Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2024/4851 K.2025/4514

Mahkeme kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı ... nezdinde Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigorta poliçesi ile sigortalı bulunan zırhlı cobra aracının kusurlu hareketi sonucunda araç içerisinde yolcu olarak bulunan Kars Emniyet Müdürlüğü'nde polis memuru (PÖH) olarak görev yapan davacının sağ elinin araca sıkışması nedeniyle yaralandığını ve malul olduğunu beyanla; fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak ve belirsiz alacak davası olarak 1.000,00 TL maddi tazminatın davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir. Davacı vekili talebini 225.000,00 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; ZMMS Genel Şartları uyarınca zararın teminat dışı olduğunu beyanla davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemenin 16.11.2017 tarihli ve 2015/65 Esas- 2017/575 Karar sayılı kararıyla; davacı tarafça iddia edilen zararı doğuran olayın Kağızman İlçesi Görece Köyü hudutları içerisinde buulnan 2462 rakımlı bölgede vuku bulduğu, bahsi geçen bölgenin kırsal alan olduğu, karayolu niteliğine haiz olmadığı, dolayısıyla ZMMS Genel Şartları kapsamında olmadığı,

ayrıca ZMMS Genel Şartları A3-1 hükmü ile "3713 sayılı terörle mücadele kanununda belirtilen terör eylemlerinde ve bu eylemlerden doğan sabotajda kullanılan araçların neden olduğu ve 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanununa göre işletenin sorumlu olmadığı zararlar ile aracın terör eylemlerinde kullanıldığı veya kullanılacağını bilerek binen kişilerin zarara uğramaları nedeniyle ileri sürecekleri talepler aracı terör ve buna bağlı sabotaj eylemlerini kullanan kişilerin talepleri" sigorta teminatı kapsamı dışına alındığı,

olayımızda da ...'nin terör eylemlerine müdahalesi amacıyla 02.11.2012 günü Kağızman İlçesi, Görece Köyü hudutları içerisindeki bölgeye teröristlerle karşılıklı yapılan çatışmaya takviye kuvvet olarak giden 36 A 0353 plakalı cobra zırhlı aracın ileri geri manevrası esnasında kapanan kapısına sağ elini sıkıştırması neticesinde meydana gelmiş olduğundan Karayolları Motorlu Araçlar ZMMS kapsamında sigorta genel şartları teminatı kapsamında olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararının süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Yargıtay (kapatılan) 17. Hukuk Dairesi'nin 21.12.2020 tarihli ve 2020174 Esas-2020/8794 Karar sayılı ilamıyla.

Kağızman İlçe jandarma Komutanlığı'nın 08.06.2016 tarihli cevabi yazısı ve eki krokilerde, kaza yerinin Kağızman İlçesi, Görecek Köyü 2462 rakımlı tepenin, piyade birliğine bağlı üst bölgesi arazisi olduğu belirtilmiş olup kaza mahallinin bir şekilde karayolu ile bağlantısı bulunduğu,

2918 sayılı KTK'nun 2. maddesi gereğince karayolu bağlantısı bulunmadığından kazanın meydana geldiği yerin karayolu sayılan yerlerden olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmesinin ve Bölge Adliye Mahkemesince davacının bu yöndeki istinaf sebeplerinin davaya konu trafik kazasının meydana geldiği yerin 2918 sayılı KTK'nun 2. maddesi gereğince karayolu sayılan yerlerden olmadığı gerekçesiyle esastan reddine karar verilmesinin doğru görülmediği gerekçesiyle kararının bozulmasına karar verilmiştir.

B.Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile yargıtay bozma ilamına uyularak yapılan yargılamada alınan hesap raporuna göre Karayolları Trafik Kanunu'nun 2. Maddesi kapsamında kaldığının uyulan bozma ilamı ile de sabit olduğu,

Zorunlu Karayolu Taşımacılık Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları A.5.h maddesinde (Değişik:RG-11/02/2006-26077) 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununda belirtilen terör eylemleri ve bu eylemlerden doğan sabotaj ile bunları önlemek ve etkilerini azaltmak amacıyla yetkili organlar tarafından yapılan müdahaleler sonucunda meydana gelen zararlar, terör ve buna bağlı sabotaj eylemlerinde bulunanların talepleri,

aracın terörist eylemlerde kullanıldığını veya kullanılacağını bilerek araca binen kişilerin zarara uğramaları nedeniyle ileri sürecekleri taleplerin ZMSS kapsamı dışında kalacağı belirlenmişse de davacının içinde bulunduğu aracın terör eylemlerini gerçekleştiren araçlardan olmadığı ve davacının araç içerisinde iken elinin kapıya sıkışması sonucu zararın meydana geldiği gerekçesiyle davanın kabulü ile 225.000,00-TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; davaya konu özel tip zırhlı aracın müvekkil şirket nezdinde Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik Sigortası) Sigorta Poliçesi kapsamında sigortalı olduğunu, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk (Trafik Sigortası) Sigorta Genel Şartları'nın A1 hükmü gereği teminat dışı olduğunu, bölgenin karayolu olup olmadığına ilişkin rapor alınmadan davanın kabulünün hatalı olduğunu belirmiştir.

B. Gerekçe

Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun sürekli iş göremezlik talebine ilişkindir.

1.Temyizen incelenen kararın bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.Davacının polis memuru olduğu ve trafik kazasının görevi sırasında gerçekleştiği dosya kapsamından anlaşılmaktadır.

Temyiz aşamasında daire tarafından temin edilen İçişleri Bakanlığı Emniyet Genel Müdürlüğü'nün 10.03.2025 tarihli yazısında davacıya Emniyet Genel Müdürlüğü Nakdi Tazminat Komisyonu tarafından 19.09.2013 tarihli kararla 18.237,75 TL ödeme yapıldığı bildirilmiştir.

2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun’un “Nakdi tazminat ve aylığın etkisi” başlıklı 6 ncı maddesinde “Bu Kanun hükümlerine göre ödenecek nakdi tazminat ile bağlanacak emekli aylığı uğranılan maddi ve manevi zararların karşılığıdır. Yargı mercilerinde maddi ve manevi zararlar karşılığı olarak kurumların ödemekle yükümlü tutulacakları tazminatın hesabında bu kanun hükümlerine göre ödenen nakdi tazminat ile bağlanmış bulunan aylıklar göz önünde tutulur.” hükmü bulunmaktadır.

Açıklanan nedenlerle davacıya 2330 sayılı Nakdi Tazminat ve Aylık Bağlanması Hakkında Kanun dahilinde davacıya bir ödeme yapıldığından bu ödemenin Türk Borçlar Kanunu 55'nci maddesi uyarınca rücuya tabi ödeme olduğu gözetilerek ayrıca karara dayanak yapılan hesap raporunun 08.03.2022 tarihli olduğu davacının 19.07.2013 tarihinde görev yaptığı müdürlükle ilişiğinin kesildiği belirtildiğinden, polis memuru olan davacının polislik görevinde devam edip etmediğinin araştırılması,

polis memuru olduğundan bahisle elde edeceği gelir varsayımı ile hesaplama yapıldığından polis memuru olarak devam ediyorsa bu geliri, görevinden ayrıldıysa herhangi bir işyerinde çalışıp çalışmadığı araştırılarak tespit edilecek gelirine göre davalının usuli kazanılmış hakları gözetilerek tazminat hesabının tüm deliller birlikte tartışılarak sonucuna göre karar verilmesi gerekirken, eksik inceleme ile yazılı şekilde verilen karar doğru görülmemiş ve karar açıklanan nedenle bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR