında kalan davalılara karşı açılan Maddi Tazminat davasının kabulü ile.

211.005,51 TL maddi tazminatın 26.11.2008 tarihinden itibaren (davalı ... şirketinin faiz sorumluluğunun dava tarihinden başlaması ve sorumluluğunun poliçe limiti olan 125.000,00 TL ile sınırlı olması ve tahsilde tekerrür olmaması şartı ile) işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan (Karayolları G.M. dışındaki) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine," ibarelerinin yazılmasına ve kararın bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalı ...Ş'ye iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,