Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2024/3460 K.2024/4114

Taraflar arasında İlk Derece Mahkemesinde görülen haksız fiilden kaynaklanan tazminat davasında verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesince İlk Derece Mahkemesi kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı ... Suları San. Turz. ve Tic. A.Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalıların işleteni, sürücüsü ve trafik sigortacısı olduğu aracın yaya davacıya çarpması neticesinde meydana gelen trafik kazasında davacının yaralandığını, bilirkişi tarafından hesaplanacak belgesiz tedavi gideri, bakıcı gideri, maluliyet ve çalışma gücü kaybı nedeniyle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 5.000,00 TL maddi tazminatın tüm davalılardan, 30.000,00 TL manevi tazminatın sigorta şirketi dışındaki davalılardan kaza tarihinden itibaren avans faizi ile müşterek ve müteselsilen tahsilini talep etmiş ıslah dilekçesi ile maddi tazminat talebini 3.927,00 TL sağlık gideri, 9.105,62 TL iş görmezlik tazminatı olmak üzere toplam 13.032,62 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı ...Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde kazaya karışan ........., plakalı aracın Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) poliçesi ile sigortalı olduğunu, müvekkil sigorta şirketin sorumluluğunun sigortalı araç sürücüsünün kusuru oranında poliçe limiti ile sınırlı olduğunu, davacının dava konusu olayla ilgili olarak dava öncesinde müvekkili sigorta şirketine yeterli evraklarla müracaatı olmadığından bu yolda bir ödemenin de yapılamadığını, maluliyete bağlı meslekte kazanma gücü kaybı oranının tespitinin çok özel bir husus olduğunu ve Adli Tıp Kurumunca tespitinin gerektiğini,

davacının söz konusu olaydan dolayı Sosyal Güvenlik Kurumu'ndan herhangi bir ödeme alıp almadığının tespitinin gerekeceğini, bu sebeplerle haksız ve mesnetsiz olarak açılan davanın reddine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

Davalı ... ve ... Suları San. Turz. ve Tic. A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; açılan davayı ve dava dilekçesindeki iddiaları kabul etmediğini, müvekkilinin olayın meydana gelmesinde kusursuz olduğunu, bu sebeplerle haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesini, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

Dahili davalı ... (SGK) Başkanlığı cevap dilekçesinde; açılan davayı ve dava dilekçesindeki iddiaları kabul etmediğini, bu sebeplerle haksız ve mesnetsiz davanın reddine karar verilmesi karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

III. MAHKEMENİN İLK KARARI

Mahkemenin 10.06.2016 tarih ve 2013/152-2016/246 sayılı kararı ile; davacının sağlık giderlerine yönelik maddi tazminat davasının kabulü ile. 3.927,00 TL sağlık giderinin davalıla ..., ... Suları San. Turz. ve Tic.

A.Ş. ve dahili davalı SGK'dan, dahili davalı SGK dahili dava tarihi olan 16.03.2016 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizden sorumlu tutulacak şekilde olay tarihi olan 16.12.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline, diğer maddi tazminat talebi yönünden 9.105,62 TL maddi tazminatın davalı ... ...Sigorta A.Ş. dava tarihi olan 04.04.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizden poliçe limitinden sorumlu tutulacak şekilde olay tarihi olan 16.12.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ..., ...

Suları San. Turz. ve Tic. A.Ş. ve ...Sigorta A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen tahsiline, 20.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 16.12.2012 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ve ... Suları San. Tur. ve Tic. A.Ş.'den müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar ... ve ... Suları San. Turz. ve Tic. Ltd. Şti. vekili ile dahili davalı ... vekili tarafından temyiz isteminde bulunmuş. Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi'nin 05.11.2019 tarih ve 2016/15141-2019/10188 sayılı kararı ile.

PMF 1931 Yaşam Tablosu esas alınarak davacının muhtemel yaşam süresinin belirlendiği bilirişi ek raporuna göre karar verilmesi gerekirken, bilirkişi kök raporu doğrultusunda TRH 2010 Yaşam Tablosu esas alınarak yapılan hesaplamaya göre hüküm tesisinin doğru olmadığı belirtilerek hükmün bu yönden davalılar ... ve ... Suları San. Turz. ve Tic. Ltd.

Şti. yararına bozulmasına, davada taraf sıfatı bulunmayan Sosyal Güvenlik Kurumu hakkında hüküm kurulmaması gerekirken yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması doğru olmadığı belirtilerek hükmün Sosyal Güvenlik Kurumu yararına bozulmasına karar verilmiştir.

2. Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama neticesinde; Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi'nin TRH 2010 Yaşam Tablosunun esas alınması gereğine ilişkin görüş değiştirdiği, ilk kararın da davalı ...Sigorta A.Ş. tarafından ödendiğinden bahisle; dahili davalı SGK yönünden açılan davanın reddine, Daire içtihadı dikkate alınarak davacı tarafından davalılardan ...Sigorta A.Ş'den bu hesap tablosuna göre bozmadan önceki ilamına dayanak yapılan hesaplamalar doğrultusunda alacak tahsil edilmiş olmakla dava konusuz kaldığından diğer davalılar yönünden yeniden karar verilmesine yer olmadığına, bozmadan önceki mahkeme ilamında manevi tazminata ilişkin hüküm bozmaya konu edilmemiş olmakla kesinleştiğinden bu konuda yeniden hüküm kurulmasına yer olmadığına karar verilmiştir

3.Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... Suları San. Turz. ve Tic. Ltd. Şti.vekili temyiz isteminde bulunmuş. Dairemizin 28.12.2021 tarih ve 2021/21918 - 2021/11233 sayılı kararı ile "....Mahkemece hükme esas alınan kök hesap raporunda TRH 2010 Yaşam Tablosu kullanılmış ve 9.105,62 TL tazminat hesaplanmış, ek hesap raporunda ise PMF 1931 Yaşam Tablosu kullanılmış ve 8.180,26 TL tazminat hesaplanmıştır.

Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi’nin 2016/15141- 2019/10188 sayılı bozma ilamında ise; davalı ... ve davalı ... Suları San. Turz. ve Tic. A.Ş. yararına ek rapora göre karar verilmesi gerektiği belirtilmiştir. Ancak mahkemece bozmanın gereği yerine getirilmemiş, temyiz eden araç işleteni davalı ... Suları San. Turz. ve Tic.

A.Ş. ile müşterek müteselsil sorumlu olan davalı ...Sigorta A.Ş. tarafından davacıya ödeme yapıldığı ve Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi’nin TRH 2010 Yaşam Tablosunu kullandığı yönünde görüş değiştirdiğinden bahisle, dava konusuz kaldığından diğer davalılar yönünden yeniden karar verilmesine yer olmadığına şeklinde hatalı değerlendime yaparak eksik inceleme ile karar verilmiştir.

Bu durumda mahkemece Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesi’nin 2016/15141- 2019/10188 sayılı bozma ilamının gereğini yerine getirerek hüküm tesisi gerektiğinden hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir...." şeklinde belirtilerek hükmün bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda, dahili davalı SGK yönünden açılan davanın reddine dair 18.03.2021 tarihinde verilen hükmün bozmaya konu edilmediği sabit olmakla bu yönden dava kesinleştiğinden yeniden hüküm kurulmasına yer olmadığına, manevi tazminat yönünden önceki hüküm bozmaya konu edilmediğinden kesinleşmiş olmakla, yeniden hüküm kurulmasına yer olmadığına, davalı ...Sigorta A.Ş. yönünden 18.03.2021 tarihinde verilen hüküm temyiz edilmemiş olmakla hüküm kesinleştiğinden yeniden hüküm kurulmasına yer olmadığına, davalı ...

Suları Turz. Tic. A.Ş. dışındaki diğer davalılar tarafından bozmadan önceki hükmün temyiz edilmediği ve verilen hükmün diğer davalılar yönünden kesinleştiğinden bu davalılar yönünden yeniden hüküm kurulmasına yer olmadığına, davalı ... Suları Turz. Tic.

A.Ş. mahkememizce bozmadan önceki hüküm bozmaya konu edilmiş ve bozmaya uyulmuş olmakla, bozma ilamında görüldüğü üzere davacıların maddi tazminata yönelik davasında tazminat hesaplarında bakiye ömrün belirlenmesinde PMF 1931 Yaşam Tablosuna göre yapılan hesaplama dikkate alınarak 22.05.2015 tarihli ek rapor doğrultusunda 8.180,26 TL tazminat yönünden dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizden sorumlu tutulacak şekilde karar lehine bozulan davalıdan tahsili gerektiği, ...Sigorta A.Ş. tarafından bozmadan önceki yargılamada ödemenin yapıldığı açık olmakla birlikte davalının sorumluluğunun bu miktar yönünden olduğunun tespitine,

vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin bu bedel üzerinden tespitine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... Suları San.Tur. ve Tic. A.Ş. vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ... Suları San. Turz. ve Tic. A.Ş. vekili temyiz dilekçesinde; mahkemece eksik inceleme ve hatalı hukuki değerlendirme ile karar verildiğini, karar bozma ilamını kapsar nitelikte olmadığını, maddi tazminat yönünden davacı tarafça yapılan tedavi giderlerinin belgelenemediğini, davacının iddiasını ispat edemediğini, davalıya kusur atfedilmesinin hatalı olduğunu, maddi tazminat yönünden dava konusuz kalmış olup davalı yararına vekalet ücreti hükmedilmesi gerektiğini, davacı yana vekalet ücreti hükmedilmesinin hukuka aykırılık teşkil ettiğini beliterek hükmün bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Dosya içeriğine, bozmanın mahiyetine ve kapsamına göre uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu davacının yaralanması nedeniyle maddi tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) geçici 3 üncü maddesinin ikinci fıkrası atfıyla uygulanmasına devam olunan mülga 1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun (1086 sayılı Kanun) 428 inci maddesi, 438 inci maddesinin yedi, sekiz ve dokuzuncu fıkraları ile 439 uncu maddesinin ikinci fıkrası, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49 uncu ve devamı maddeleri.

3. Değerlendirme 1- 6100 Sayılı HMK'nın 297/1-2 maddeleri uyarınca, mahkeme kararında; hüküm sonucunun, taraflara yükletilen hak ve sorumlulukların şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde ayrı ayrı ve açıkça gösterilmesi gerekmektedir. Yine, HMK'nın 297/c maddesi gereğince hükmün gerekçesinde tarafların iddia ve savunmalarının özeti, anlaştıkları ve anlaşamadıkları hususlar, çekişmeli konular hakkında toplanan deliller, delillerin tartışılması ve değerlendirilmesi, sabit görülen vakıalarla bunlardan çıkarılan sonuç ve hukuki sebeplerin gösterilmesi gerekmektedir.

Bütün mahkemelerin her türlü kararlarının gerekçeli olarak yazılması gerektiği T.C. Anayasası'nın 141/3 üncü maddesinde de açıkça belirtilmiştir.

Bu hükümler yargıda açıklık ve netlik prensibinin gereği ve kamu düzeni ile ilgili olup, yasanın aradığı anlamda oluşturulacak kısa ve gerekçeli kararların hüküm fıkralarının açık, anlaşılır, çelişkisiz, uygulanabilir olmasının gerekliliği kadar, kararın gerekçesinin de, sonucu ile tam bir uyum içinde, ifadeleri özenle seçilmiş ve kuşkuya yer vermeyecek açıklıkta olması zorunludur. Zira, tarafların o dava yönünden, hukuk düzenince hangi nedenle haklı veya haksız görüldüklerini anlayıp değerlendirebilmeleri, davaya konu maddi olguların mahkemece nasıl nitelendirildiğini bilmeleri gerekir.

Yargıtay'ın hukuka uygunluk denetimini yapabilmesi için de ortada usulüne uygun şekilde oluşturulmuş bir hükmün bulunması gerektiği açıktır. Gerekçesiz bir kararın Yargıtay tarafından denetlenmesi mümkün değildir. Ayrıca kararda maddi olguların mahkemece nasıl nitelendirildiği, kurulan hükmün hangi nedenlere ve hukuksal düzenlemelere dayandırıldığı ortaya konulmalı, maddi olgular ile hüküm arasındaki mantıksal bağlantı açıklanmalıdır.

Diğer taraftan, hükmün sonuç kısmının nasıl yazılacağı da HMK’nın 26 ncı maddesinde (1086 sayılı Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu 74) düzenlenmiş olup buna göre hükmün sonuç kısmının, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gerekir. Bu nedenle hüküm fıkrasında “5-Davalı ... Suları Turz. Tic. A.Ş.

Mahkememizce bozmadan önceki hüküm bozmaya konu edilmiş ve bozmaya uyulmuş olmakla, bozma ilamında görüldüğü üzere davacıların maddi tazminata yönelik davasında tazminat hesaplarında bakiye ömrün belirlenmesinde PMF 1931 Yaşam Tablosuna göre yapılan hesaplama dikkate alınarak 22/05/2015 tarihli ek rapor doğrultusunda 8.180,26 TL tazminat yönünden dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizden sorumlu tutulacak şekilde karar lehine bozulan davalıdan tahsili gerektiği, ...Sigorta tarafından bozmadan önceki yargılamada ödemenin yapıldığı açık olmakla birlikte davalının sorumluluğunun bu miktar yönünden olduğunun tespitine,

Vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin bu bedel üzerinden tespitine,...” şeklinde hüküm kurulmak suretiyle mahkemece, gerekçe kısmında yazılması gereken hususlar hatalı olarak hükme yazılmış olup, ... hükmü kurulması gerekirken infazda tereddüt oluşturacak şekilde tespit hükmü kurulması da hatalı olmuştur.

Buna göre mahkemece yukarıda izah edilen yasal düzenlemeler karşısında usul, yasaya ve denetime uygun şekilde karar verilmek üzere hükmün bozulmasına karar vermek gerekmiştir.

2-Bozma ilamının neden ve şekline göre davalı ... Suları San. Turz. ve Tic. A.Ş. vekilinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle hükmün re'sen BOZULMASINA,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davalı ... Suları San.Turz. ve Tic. A.Ş. vekilinin temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalı ... Suları San.Turz. ve Tic. A.Ş.'ye iadesine,

Dosyanın mahkemesine gönderilmesine,