Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2024/3587 K.2025/13616

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; karşıdan karşıya geçmek için yol kenarında bekleyen davacıya, davalıya zorunlu mali mesuliyet sigortalı (ZMMS) olan ... sevk ve idaresindeki aracın tam kusurlu olarak çarpması sonucu 30.12.2021 tarihinde meydana gelen trafik kazasında davacının malul kaldığını, engellilik oranının %5, geçici iş göremezlik süresinin 4 ay ve bakıcı süresinin 1 ay, fatura edilemeyen tedavi giderlerinin ise 4.000,00 TL olarak belirlendiğini, tazminatın ödenmesi için sigorta şirketine başvuru yapıldığını, yasal sürede cevap verilmediğini iddia ederek,

belirsiz alacak olarak 11.060,00 TL sürekli iş göremezlik, 500,00 TL bakıcı gideri, 2.000,00 TL tedavi gideri, 1.440,00 TL rapor ücreti olmak üzere toplam 15.0000,00 TL tazminatın sigortaya başvuru tarihinden itibaren avans faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiş, 29.11.2023 tarihli talep artırım dilekçesi ile talebini toplam 437.881,79 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; kaza tespit tutanağı düzenlenmediğini, kusur durumunun ve davacının kazaya karışıp karışmadığının ispat edilmesi gerekmekte olup başvurunun görev yönünden reddi gerektiğini, usulsüz rapor ile yapılan başvurunun reddi gerektiğini, usulüne uygun bir başvuru olmadığından başvurunun usulden reddi gerektiğini, sunulan raporun yönetmeliğe uygun olmadığını ve büyük kemik ve eklem kırıkları için 18 ay iyileşme süresi beklenilmeden kazadan 12 ay sonra tanzim edildiğini, bu sebeple usulüne uygun başvuru şartının yerine getirilmediğini, soruşturma ve ceza dosyasında uzlaşma olup olmadığının tespiti gerektiğini,

rapor ücreti talebinin Karayolları Trafik Kanunu (KTK) 97. maddesi gereğince reddi gerektiğini, kusur durumunun tespiti gerektiğini, davacının almış olduğu maluliyet raporunun kabul edilmediğini, medikal rapor gereğince kalıcı maluliyet bulunmadığından başvurunun reddine karar verilmesi aksi halde maluliyet yönünden yeniden rapor alınması gerektiğini, geçici bakıcı ve tedavi giderleri ile rapor ücretinin teminat kapsamında olmadığını, tazminat hesabı yapılması halinde TRH 2010 Yaşam Tablosu ve % 1,65 teknik faiz uygulanması gerektiğini, davalı şirketin temerrütü oluşmadığını,

aksi halde dahi başvuru tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesi ve aleyhe tazminata hükmedilecek ise davacı yararına hükmedilecek vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan miktarın 1/5'i oranında olması gerektiğini

beyanla başvurunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyeti'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; talebin kabulü ile 430.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ve 4.441,79 TL geçici bakıcı gideri ile 2.000,00 TL SGK kapsamı dışında kalan ve fatura edilemeyen tedavi gideri tazminatı olmak üzere toplam 436.441,79 TL maddi tazminatın 09.03.2023 temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile ... Katılım Sigorta A.Ş. tarafından başvuru sahibine ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekilince itiraz edilmesi üzerine; İtiraz Hakem Heyeti'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla; itiraz eden davalı vekilinin vekâlet ücreti dışındaki tüm itirazlarının reddine, Sigorta Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının 3 numaralı bendinde yer alan başvuran lehine verilen vekâlet ücretinin "17.900,00 TL" olarak düzeltilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; tahkim öncesi sigorta şirketine yapılan başvurunun gerekli evrakların tümü ile başvuru yapılmadığından usulsüz olduğunu, hükme esas alınan maluliyet raporunun hatalı ve medikal rapor ile çelişkili olduğunu, geçici bakıcı giderinin teminat kapsamı dışında olduğunu, soruşturma dosyasında davacıya birinci derecede asli kusur verildiğini, kaza tespit tutanağı bulunmadığını, kusur durumunun detaylı araştırılması gerektiğini ve tahkimin görevsizlik kararı vermesi gerektiğini,

rapor ücretinden sorumlu olunmadığını aksi halde dahi faturanın davacı yahut velisi adına değil avukat adına düzenlendiğinden davalı şirketin sorumluluğunun bulunmadığını, progresif rant yöntemine göre yapılan tazminat hesabının hatalı olduğunu, tazminat hesabının TRH 2010 Yaşam Tablosu ve % 1,8 teknik faize göre yapılması gerektiğini, davacı yararına hükmedilecek vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan miktarın 1/5'i oranında olması gerektiğini beyanla ve resen dikkate alınacak sebepler ile İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık; davalı ... tarafından ZMSS Poliçesi ile sigortalı aracın yaya olan davacıya çarpması sonucu meydana gelen trafik kazasında, davacının yaralandığı iddiasıyla sürekli iş göremezlik tazminatı, geçici bakıcı gideri tazminatı ve tedavi gideri istemine ilişkindir.

1. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 266 ve devamı maddeleri gereğince, çözümü özel veya teknik bilgiyi gerektiren hâllerde bilirkişinin oy ve görüşünün alınmasına karar verilir.

Dosyanın incelenmesinde; meydana gelen olaya ilişkin soruşturma dosyasında alınan bilirkişi raporunda, davacı yayanın kontrolsüz bir şekilde taşıt yoluna girerek karşı tarafa geçmek istemesi nedeniyle Karayolları Trafik Kanunu'nun (KTK) 68/1-a maddesi ve yönetmeliğinin 138/a maddesini ihlal ettiğinden birinci derecede asli kusurlu olduğunun belirlendiği,

davalıya sigortalı araç sürücüsünün ise kavşağa geldiğinde sağa dönerken manevrasını kontrolsüz bir şekilde yapıp gereken özeni göstermeyerek objektif olarak öngörülebilir ve kurallara uyduğu durumda önlenebilir olan kazayı önleyememesi nedeniyle KTK'nın 84/j ve 47/1-d maddelerini ihlal ettiğinden ikinci derecede asli kusurlu olduğunun belirlendiği, Uyuşmazlık Hakem Heyetince alınan kusur raporunda ise davalıya sigortalı araç sürücüsünün asli ve %100 oranında kusurlu olduğunun bildirildiği, davacıya kusur izafe edilmediği anlaşılmıştır.

Bu hali ile soruşturma dosyasında alınan bilirkişi raporu ile Uyuşmazlık Hakem Heyetince alınan kusur raporunun çelişkili olduğu anlaşılmaktadır.

Şu durumda İtiraz Hakem Heyetince, dava konusu olaya ilişkin ceza dosyası da (Bakırköy 52. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2023/298 Esas) dosya arasına alınarak, ceza dosyasında varsa alınan kusur raporu ile ceza mahkemesi kararı, dosyada mevcut rapordaki tespitler ve soruşturma dosyasında alınan bilirkişi raporu da irdelenmek suretiyle kusura ilişkin çelişkiyi giderecek şekilde İstanbul Teknik Üniversitesi veya Karayolları Fen Heyetinden oluşturulacak üç kişilik bilirkişi heyetinden yeni bir rapor alınması ve oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ile yazılı olduğu şekilde hüküm kurulması bozmayı gerektirmiştir.

3.6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 27 nci maddesinde yer alan hukuki dinlenilme hakkındaki düzenleme, adil yargılanma hakkı kapsamında bulunan savunma hakkının etkin biçimde kullanılmasını teminen konulmuş olup hassasiyetle üzerinde durulmalıdır. Bu yasal düzenlemede, davada taraf olanların haklarının korunması amaçlanmış olup, tarafların yargılama süreçlerine etkin bir şekilde katılımı ise yapılan tüm tebligatların usulüne uygun olması ile sağlanabilecektir.

Somut olayda, davacı davasını belirsiz alacak davası olarak açmıştır. Uyuşmazlık Hakem Heyeti yargılaması sırasında davacının sunduğu bedel artırım dilekçesinin davalı vekiline tebliğ edildiğine dair bir belgenin dosyada bulunmadığı görülmektedir. Bu durumda davacı vekilinin bedel artırım dilekçesinin yukarıda anlatıldığı üzere davalı vekiline tebliği ile sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, Anayasa'nın 36 ncı maddesinde ve Avrupa İnsan Hakları Sözleşmesi'nin 6 ncı maddesinde düzenlenen adil yargılanma hakkının en önemli unsuru olan hukuki dinlenilme hakkının ihlali ile karar verilmesi isabetli olmayıp kararın bu nedenle de bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR