Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2024/5997 K.2025/14103

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı ...Ş. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usûl eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalı ... Sigorta A.Ş.'nin ZMSS poliçesi ile sigortaladığı ve davacının yolcusu olduğu aracın, davalı ...Ş. tarafından ZMSS poliçesi ile sigortaladığı traktöre çarpması ile 12.11.2021 tarihinde yaralamalı iki taraflı trafik kazasının meydana geldiğini ve kaza nedeniyle davacının malul kaldığını, davalı taraflara başvuru yapıldığını, davalı ...

Sigorta A.Ş. tarafından ödeme yapılsa da yapılan ödemenin müvekkilinin zararını karşılamadığını beyanla fazlaya ilişkin hakların saklı kalması kaydıyla şimdilik 15.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 100,00 TL bakıcı gideri tazminatı ve 100,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 15.200,00 TL tazminatın temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte tahsilini talep etmiş, bedel arttırım dilekçesiyle talebini fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 450.329,26 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı ...

Sigorta A.Ş. vekili cevap dilekçesinde; davacının zararının müvekkilince karşılanmış olması nedeniyle davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, davacının sunmuş olduğu maluliyet raporunun usulüne uygun olmadığını, maluliyet oranının belirlenmesi için rapor alınması gerektiğini, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve 1,8 teknik faiz yönteminin kullanılması suretiyle hesaplama yapılması gerektiğini, müvekkilinin teminat dışı olması nedeniyle geçici iş göremezlik tazminatı ve bakıcı gideri tazminatı taleplerinden sorumlu olmadığını, SGK tarafından davacıya ödeme yapılıp yapılmadığının tespit edilmesi gerektiğini,

müvekkilinin meydana gelen zararlardan sigortalı aracın sürücüsünün kusuru oranında ve poliçe limitleri dahilinde sorumlu olduğunu, hesaplanan tazminattan müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, temerrüt tarihinden itibaren yasal faize karar verilebileceğini

, davacı yararına hükmedilen vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan miktarın 1/5'i oranında olması gerektiğini beyanla başvurunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...Ş. vekili cevap dilekçesinde; müvekkilinin meydana gelen zararlardan sigortalı aracın sürücüsünün kusuru oranında ve poliçe limitleri dahilinde sorumlu olduğunu, sigortalı araç sürücüsünün kazanın meydana gelmesinde kusurunun bulunmadığını, hesaplanan tazminattan davacının emniyet kemerinin takılı olmaması ve istiap haddinin aşılması nedeniyle müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, davacının sunmuş olduğu maluliyet raporunun usulüne uygun olmadığını, maluliyet oranının belirlenmesi için rapor alınması gerektiğin, davacı tarafça dava öncesinde müvekkiline usulüne uygun başvuru yapılmadığını,

TRH 2010 Yaşam Tablosu ve 1,8 teknik faiz yönteminin kullanılması suretiyle ve davacının gelirinin SGK ve vergi kayıtlarından tespit edilerek hesaplama yapılması gerektiğini, geçici iş göremezlik tazminatı ve bakıcı gideri taleplerinin belirsiz alacak davası olarak açılamayacağını ve bu nedenle davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, müvekkilinin teminat dışı olması nedeniyle geçici iş göremezlik tazminatı ve bakıcı gideri tazminatı taleplerinden sorumlu olmadığını, aksi kanaat halinde bakıcı giderinin net asgari ücret üzerinden hesaplanması gerektiğini,

ceza dosyasında uzlaşma sağlanıp sağlanmadığının tespit edilmesi gerektiğini, SGK tarafından davacıya ödeme yapılıp yapılmadığının tespit edilmesi gerektiğini, temerrüt tarihinden itibaren yasal faize karar verilebileceğini, davacı yararına hükmedilen vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan miktarın 1/5'i oranında olması gerektiğini beyanla başvurunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyeti'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla davanın davalı ...Ş. yönünden kabulüne.

430.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatı, 1.341,56 TL bakıcı gideri tazminatı ve 18.897,70 TL geçici iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 450.329,26 TL tazminatın 16.06.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte iş bu davalıdan alınarak davacıya ödenmesine ve davacı vekil ile temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 69.046,10 TL vekalet ücretinin iş bu davalıdan alınarak davacıya ödenmesine, davanın davalı ...

Sigorta A.Ş. yönünden esastan reddine, davalı ... Sigorta A.Ş. vekil ile temsil olunduğundan Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan 3.040,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak iş bu davalıya ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ...Ş. vekilince itiraz edilmesi üzerine.

İtiraz Hakem Heyeti'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararıyla hükme esas alınan maluliyet raporunun kaza tarihindeki yönetmelik hükümlerine uygun olarak hazırlanmış olmasına, kusur raporunun oluşa uygun olmasına, tazminat hesabının TRH 2010 Yaşam Tablosu ve progresif rant yönteminin kullanılması suretiyle yapılmasının Yargıtay içtihatları gereği olmasına,

müterafik kusur indirimi yapılmasını gerektirecek bir durum ve olgunun somut olayda bulunmamasına göre davalı vekilinin buna yönelik itirazlarının reddine ve davacı lehine maktu vekalet ücretinin altında kalmamak ve kabul miktarını aşmamak üzere nispi hesaplanan vekalet ücretinin 1/5'i oranında vekalet ücretine karar verilmesi gerektiğinden buna yönelik itirazların kabulüne ve Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının 5 numaralı bölümünün 3. fıkrasında yer alan "69.046,10 TL" ibaresinin çıkarılmasına ve yerine "17.900,00 TL" ibaresinin eklenmesine ve kararın aynen icrasına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı ...Ş. vekili temyiz dilekçesinde; hükme esas alınan kusur raporunun hatalı olduğunu, hesaplanan tazminattan müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, hükme esas alınan maluliyet raporunun hatalı olduğunu, davacının hastanede kaldığı süreler dikkate alınmadan ve brüt asgari ücret üzerinden bakıcı gideri tazminatı hesaplanmasının hatalı olduğunu, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve 1,8 teknik faiz yönteminin kullanılması suretiyle hesaplama yapılması gerektiğini, müvekkilinin teminat dışı olması nedeniyle geçici iş göremezlik tazminatı ve bakıcı gideri tazminatı taleplerinden sorumlu olmadığını,

ceza dosyasında uzlaşma sağlanıp sağlanmadığının tespit edilmesi gerektiğini, davacı yararına hükmedilen vekalet ücretinin Avukatlık Asgari Ücret Tarifesine göre hesaplanan miktarın 1/5'i oranında olması gerektiğini belirtmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık; davalı ... Sigorta A.Ş.'nin ZMSS poliçesi ile sigortaladığı ve davacının yolcusu olduğu aracın, davalı ...Ş. tarafından ZMSS poliçesi ile sigortaladığı traktöre çarpması suretiyle meydana gelen iki taraflı trafik kazası sonucunda davacının yaralanıp malul kalması nedeniyle sürekli iş göremezlik tazminatı, geçici iş göremezlik tazminatı ve geçici bakıcı gideri tazminatı istemine ilişkindir.

1- Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına, Yargıtay içtihatlarına uygun olarak TRH 2010 Yaşam Tablosunun ve progresif rant hesap yönteminin kullanılması suretiyle hesaplama yapılmasına, somut olayda müterafik kusur indirimini gerektirir durum ve olgunun bulunmamasına, davalının bakıcı gideri ve geçici iş göremezlik tazminatı taleplerinden sorumlu olmasına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere göre davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2- Davalı vekilinin diğer temyiz itirazlarına gelince; haksız fiil sonucu çalışma gücü kaybının olduğu iddiası ve buna yönelik bir talebin bulunması halinde, zararın kapsamının belirlenmesi açısından maluliyetin varlığı ve oranının belirlenmesi gerekmektedir. Söz konusu belirlemenin ise Adli Tıp Kurumu İhtisas Dairesi veya Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı bölümleri gibi kuruluşların çalışma gücü kaybı olduğu iddia edilen kişide bulunan şikayetler dikkate alınarak oluşturulacak uzman doktor heyetince, haksız fiilin gerçekleştiği tarihte yürürlükte olan mevzuat hükümleri dikkate alınarak yapılması gerekmektedir.

Maluliyete ilişkin alınacak raporlar 11.10.2008 tarihinden önce Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11.10.2008 tarihi ile 01.09.2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01.09.2013 tarihi ile 01.06.2015 tarihleri arasında Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği, 01.06.2015 tarihi ile 20.02.2019 tarihleri arasında Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmelik hükümlerine, 20.02.2019 tarihinden sonra da Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun olarak düzenlenmesi gerekir.

Somut olayda; davacı tarafça dosyaya sunulan ... Sağlık Uygulama Araştırma Hastanesi Adli Tıp Polikliniği tarafından düzenlenen 14.11.2022 tarihli raporda, davacının kazadan kaynaklanan maluliyetinin sağ ayak bileği hareket kısıtlılığına bağlı olarak %7 oranında, sağ kulak altında ve çene kenarında 3 cm yüzde sabit iz niteliğinde skar ve sağ dirsekte 7 cm, 3 cm ve sağ el sırtında 4 cm sekonder skar, hipertrofik skar nedeniyle %5 oranında olduğu ve balthazard tablosuna göre toplam %12 oranında olduğu, geçici iş göremezlik süresinin 75 gün ve bakıcıya ihtiyaç duyduğu sürenin 25 gün olduğu kabul edilmiştir.

Uyuşmazlık Hakem Heyetince alınan ve bir adli tıp uzmanı tarafından düzenlenen raporda, davacının kazadan kaynaklanan maluliyetinin sağ ayak bileği hareket kısıtlılığına bağlı olarak %7 oranında olduğu ve skar nedeniyle davacıda maluliyet oluşmadığı, geçici iş göremezlik süresinin 6 ay ve bakıcıya ihtiyaç duyulan sürenin 2 hafta olduğu kabul edilmiştir.

Davacı tarafça sunulan ve yine Uyuşmazlık Hakem Heyetince alınan her iki raporda, 20.02.2019 tarihli Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik ile ekindeki cetvelleri kullanmış ve hükme esas alınan maluliyet raporu ile davacı tarafça sunalan maluliyet raporlarında davaya konu kaza nedeniyle oluşan yaralanmalar aynı şekilde tespit edilmiş olmasına rağmen yaralanmaların neden olduğu arazların sonuçları farklı olarak değerlendirilmiş ve dolayısı ile maluliyet oranları farklı olarak belirlenmiş ve bu nedenle raporlar arasında çelişki oluşmuştur.

Diğer yandan, hakem heyeti kararına esas alınan raporun davacının muayenesi yapılmadan düzenlendiği dikkate alındığında, anılan raporun yönetmelikteki şartları taşımadığı ve raporlar arasındaki çelişkinin giderilmesinin zorunlu olduğu açıktır.

İtiraz Hakem Heyetince; davacının maluliyet oranının tespiti için davacının dava konusu olay nedeniyle tüm tedavi evraklarının getirtilip değerlendirmek ve davacının da muayene edilmesi suretiyle davacı tarafın maluliyet raporu aldığı üniversite haricindeki başka bir Üniversite Hastanesinin Adli Tıp Anabilim Dalı bölümünden içerisinde davacının yaralanması uygun belirlenen uzman doktorların bulunduğu heyetten olay tarihinde yürürlükte olan Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik hükümlerine uygun, davacının kaza nedeniyle uğradığı çalışma gücü kaybı bulunup bulunmadığı ve varsa oranı konusunda ayrıntılı,

gerekçeli ve denetime elverişli, kaza ile illiyet bağı kuran ve raporlar arasındaki çelişkiyi giderir rapor alınarak (kararın davacı tarafından temyiz edilmediği göz önüne alındığında davalının usuli kazanılmış hakları da gözetilerek) sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesis edilmiş olması doğru değildir. Kararın bu nedenle bozulması gerekir.

3-Dosya kapsamındaki davacıya ait SGK hizmet dökümüne göre davacının kaza tarihinden sonraki bazı aylarda çalışmak suretiyle ücret aldığı, söz konusu ücretlerin geçici iş göremezlik süresinde kazanıldığı, hakem heyetince söz konusu ücretler değerlendirilmeksizin davacının 6 ay süreyle geçici iş göremez halde olduğu kabul edilerek karar verildiği anlaşılmış, ücret aldığı dönemde davacı lehine geçici iş göremezlik tazminatına hükmedilmiş olması doğru olmamıştır.

Şu durumda; davacının kaza tarihi ve sonrasına ilişkin SGK hizmet dökümü ve maaş bordoları dosya arasına alınmak suretiyle davacının kaza tarihinden itibaren tespit edilecek geçici iş göremezlik süresi boyunca gelir kaybı olup olmadığı, buna göre söz konusu sürede geçici iş göremezlik tazminatına hak kazanıp kazanamayacağı hususu değerlendirilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmiş olması doğru olmamış, kararın açıklanan nedenle bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR