Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2024/47 K.2024/1142

Taraflar arasındaki sigorta tahkim yargılaması sonunda Uyuşmazlık Hakem Heyetince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karara davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince itirazın reddine karar verilmiştir.

Kararın davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine, temyiz incelemesi sonucunda, Yargıtay 4. Hukuk Dairesince İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasına karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyetince bozmaya uyularak yeniden yapılan yargılama sonucunda; itirazın reddine karar verilmiştir.

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 19.12.2017 tarihinde davalıya Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası ile sigortalı olan davacının yolcu konumunda bulunduğu aracın karıştığı trafik kazasında davacının yaralandığını, başvuranın %44 oranında malul kaldığını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 5.000,00 TL tazminatın kaza tarihinden itibaren ticari faizi ile davalıdan tahsilini talep etmiş, talebini 192.375,00 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; başvuru şartının yerine getirilmediğini, müvekkili tarafından 07.12.2018 tarihinde 137.625,00 TL ödeme yapıldığından sorumluluklarının kalmadığını, maluliyet oranının hatalı tespit edildiğini, Sosyal Güvenlik Kurumundan ödeme yapılıp yapılmadığının araştırılması gerektiğini, hatır taşıması sebebiyle indirim yapılmasını ve vekalet ücretinin belirlenecek vekalet ücretinin 1/5'i oranında hesaplanması gerektiğini ileri sürerek davanın reddini savunmuştur.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyeti 06.05.2019 tarih ve K-2019/38667 sayılı kararında; kazaya karışan sigortalı araç sürücüsünün %75 kusurlu olduğunun kabul edildiği; TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faizle hesaplamanın yapıldığı aktüer raporunun benimsendiği gerekçesiyle başvurunun kabulü ile 192.375,00 TL maddi tazminatın 10.12.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ HAKEM HEYETİ KARARI

A. İtiraz Hakem Heyeti Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına karşı davalı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyeti; kazaya karışan araç sürücüsünün kaza tespit tutanağına göre kusurlu olduğunun kabul edildiği; davacı tarafından sunulan maluliyet raporunun mevzuata uygun düzenlendiği, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faizle tazminatın hesaplandığı aktüer raporunun usule uygun olduğu ve vekalet ücretinin tam ve nispi olmasının yasa gereği olduğu gerekçesiyle davalının itirazının reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. İtiraz Hakem Heyeti yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Dairenin 01.03.2022 tarihli ve 2021/9432 Esas 2022/3615 Karar sayılı kararı ile davacının Irak vatandaşı olması dikkate alınarak statüsünün belirlenerek teminat yatırması gerekip gerekmediği konusunda inceleme yapılması, davacının teminat göstermesi gerektiği sonucuna varılırsa, teminatın yatırılması için kesin mehil verilmesi, anılan sürede belirtilen teminatı yatırmaması halinde istemin usulden reddine, aksi halde dava şartı eksikliğinin süresinde giderilmesi halinde işin esasına girilerek sonucuna göre karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B. İtiraz Hakem Heyetince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İtiraz Hakem Heyeti 16.02.2023 tarihli ve KIT/2023-599 sayılı kararı ile; bozma ilamına uyularak yapılan incelemede Adalet Bakanlığı Dış İlişkiler ve Avrupa Birliği Genel Müdürlüğü'nün yazısına göre davacı teminattan muaf olduğundan esasa girildiğini, hesap raporundaki hesaplamanın doğru olduğunu ve vekalet ücretinin tam olarak hesaplanmasının yasanın gereği olduğunu belirterek davalının itirazının reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; maluliyet raporunun usulüne uygun olmadığını, hesaplamanın asgari ücret baz alınarak yapılmasını, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve 1,8 teknik faiz kullanılarak hesaplama yapılması gerekmekte iken prograsif ranta göre hesaplama yapılması hatalı olduğunu, müterafik kusur ve hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini, tam vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu belirterek kararının bozulması istemi ile temyiz yoluna başvurmuştur.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun uğradığı sürekli iş göremezlik tazminat talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ıncı maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme

1. 6100 sayılı HMK'nın 297. maddesi uyarınca; hüküm sonucu kısmında taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak nitelikte belirtilmesi gerekir. Bu yön, kamu düzenine ilişkindir.

Dairenin bozma kararı öncesinde, İtiraz Hakem Heyetince davalının itirazının reddine karar verilmiş Dairece İtiraz Hakem Heyeti kararı bozulmuştur.

İtiraz Hakem Heyetince, bozma sonrası yapılan yargılama sonucunda hüküm kurulmayarak yalnızca davalı vekilinin itirazının reddine karar verilmiştir. Ancak, bu haliyle infazı kabil bir hüküm bulunmamaktadır.

İtiraz Hakem Heyeti kararı bozma ile ortadan kalktığından, bozma sonrasında da bozmaya uygun olarak HMK'nın 297. maddesi gözetilerek hüküm kurulması gerekirken, bozma ile kaldırılan ve bu aşamada ortada olmayan Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına atıfla "davalının itirazının reddine" şeklinde hüküm tesisi yoluna gitmesi doğru olmamış; kararın bu sebeple bozulması gerekmiştir.

2. Bozma sebep ve şekline göre davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir.

VI. KARAR

1- Değerlendirme bölümünün (1) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle davalı vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının BOZULMASINA,

2- Değerlendirme bölümünün (2) numaralı bendinde açıklanan sebeplerle bozma ilamının kapsam ve şekline göre davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarının incelenmesine şimdilik yer olmadığına,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalıya iadesine,

Dosyanın İtiraz Hakem Heyetine iletilmek üzere mahkemeye gönderilmesine,