Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2024/4533 K.2024/5304

Taraflar arasında sigorta tahkim yargılaması sonunda verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyetince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; başvurunun usulden reddine karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davacılar vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; 09.09.2018 tarihinde meydana gelen tek taraflı trafik kazasında, devrilen traktörün römorkunda yolcu olarak bulunan müvekkillerinin desteğinin vefat ettiğini, bu vefat nedeniyle uğranılan zararın tazmini için sigorta şirketine başvurulduğunu ancak olumlu bir cevap verilmemesi üzerine iş bu davanın açıldığını iddia ederek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 5.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının davalı ... şirketinden tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; bu kaza nedeniyle 14.03.2019 tarihinde 59.782,56 TL ödeme yapıldığını, tekrar tazminat talebinin iyiniyetli olmadığını, müvekkili şirketin tüm yükümlülüklerini yerine getirdiğini, devam etmekte olan dava bulunduğunu, bu nedenle teminat dışı kaydedildiğini, Sosyal Güvenlik Kurumu (SGK) tarafından yapılan bir ödeme olup olmadığının araştırılması gerektiğini, SGK tarafından yapılan bir ödeme var ise bunun tazminattan düşülmesi gerektiğini, vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi (AAÜT)'ne göre belirlenen rakamın 1/5'i oranında olması gerektiğini savunarak davanın reddini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyeti yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; tarafların iddia ve savunmaları, sunulan delillere ve benimsenen bilirkişi raporuna göre davanın kısmen kabulüne, ..... için 97.488,17 TL, ......, için 16.465,08 TL, ...... için 17.672,73 TL, ......,için 20.441,08 TL, ....... için 28.176,93 TL’ nin 12.07.2019 tarihinden itibaren yasal faiz ile birlikte davalıdan tahsiline karar vermiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davacılar vekili itiraz dilekçesinde; anne baba payının indirilmemesi gerektiğini belirterek karara itiraz etmiştir.

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; SGK tarafından rücuya tabi gelir bağlanmış ise bunun hesaplanan tazminattan düşülmesi gerektiğini, müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, vekalet ücretinin ve faiz başlangıcının da hatalı olduğunu belirterek karar itiraz etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin 01.06.2020 tarih 2020/İHK-11095 sayılı kararı ile tarafların itirazlarının yerinde olmadığından reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

İtiraz Hakem Heyeti kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

Dairemizin 21.02.2022 tarihli 2021/10473 E., 2022/2924 K. Sayılı ilamı ile davalının diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine yer olmadığına, davacının Suriye Uyruklu olması sebebiyle teminat yatırmak zorunda olup olmadığı araştırılarak ve teminat yatırma zorunluluğu bulunuyorsa teminatın yatırılması için süre verilmesi, yatırılmaz ise davanın usulden reddi gerektiği, kabule göre de, kazanın iş kazası olup olmadığı yönünden araştırma yapılıp yapılmadığı ve olayın iş kazası olduğu tespiti yapılmış ise davacılara rücu gelir bağlanıp bağlanmadığının araştırılması gerektiği gerekçeleri ile kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. İtiraz Hakem Heyetince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararı ile; bozma ilamına uyularak araştırma yapılmış, davacıların teminat muafiyeti bulunmadığı tespit edilerek teminat yatırmaları için süre verilmiş, davacıya SGK' ya başvurup davacılara rücuya tabi bir gelir ödemesi yapılıp yapılmadığının sorulması istenmiş ve taraflara yargılama süresinin uzatılması için muvafakatleri bulunup bulunmadığı sorulmuş, "...İtiraz inceleme süresinin sınırlı olduğu,

davalı vekilinin inceleme süresinin uzatılmasına muvafakat etmemesi ve Yargıtay bozma ilamında istenen belgenin itiraz inceleme süresinde elde edilme imkânı olmadığı ve söz konusu belgenin dava şartı niteliğinde olduğu, belge olmadan karar verme imkânı olmadığından dava şartı noksanlığı nedeni ile başvurunun usulden reddine karar verilmesi gerekmiştir..." gerekçesi ile Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararı kaldırılarak başvurunun usulden reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; İtiraz Hakem Heyetinin Yargıtay bozma ilamında belirtildiği şekilde gerekli başvuya yaparak bu konudaki belgeleri dosyaya ibraz etmesi için 15 günlük süre verildiğini, verilen süre içinde SGK Başkanlığına Bilgi Edinme Kanunu kapsamında başvuru yapıldığını ve başvuruya ilişkin belgelerin İtiraz Hakem Heyetine sunulduğunu, İtiraz Hakem Heyeti ara kararında verilen süre içinde istenen başvuru yapılarak ilgili evraklar sunulduğundan başvurunun usulden reddi kararının yerinde olmadığını, verilen kesin süre içinde yapılması istenen işlemlerin birer birer açıkça gösterilmesi gerektiğini, kesin süre içinde yapılması gerektiği belirtilmeyen bir işlemden dolayı dava şartı yokluğundan davanın usulden reddedilemeyeceğini belirterek kararı temyiz etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... şirketi tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazasında yolcunun vefatı nedeniyle desteğini yitirenlerin destekten yoksun kalma tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 53 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme

Dairemizin 21.02.2022 tarihli kararı ile davacının Suriye uyruklu olması sebebiyle teminat yatırmak zorunda olup olmadığının araştırılması ve teminat yatırması zorunluluğu bulunuyorsa teminatın yatırılması için süre verilmesi, yatırılmaz ise davanın usulden reddine karar verilmesi ve davaya konu kazanın iş kazası olduğu tespiti yapılmış olması nedeniyle davacılara rücuya tabi gelir bağlanıp bağlanmadığının araştırılması için İlk Derece Mahkemesi kararı bozulmuştur.

İtiraz Hakem Heyetince bozma kararının gereklerinin yerine getirilmesi bakımından 07.12.2022 tarihli ara karar ile davacıya teminat yatırması için süre verilmiş, verilen süre içinde davacı tarafından teminat yatırılmış, 12.12.2022 tarihli ara karar ile 15 günlük süre içinde rücuya tabi gelir bağlanıp bağlanmadığının bildirilmesi için SGK'ya başvurulması ve bu başvurunun belgelendirilmesi için süre verilmiş, davacı verilen süre içinde SGK'ya başvuru yapmış ve başvuruyu belgelendirmiştir.

Bu aşamadan sonra İtiraz Hakem Heyeti 03.01.2023 tarihinde tahkim süresinin kısıtlı olduğunu, davalının süre uzatımına muvafakat vermediğini, istenen belgelerin bu süre içinde sunulamayacağını, bu belgeler olmadan karar verilemeyeceğini belirterek davayı usulden reddetmiştir.

Ancak 5684 sayılı kanunun 30/12 maddesi gereğince İtiraz Hakem Heyetinin karar süresi işin heyete intikalinden itibaren 2 ay olup, davacı ara karar gereklerini yerine getirmiş olmasına rağmen cevap beklenmeden ve 2 aylık karar süresi dolmadan davanın usulden reddine karar verilmesi hatalıdır.

VII. KARAR

Değerlendirme bölümünde açıklanan sebeplerle davacılar vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davacılara iadesine,

Dosyanın mahkemesine gönderilmesine,