Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2024/4686 K.2024/5276

kısmen kabulü ile Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının vekalet ücretine ilişkin bendinin düzeltilmesi

SİGORTA TAHKİM KOMİSYONU UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ

SAYISI : K-2022/30741

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karara taraf vekilleri tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davacı vekilinin itirazının reddine, davalı vekilinin itirazının kısmen kabulü ile Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının vekalet ücretine yönelik olarak düzeltilmesine karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik (davacı... lehine hükmedilen tazminat hariç olmak üzere) süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar dava dilekçesinde; davalı tarafından zorunlu mali sorumluluk sigortası (ZMSS) ile sigortalı olan aracın 12.06.2021 tarihinde davacıların eşi ve annesi olan ...e çarparak ölümüne sebep olduğunu, müvekkillerinin ...in desteğinden yoksun kaldıklarını belirterek fazlaya ilişkin talep hakkı saklı kalmak üzere her bir davacı için 1.000,00 TL olmak üzere toplam 2.000,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; başvuru sırasında sunulması zorunlu olan belgelerin sunulmaması nedeniyle başvurunun usulden reddedilmesi gerektiğini, sigortalı araç sürücüsünün kusurunun tespit edilmesi gerektiğini, ölenin davacılara destekliğinin ispatlanması amacıyla nüfus kayıt örneğinin dosya arasına alınması gerektiğini, davacıların zararının TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz esas alınarak belirlenmesi gerektiğini, usulüne uygun başvuru yapılmadığından müvekkilinin temerrüde düşmediğini ve faiz isteme hakkının doğmadığını, ceza dosyasında uzlaşma sağlanıp sağlanmadığının tespit edilmesi gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; konusunda uzman bilirkişiden alınan kusur raporuna göre sigortalı araç sürücüsünün %15 oranında kusurlu olduğu, davacıların zararının TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yöntemine göre belirlendiği gerekçesiyle başvurunun kabulüne, ... için 78.419,48 TL, ... için 7.976,34 TL destekten yoksun kalma tazminatının 20.08.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde taraf vekilleri itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. İtiraz Sebepleri

Davacı vekili itiraz dilekçesinde; hükme esas alınan kusur raporunun yerinde olmadığını, desteğe atfedilen kusurun fahiş olduğunu ileri sürerek Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı vekili itiraz dilekçesinde; başvuru sırasında sunulması zorunlu olan belgelerin sunulmaması nedeniyle başvurunun usulden reddedilmesi gerektiğini, davacıların zararının TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,65 teknik faiz esas alınarak belirlenmesi gerektiğini, davacı olmayıp destekten yoksun kalanların tespiti için desteğin güncel nüfus kayıt örneğinin resen celp edilmesi gerektiğini, hesap tarihi itibarıyla davacı eşin 18 yaşından küçük çocuğu bulunmadığından yeniden evlenme ihtimalinin değerlendirilmesi gerektiğini, davacılar yararına fazla vekalet ücretine hükmedildiğini, usulüne uygun başvuru yapılmadığından müvekkilinin temerrüde düşmediğini ve faiz isteme hakkının doğmadığını ileri sürerek Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; hükme esas alınan kusur raporunun ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli olduğundan davacılar vekilinin itirazının yerinde olmadığı, davalıya mevzuatta öngörülen belgeler ile başvuru yapıldığı, hesaplamanın Yargıtay uygulamalarına uygun şekilde yapıldığı, mirasçılık belgesi dikkate alınarak destek olunanların tespit edildiği, davacı eşin yaşı gözetildiğinde AYİM yeniden evlenme ihtimali tablosuna göre evlenme ihtimali indirimi yapılmamasının yerinde olduğu, temerrüt tarihinin mevzuata uygun şekilde belirlendiği,

davalı vekilinin bu yönlere ilişkin itirazının yerinde olmadığı, ancak davacı eş ... yönünden Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik hükümlerine aykırı şekilde vekalet ücretine hükmedildiğinden davalı vekilinin bu yöne ilişkin itirazının yerinde olduğu gerekçesiyle davacılar vekilinin itirazının reddine, davalı vekilinin itirazının kısmen kabulü ile vekalet ücretine yönelik olarak kabulü ile ... için hükmedilen vekalet ücretinin düzeltilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; başvuru sırasında sunulması zorunlu olan belgelerin sunulmaması nedeniyle başvurunun usulden reddedilmesi gerektiğini, hesap tarihi itibarıyla davacı eşin 18 yaşından küçük çocuğu bulunmadığından yeniden evlenme ihtimalinin değerlendirilmesi gerektiğini, davacı olmayıp destekten yoksun kalanların tespiti için desteğin güncel nüfus kayıt örneğinin resen celp edilmesi gerektiğini, davacıların zararının TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,65 teknik faiz esas alınarak belirlenmesi gerektiğini, usulüne uygun başvuru yapılmadığından müvekkilinin temerrüde düşmediğini ve faiz isteme hakkının doğmadığını ileri sürerek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını talep etmiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık, davalı tarafından ZMSS poliçesi ile teminat altına alınan aracın davacıların eşi ve annesi olan yayaya çarpması sonucunda yayanın ölmesinden kaynaklanan destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 49, 51 ve 53 üncü maddeleri, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun (2918 sayılı Kanun'un) 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme 1.Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Kanun'un 362 nci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesinin 12 nci fıkrası gereği sigorta tahkim komisyonlarının 40.000,00 TL'yi geçmeyen kararları kesindir.

İhtiyari dava arkadaşı olan davacılar bakımından temyiz sınırı davalının her bir davacıya yönelik temyizi bakımından ayrı ayrı belirlenecektir.

Uyuşmazlık Hakem Heyetince davacı... için 7.976,34 TL tazminata hükmedilmiştir. Dosya içeriğine göre davalının adı geçen davacıya yönelik temyize konu edilen miktar kesinlik sınırı olan 40.000,00 TL’nin altında kalmaktadır.

2. Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına, davacılar tarafından başvuru şartının yerine getirilmiş olmasına, desteğin anne ve babası için payın ayrılmış olmasına, Yargıtay uygulamalarına uygun şekilde zararın belirlenmiş olmasına, temerrüt tarihinin doğru şekilde belirlenmiş olması ile temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin davacı ...'e yönelik aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

3. Davalı vekilinin, davacı ...'e yönelik diğer temyiz itirazlarına gelince; Davacılar vekili, müvekkillerinin eşi ve annesi olan desteğin meydana gelen kazada ölümü nedeniyle davalıdan destekten yoksun kalma tazminatı talebinde bulunmuş; hükme esas alınan hesap raporunda davacı ... yönünden bakiye yaşam süresi boyunca destekten yoksun kalma tazminatı hesaplanarak talebin kabulüne karar verilmiştir.

6098 sayılı Kanun'un 53 üncü maddesinin birinci fıkrasının (3) numaralı bendi ile 55 inci maddesi uyarınca, ölüm hâlinde ölenin desteğinden yoksun kalan kişilerin, desteğin yitirilmesi nedeniyle uğradıkları zararların tazmini gerekir. Kanun koyucu, destekten yoksun kalanların, desteğin ölümünden önceki yaşamlarındaki sosyal ve ekonomik durumlarının korunmasını amaçlamıştır. Destekten yoksun kalma tazminatının mahiyeti ve amacı, ölenin sürekli, düzenli ve fiili yardımını alan kişinin, desteğin ölümünden sonra da bu yardımdan mahrum kalmaması olduğuna göre, her şeyden önce, destekten yoksun kaldığını iddia edenin destek alma ihtiyacının devam etmesi gerekir.

Bu itibarla; ölenin eşi olduğu için destekten yoksun kalan kişinin yeniden evlenmesi hâlinde, artık desteğin yardımından mahrum kaldığından bahsedilemez ve desteği olan (eski) eşinden dolayı destek tazminatına hak kazanamaz.

Somut olayda; ölenin desteğinden yoksun kalan davacı eş ...'in, yargılama devam ederken 01.07.2022 tarihinde yeniden evlenmiş olduğu, İtiraz Hakem Heyetinin hükme esas aldığı hesap raporunda ise davacı eş yönünden muhtemel bakiye ömür süresinin tamamı için tazminat hesabı yapıldığı anlaşılmaktadır.

Somut gerçeğin ortaya çıktığı hâllerde varsayıma dayalı hesaplama yapılamaz. Destekten yoksun kalan davacı ...'in ancak eşinin ölüm tarihi ile yeniden evlendiği tarih aralığı için tazminata hak kazanabileceği gözetilerek belirlenecek bu süre için tazminatın hesaplanması hususlarında, daha önce rapor düzenleyen bilirkişiden (hükme esas alınan rapordaki veriler kullanılarak) ayrıntılı, gerekçeli, denetime elverişli bir ek rapor alınıp oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamıştır. Bu nedenle kararın bozulması gerekir.

VI. KARAR

1. Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin davacı...'e yönelik temyiz dilekçesinin miktardan REDDİNE,

2. Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin davacı ...'e yönelik diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

3. Değerlendirme bölümünün (3) numaralı bendinde açıklanan nedenlerle davalı vekilinin davacı ...'e yönelik temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

Peşin alınan temyiz harcının istek halinde davalıya iadesine,

Dosyanın mahkemeye gönderilmesine,