Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2024/4445 K.2025/14245

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı ... şirketi nezdinde Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile sigortalı olan araç ile motorsiklet sürücüsü destek ... arasında meydana gelen çift taraflı trafik kazası neticesinde davacının oğlu destek ...'ın vefat ettiğini ve davacının oğlunun desteğinden yoksun kaldığını belirterek 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 107. maddesi uyarınca 15.000,00 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiş; yargılama sırasında sunulan bedel artırım dilekçesi ile talebini 417.088,09 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davalı şirkete usulüne uygun başvuru yapılmamış olması nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, davalı şirketin ancak sigortalı araç sürücüsünün kusur oranı ve poliçe limiti oranında sorumlu olduğunu, tazminat hesabının TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz yöntemi esas alınarak yapılması gerektiğini ve davacı lehine hükmedilecek vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nde belirlenen vekalet ücretinin 1/5'i kadar olması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kabulüne ve 417.088,09 TL destekten yoksun kalma tazminatının 01.03.2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacı tarafından davalı ... şirketine yapılan başvurunun usul ve yasaya uygun olduğu, aktüer bilirkişi raporunda TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemi esas alınarak yapılan hesaplamanın yerinde olduğu, dava konusu kazaya ilişkin düzenlenen kaza tespit tutanağında davalıya sigortalı araç sürücüsünün kusurlu olduğunun tespit edildiği,

desteğin müterafik kusuru bulunduğu hususu ispatlanamadığından bu nedenle indirim yapılmamasında bir isabetsizlik bulunmadığı ve davacı lehine takdir edilen vekalet ücretinin usul ve yasaya uygun olduğu gerekçesiyle davalı vekilinin itirazlarının reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A.Temyiz sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; davalı şirkete usulüne uygun başvuru yapılmamış olması nedeniyle davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, aktüer bilirkişi tarafından yapılan hesaplamada yalnızca davacı anne için hesaplama yapıldığını, tüm hak sahipleri için destekten yoksun kalma tazminatı hesaplanıp bu tazminatın poliçe limiti oranında garameten paylaştırılması gerektiğini, desteğin eşi olan ...'ın vefat tarihi olan 21.07.2022 tarihine kadar hesaplama yapılması gerektiğini, dosya kapsamından desteğin 09.01.2001 doğum tarihli oğlu ...'ın olduğunun anlaşıldığını,

her ne kadar desteğin oğlu kaza tarihi itibariyle 21 yaşında ise de üniversite okuyup okumadığının tespit edilmesi gerektiğini, şayet çocuk üniversite okuyorsa 25 yaşına kadar destekte kalacağı kabul edilerek hesaplama yapılması gerektiğini, tazminat tutarının TRH 2010 Yaşam Tablosu ve % 1,65 teknik faiz oranı esas alınarak belirlenmesi gerektiğini, tarafların kusur durumunun belirlenmesi gerektiğini, desteğin müterafik kusuru nedeniyle indirim yapılması gerektiğini,

taraflar arasında uzlaşma olup olmadığının belirlenmesi gerektiğini ve davacı lehine takdir edilen vekalet ücretinin hatalı olduğunu ileri sürerek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık; davalı ... şirketi tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu ölüm nedeniyle ölenin desteğinden yoksun kalanın destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkindir.

1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere, özellikle davalı ... şirketine usul ve yasaya uygun başvuru yapıldığının anlaşılmasına, dava konusu kazaya ilişkin düzenlenen kaza tespit tutanağı ve oluşa uygun olarak düzenlenen Çeşme Cumhuriyet Başsavcılığı'nın 2022/2852 soruşturma sayılı dosyasında adli trafik bilirkişisinden alınan 23.08.2022 tarihli bilirkişi raporunun hükme esas alınmasında bir isabetsizlik bulunmamasına,

Uyuşmazlık Hakem Heyetince karar tarihinde yürürlükte olan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'ne uygun biçimde davacı için vekalet ücretinin hüküm altına alınmış olmasına göre davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Davalı vekilinin diğer temyiz itirazları yönünden yapılan incelemede;

a-) Destekten yoksun kalma tazminatına esas zararın tespitinde, destekten yoksun kalanlara, ölenin sağlığında sağlamış olduğu desteğin miktarı doğru şekilde belirlenmelidir. Dosya kapsamından; destek ...'ın eşi ...'ın desteğin vefat tarihinde hayatta olduğu ve 21.07.2022 tarihinde vefat ettiği, hükme esas alınan bilirkişi raporunda desteğin eşinin payının değerlendirilmediği anlaşılmaktadır. Bu durumda, İtiraz Hakem Heyetince, desteğin eşinin de payı gözetilerek davacının destekten yoksun kalma tazminat tutarının belirlenmesi gerekirken anılan yön gözetilmeden eksik inceleme sonucu verilen kararın bozulması gerekmiştir.

b-) Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları ''Destekten Yoksun Kalma Tazminatı Hesaplanması'' başlıklı Ek: 3'te yer alan 5. maddesinin (d) bendinde; ''Bakıma muhtaçlık gibi özel bir durumu olmadıkça destek şahsının çocukları için 22 yaş desteklik süresi sonudur. Ancak, lisans ve lisansüstü eğitim düzeyinde bulunan çocukları için 25 yaş desteklik süresi sonudur.'' düzenlemesine yer verilmiştir.

Dosya kapsamından; desteğin 09.01.2001 doğum tarihli oğlu ...'ın hayatta olduğu ve hükme esas alınan bilirkişi raporunda desteğin oğlu yönünden herhangi bir değerlendirme yapılmadığı anlaşılmaktadır. Bu durumda; İtiraz Hakem Heyetince, desteğin 09.01.2001 doğum tarihli oğlu ...'ın lisans ve lisansüstü eğitim düzeyinde eğitim görüp görmediği ve destek olma olgusunun devam edip etmediği gözetilerek davacının destekten yoksun kalma tazminat tutarının belirlenmesi gerekirken bu yön gözetilmeden eksik inceleme sonucu verilen kararın bozulması gerekmiştir.

c-) 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 52. maddesi uyarınca zarar gören, zararı doğuran fiile razı olmuş veya zararın doğmasında ya da artmasında etkili olmuş yahut tazminat yükümlüsünün durumunu ağırlaştırmış (müterafik kusur hâli söz konusu) ise hâkim, tazminatı indirebilir veya tamamen kaldırabilir. Müterafik kusura ilişkin savunma bir def’i olmadığından bu yönde bir savunma olmasa da resen dikkate alınması gerekir.

2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 78. ve Karayolları Trafik Yönetmeliği’nin 150. maddesi ve eki Cetvel uyarınca; bisiklet, elektrikli bisiklet, motorlu bisiklet ve motosikletlerde sürücülerin koruma başlığı ve koruma gözlüğü, yolcuların ise koruma başlığı (kask) takması zorunludur.

Davacının desteği ...'ın motosiklette seyahat etmesine rağmen koruma başlığı (kask) takmaması nedeniyle zararın oluşumunda veya artmasında katkısının bulunduğu, dolayısıyla müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğine dair davalının savunması İtiraz Hakem Heyetince kabul edilmemiştir.

Somut olayda; motorsiklet sürücüsü davacının desteği ...'ın trafik kazası sonucu vefat ettiği ve koruyucu başlık (kask) takmadığı hususu, Adli Tıp Kurumu İzmir Adli Tıp Grup Başkanlığı tarafından hazırlanan 25.11.2022 tarihli raporu ile desteğin ölümünün genel beden travmasına bağlı kafa kubbe-kaide kemiklerinde kırık, pelvis kemiklerinde kırık ve birlikte beyin kanaması (subaraknoid kanama), beyin dokusunda kontüzyon ve doku harabiyeti, iç organ yaralanması ve iç kanama sonucu meydana geldiği olgusu ile sabittir.

Buna göre; davacının desteğinin koruyucu başlık (kask) takmaması nedeniyle zararın oluşumunda veya artmasında katkısının bulunduğu gözetilerek TBK’nın 52. maddesi gereğince Dairemizin yerleşik uygulamasına göre %20 oranında müterafik kusur indirimi yapılmak suretiyle davalının sorumlu olduğu tazminat miktarının belirlenmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi doğru görülmemiştir.

VI. KARAR

1.Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan sebeplerle davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, 2.Yukarıda 2 (a), (b) ve (c) numaralı bentlerde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA, Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine,