Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2024/5523 K.2025/5018

Mahkeme kararı davalı .... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde; müvekkillerin murisi ...'ın 07.03.2014 tarihinde meydana gelen trafik kazası sonucu hayatını kaybettiğini, kazada araç sürücüsü davalı ...'ın asli kusurlu olduğunu, davalı ...

Sigorta'nın aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı olduğunu, müteveffanın dış cephe mantolama ustası olarak inşaat sektöründe çalıştığını ve aylık net gelirinin yevmiye usulü çalıştığında 2.500,00 - 3.000,00 TL, bizzat iş aldığında ise 5.000,00 TL'yi aştığını belirterek,

müteveffanın eşi ... için 40.000,00 TL manevi, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydı ile 20.000,00 TL maddi, davacı çocuklar için 30.000,00'er TL manevi, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydı ile 5.000,00'er TL maddi, murisin anne ve babası için 10.000,00'er TL manevi, fazlaya ilişkin haklar saklı kalmak kaydı ile 1.000,00'er TL maddi tazminat olmak üzere toplam 32.000,00 TL maddi 90.000,00 TL manevi tazminatın davalılardan alınarak (sigorta şirketinin sorumluluk limitleri gözetilerek) davacılara ödenmesine karar verilmesini talep ve dava etmiş, yargılama sırasında talebini yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalılar vekilleri haksız açılan davanın reddini savunmuştur.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 21.10.2025 tarihli ve 2014/61 Esas, 2015/342 Karar sayılı kararıyla; ...'ın maddi tazminat talebinin kabulü ile 256.696,31 TL'nin davalılar tarafından alınarak kaza tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davacı tarafa ödenmesine (165.983,04 TL'si kadarının davalı ...

Sigorta sorumluluğunda olmak ve dava tarihinden itibaren yasal faizi ile), manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 20.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine, ... maddi tazminat talebinin kabulü ile 44.131,21 TL'nin davalılar tarafından alınarak kaza tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davacı tarafa ödenmesine (28.535,79 TL'si kadarının davalı ...

Sigorta sorumluluğunda olmak ve dava tarihinden itibaren yasal faizi ile) manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 7.500,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine, davacı ... maddi tazminat talebinin kabulü ile 36.996,82 TL'nin davalılar tarafından alınarak kaza tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davacı tarafa ödenmesine (23.922,61 TL'si kadarının davalı ...

Sigorta sorumluluğunda olmak ve dava tarihinden itibaren yasal faizi ile), manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 7.500,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine, davacı ... maddi tazminat talebinin kabulü ile 52.590,47 TL'nin davalılar tarafından alınarak kaza tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davacı tarafa ödenmesine (34.005,65 TL'si kadarının davalı ...

Sigorta sorumluluğunda olmak ve dava tarihinden itibaren yasal faizi ile), manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 15.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine, davacı ... maddi tazminat talebinin kabulü ile 24.052,91 TL'nin davalılar tarafından alınarak kaza tarihinden itibaren yasal faizi ile birlikte davacı tarafa ödenmesine (15.552,91 TL'si kadarının davalı ...

Sigorta sorumluluğunda olmak ve dava tarihinden itibaren yasal faizi ile), manevi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 15.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...'dan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. TEMYİZ

Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz başvurusunda bulunmuştur.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Yargıtay (Kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 27.02.2020 tarihli ve 2019/2683 Esas, 2020/2241 Karar sayılı ilâmı ile; mahkemece, murisin serbest çalıştığı gözetilerek bir mantolama ustasının o yörede yılın kaç günü çalışabileceği araştırılıp (inşaat yasağı dönemi, hava koşulları vs.) dikkate alınarak gelirinin belirlenmesi ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu biçimde hüküm kurulması doğru görülmemiştir gerekçesi ile kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile anılan dairenin bozma ilâmına uyularak yapılan yargılama sonunda; davacı ... maddi tazminat açısından. 90.713,27 TL'nin haksız fiil tarihi olan 07.03.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...’dan alınarak davacı ...’a verilmesine, davalı ... açısından açılan davanın konusuz kalması nedeni ile karar verilmesine yer olmadığına, davacı ... manevi tazminat açısından.

20.000,00 TL manevi tazminatın haksız fiil tarihi olan 07.03.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...’dan alınarak davacı ...’a verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, davacı ... maddi tazminat açısından.

15.595,42 TL'nin haksız fiil tarihi olan 07.03.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...’dan alınarak davacı ...’a verilmesine, davalı ... açısından açılan davanın konusuz kalması nedeni ile karar verilmesine yer olmadığına, davacı ... manevi tazminat açısından.

7.500,00 TL manevi tazminatın haksız fiil tarihi olan 07.03.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...’dan alınarak davacı ...’a verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, davacı ... maddi tazminat açısından.

12.612,39 TL'nin haksız fiil tarihi olan 07.03.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...’dan alınarak davacı ...’a verilmesine, davalı ... açısından açılan davanın konusuz kalması nedeni ile karar verilmesine yer olmadığına, davacı ... manevi tazminat açısından.

7.500,00 TL manevi tazminatın haksız fiil tarihi olan 07.03.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...’dan alınarak davacı ...’a verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, davacı ... maddi tazminat açısından.

14,894,35 TL'nin haksız fiil tarihi olan 07.03.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...’dan alınarak davacı ...’a verilmesine, davalı ... açısından açılan davanın konusuz kalması nedeni ile karar verilmesine yer olmadığına, Davacı ... manevi tazminat açısından.

7.500,00 TL manevi tazminatın haksız fiil tarihi olan 07.03.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...’dan alınarak davacı ...’a verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine, Davacı ... maddi tazminat açısından.

1.122,19 TL'nin haksız fiil tarihi olan 07.03.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...’dan alınarak davacı ...’a verilmesine, davalı ... açısından açılan davanın konusuz kalması nedeni ile karar verilmesine yer olmadığına, davacı ... manevi tazminat açısından.

15.000,00 TL manevi tazminatın haksız fiil tarihi olan 07.03.2014 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalı ...’dan alınarak davacı ...’a verilmesine, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; kusuru kabul etmediklerini, bozma öncesi kararın sadece kendileri tarafından temyiz edildiğini, lehine usuli kazanılmış hak oluştuğu, davacının fazlaya dair haklarını saklı tuttuğunu, bilirkişinin güncel asgari ücrete göre hesap yapmasının usul ve yasaya aykırı olduğunu, vekalet ücretlerinin hatalı olduğunu belirterek kararının bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, trafik kazasından kaynaklanan ölüm nedeniyle maddi ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

1. Temyizen incelenen karar, tarafların karşılıklı iddia ve savunmalarına, dayandıkları belgelere, uyuşmazlığa uygulanması gereken hukuk kuralları ile hukuki ilişkinin nitelendirilmesine, dava şartlarına, yargılama ve ispat kuralları ile kararda belirtilen gerekçelere, bozma ilamı ile kesinleşen yönlere ilişkin yeniden temyiz incelemesinin yapılamayacak olmasına göre; davalı ... vekilinin diğer temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. Yargıtayca bozulmasına karar verilen hususlar yönünden yeniden yapılan yargılamada, kesinleşen kısımlar hakkında hüküm kurulamaz. Yalnızca bozulan kısımlar hakkında inceleme yapılarak hüküm kurulması gerekir. Bozma ilamına uyulmakla, bozma ilamı lehine olan taraf yararına usuli kazanılmış hak oluşur ve bozma ilamının gereğinin yerine getirilmesi gerekir.

Mahkemece bozma ilamına uyulmasına karar verilmiş, bozma ilamında bahsedildiği üzere gelir araştırması yapılmış, davacının geliri asgari ücretin 1.05 katı kabul edilmiş ancak bozma ilamı öncesi davacının gelirinin asgari ücretin 2.61 katı kabul edilerek hesaplama yapan 02.06.2015 tarihli rapordaki hesaplanan tazminat tutarları üzerinden davacıya yapılan ödemeler mahsup edilmek suretiyle karar verilmiştir.

Mahkemece yapılacak iş; bozma öncesi verilen ilk karar davalı ... vekili tarafından temyiz edilmiş ve Yargıtay tarafından davalı yararına bozma yapılmış olmasına göre davalı yararına usulü kazanılmış haklar dikkate alınarak Yargıtay bozma ilamından önce alınan aktüerya uzmanı bilirkişi rapor tarihindeki tüm veriler esas alınarak, davacının geliri ise bozma sonrası belirlenen asgari ücretin 1.05 katı kabul edilerek tazminat tutarlarının hesaplanması sonra mahkemenin kabulünde olduğu üzere ödenen miktarların mahsup edilmesi ile sonuç tazminatların hesaplanması gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

V. KARAR

1. Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan sebeplerle davalı ... vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE, 2. Yukarıda (2) numaralı bentte açıklanan sebeplerle davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararının BOZULMASINA, Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalı ... 'a iadesine, Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,26.03.2025 tarihinde Üye ...'ın karşı oyu ve oy çokluğuyla karar verildi.

KARŞI OY

Tazminatın hesaplanmasına etki eden unsurlardan birinin doğru uygulanmaması nedeniyle kararın bozulması durumunda tazminat hesabının davacının bilinen son gelirlerine göre yapılması Yargıtayca kabul edilmiş “Bilinen gelir varken varsayıma dayalı hesap yapılamaz.” ilkesine uygun olacaktır. Tazminat hesabı yapılırken zarar görenin tazminata esas geliri rapor tarihindeki bilinen son gelir esas alınır.

Bozma kararından sonra tazminat hesabı yapılırken zarar görenin kaza tarihine göre farklı olan yeni gelirinin ne kadar olduğu mahkemece bilinmektedir. Bu nedenle rapor tarihinden önceki gelirler bilindiği için bilinen dönem, rapor tarihinden sonraki dönem gelirinin ne olacağı bilinmediğinden “Bilinmeyen dönem” olarak progresif rant formülü ile bilinen son gelirine göre %10 artırma ve %10 eksiltmeye göre hesaplanır.

Somut dosyada mahkemece verilen karar Dairece mahkemece, murisin serbest çalıştığı gözetilerek bir mantolama ustasının o yörede yılın kaç günü çalışabileceği araştırılıp (inşaat yasağı dönemi, hava koşulları vs.) dikkate alınarak gelirinin belirlenmesi ve sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu biçimde hüküm kurulması doğru görülmemiştir gerekçesi ile kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Mahkeme bozmaya uyarak araştırma sonucu geliri asgari ücretin 1.05 katı olarak kabul etmiş ve yeni asgari ücret üzerinden tazminat hesabı yapılarak bu hesaplama üzerinden hüküm kurmuştur.

Oysa yapılması gereken husus her ne kadar bilinen son geliri üzerinden tazminat hesabı yapılmış olsa da ilk kararı davacı temyiz etmediğinden kazanılmış haklara riayet ederek ilk kararda hüküm altına alınan tazminatın aynen hüküm altına alınması gerekir gerekçesi ile bozma kararı vermek gerekirken Sayın Çoğunluk tarafından Yargıtay bozma ilamından önce alınan aktüerya uzmanı bilirkişi rapor tarihindeki tüm veriler esas alınarak,

davacının geliri ise bozma sonrası belirlenen asgari ücretin 1.05 katı kabul edilerek tazminat tutarlarının hesaplanması sonra mahkemenin kabulünde olduğu üzere ödenen miktarların mahsup edilmesi ile sonuç tazminatların hesaplama yapılması gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir şeklinde ki bozma gerekçesine katılmamaktayım.