Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2024/4159 K.2025/14404

Mahkemece bozma ilamına uyularak yapılan yargılama sonunda verilen karar taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçelerinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalının er olarak askerlik görevini yaptığı esnada kullandığı askeri ambulansla hatalı sollama yapmak suretiyle 06.07.2004 tarihinde kazaya sebebiyet vermesi sonucu ambulansta maddi hasarın meydana geldiğini ve hasar sebebiyle müvekkili kurumun zarara uğradığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 21.613,47 TL hazine zararının yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili isteminde bulunmuştur.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; emir komuta zinciri içinde davaya konu kazanın meydana geldiğini, davalının davaya konu eylemde kusurunun olmadığını belirterek davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 22.12.2015 tarihli ve 2014/264 esas, 2015/476 karar sayılı kararıyla, davanın kısmen kabulüne, 4.000,00 TL'nin 06.07.2004 tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararının süresi içinde taraf vekillerince temyiz edilmesi üzerine Dairenin 29.05.2019 tarihli ve 2017/290 Esas, 2019/3173 Karar sayılı ilamıyla; davacının temyiz itirazlarının incelenmesi sonucu, somut olayda K.K.K.

2. Kolordu Komutanlığı Askeri Mahkemesinin 2006/377 esas sayılı kararı ile davalının mahkumiyetine ve oluşan zararın tamamının tahsilinin davalıyı müzayakaya düşüreceğinden zararın 4.000,00 TL’sinin tahsiline karar verildiği, kararın davalı tarafından temyiz edilmesi üzerine Askeri Yargıtay tarafından bozulduğu, bozmaya uyularak yapılan yeniden yargılama sonucunda K.K.K.

2. Kolordu Komutanlığı Askeri Mahkemesince, Hazine zararı olan 21.613,47 TL'nin takip ve tahsilinin saklı tutulmasına karar verildiği, bu kararın taraflarca yasa yoluna başvurulmaması sebebiyle 06.07.2011 tarihinde kesinleştiği, davalı bozma sonrası verilen ikinci kararı temyiz etmediğine göre, anılan kararda geçen Hazine zararı olan 21.613,47 TL nin takip ve tahsilinin saklı tutulmasına ilişkin hüküm fıkrasının davalı yönünden de kesinleşmiş olduğu, ilk kararda hükmedilen 4.000,00 TL bakımından davalının usuli kazanılmış hakkının varlığından söz etme imkanının kalmadığı,

bu nedenle davacı kurum ambulansına gelen hasarın tespit edilmek suretiyle sonucuna göre karar verilmesi gerektiği, davalının temyiz itirazlarının incelenmesi sonucu, davalının askerlik hizmeti karşılığında ücret almaması ve bu hizmetin anayasal bir görev niteliğinde olması nedeniyle tazminatın tamamından sorumlu tutulmasının, hakkaniyet ögesinin kapsam belirlemede dikkate alınmamış olunması sonucunu doğuracağı, bu nedenle asker olan davalı yönünden belirlenecek tazminattan belirli bir indirim yapılması gerektiği gerekçesiyle kararın bozulmasına, davalının diğer temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin tarih ve sayısı yukarıda yazılı kararıyla; bozma ilamındaki gerekçelerle, makine mühendisi tarafından alınan 09.11.2015 tarihli raporda, davaya konu trafik kazasına karışan ... marka ambulansta meydana gelen hasarın, hurda ve amortisman indirimi sonrasında 20.322,27 TL olduğunun tespit edildiği, davalının tamamen kusurlu olarak yaptığı kaza sonucu askeri ambulansta meydana gelen hasar nedeniyle davacının uğradığı zararın 20.322,27 TL olarak tespit edildiği,

davalının askerlik hizmeti sırasında meydana gelen bu kazadan dolayı oluşan zararın tamamının davalıya yüklenmesinin hakkaniyet ilkesi ve somut olayın koşulları ile adalet duygusuna aykırılık oluşturacağı, bu nedenle takdiren % 40 oranında hakkaniyet indirimi uygulanması gerektiği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile, yapılan hakkaniyet indirimi sonucu belirlenen 12.193,36 TL tazminatın 06.07.2004 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; kararın kısmen reddedilen kısım yönünden hatalı olduğunu, davanın tam kabul edilmesi gerektiğini, yapılan hakkaniyet indirimin yüksek olduğunu belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; olayda davalıya atfedilebilir bir kusur bulunmadığını, araç komutanı tarafından verilen emir sonucunda davaya konu kazanın gerçekleştiğini, davanın reddi gerektiğini belirterek kararın bozulmasını talep etmiştir.

B.Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık; kurum alacağından kaynaklanan alacak istemine ilişkindir.

Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmamasına göre usul ve kanuna uygun olup temyiz dilekçelerinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR