Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2024/5419 K.2025/12547

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının, davalıya Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) poliçesi ile sigortalı araçta yolcu iken meydana gelen 05.10.2018 tarihli trafik kazasında yaralandığını belirterek fazlaya dair hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 29.500,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının ve 50,00 TL bakıcı giderinin davalıdan faiziyle tahsiline karar verilmesini talep etmiş; yargılama sırasında talebini 321.967,18 TL sürekli iş göremezlik tazminatı olarak yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; ödeme ile sorumluluklarının kalmadığını, kusuru ve sunulan maluliyet raporunu kabul etmediklerini, hesaplamanın TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faize göre yapılması gerektiğini, olayda hatır taşıması olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davacının alkollü kişinin aracına bilerek bindiği, bu sebeple kendi yaralanması ile sonuçlanan kazada %20 müterafik kusurlu olduğu gerekçesiyle başvurunun kısmen kabulüne ve 257.573,74 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 10.02.2022 tarihinden yasal faizi ile tahsiline, 50,00 TL bakıcı gideri ve diğer fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekilince itiraz edilmesi üzerine; İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı vekilinin itirazının kısmen kabulüne, kararın davacı lehine hükmedilen vekalet ücreti yönünden düzeltilmesine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; kusuru ve sunulan maluliyet raporunu kabul etmediklerini, hesaplamanın %1,8 teknik faize göre yapılması gerektiğini, olayda hatır taşıması olduğunu belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davalı ... şirketi tarafından ZMSS poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanan davacı yolcunun sürekli iş göremezlik tazminatı ve bakıcı gideri talebine ilişkindir.

1-Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2-2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 87 nci maddesinin birinci fıkrası yollamasıyla 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu’nun (TBK) 51 inci maddesi uyarınca hatır için karşılıksız yolcu taşıma veya aracı kullandırmada genel hükümlere göre tazminattan uygun bir indirim yapılması, doktrinde ve Yargıtay içtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiştir.

Hatır için yolcu taşıma veya aracı kullandırmadan söz edebilmek için, ölen veya yaralananın bir menfaat karşılığı olmaksızın taşınması veya aracın kullanılması, diğer bir deyişle taşıma veya kullanmada ölen veya yaralananın menfaatinin bulunması gerekir. Bu nedenle taşıma veya kullanmada işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin bir menfaatinin bulunması hâlinde hatır taşımasından söz edilemez. Bu bakımdan hatır ilişkisinin değerlendirilmesinde taşıma veya kullanmanın kimin menfaatine olduğunun belirlenmesi önemlidir. Taşıma veya kullandırma, ekonomik yarar için olabileceği gibi ortak toplumsal değerler nedeniyle de olabilir. Hâkim, gerekçesini kararında tartışmak ve nedenlerini göstermek koşuluyla tazminattan mutlaka indirim yapmak zorunda da değildir.

Somut olayda; davalı vekilince başvuruya cevap dilekçesinde hatır taşıması def’inde bulunulmuş, Hakem Heyetince ve İtiraz Hakem Heyetince salt taşınanın yararına bir taşıma yapıldığının kanıtlanamadığı gerekçesiyle davalı vekilinin define itibar edilmemiştir.

Kaza nedeniyle yürütülen soruşturma dosyasındaki ifadelerde sürücünün düğünden geldiği, davacının yan yolcu koltuğunda oturduğu, kazanın bu sırada gerçekleştiği anlaşılmaktdır.

Şu halde davacının sigortalı araçta taşınması için bir bedel ödediğini iddia etmediği, davacının anılan konudaki ispat yükünün davacıda olduğu gözetildiğinde, araçta ücret karşılığı taşındığını ispat edemediği hususu dikkate alınarak, davalı ... şirketinin hatır taşıması savunmasına itibar edilmesi, 6098 sayılı TBK md. 51 gereği tazminattan makul oranda, hakkaniyete uygun (Dairemiz uygulamaları ile % 20) indirim yapılmak suretiyle, davalı ... şirketinin sorumlu olduğu tazminat miktarının belirlenmesi gerekirken, yazılı biçimde hüküm tesisi doğru görülmemiş, kararın bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR