Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2024/6398 K.2025/2723

Taraflar arasındaki tasarrufun iptali davasından dolayı yapılan yargılama sonunda ilk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir.

Karara karşı davalı ...vekili tarafından istinaf yoluna başvurulması üzerine, Bölge Adliye Mahkemesince istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

Bölge Adliye Mahkemesi kararı davalı ...vekili tarafından duruşma istemli temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, 18.02.2025 tarihinde duruşma yapılmasına ve duruşma gününün taraflara davetiye ile bildirilmesine karar verilmiştir.

Belli edilen gün ve saatte gelen davalı ... Ofset Ambalaj San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili Avukat ... ... geldi. Davacı tarafından gelen olmadı. Davalı vekilinin sözlü açıklamaları dinlenildikten sonra işin incelenerek karara bağlanması için uygun görülen 18.02.2025 gününde Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlenerek dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı ... AŞ vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin davalı borçlu ... Gıda Ürünleri Tic. A.Ş'den alacaklı olduğunu, davalı borçlu aleyhine İstanbul 24. İcra Müdürlüğü'nün 2016/32134 E(Yeni No:2017/966 E) sayılı dosya ile takip yapıldığını, takibin kesinleştiğini, davalı borçlunun adına kayıtlı herhangi bir mal varlığına rastlanmadığını hatta adına kayıtlı fabrika binasını mal kaçırma saiki ile davalı ...ne devredildiğinin tespit edildiğini beyan ederek davalılar arasındaki tasarrufun iptalini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar ayrı ayrı verdikleri cevap dilekçelerinde davanın reddini savunmuşlardır.

III. İLK DERECE MAHKEME KARARI ve YARGILAMA SÜRECİ

1-İlk derece mahkemesinin 28.06.2019 gün, 2017/117 E- 2019/504 K sayılı ilamı ile; "...Tapuda gösterilen değer ile raporda tespit edilen değer arasında da iptali gerektirecek mahiyette fark bulunmadığı, bu sebeple tasarrufun iptalinin istenemeyeceği, İİK 280.

Maddeye göre yapılan incelemede, davalı borçlu şirketin ticari faaliyetini sürdürdüğü işletmesinin ana unsuru olan hatta tespit edilen tek taşınmazını (Konya'daki taşınmazlar başka şirkete ait olup sehven haciz konulmuştur) satışa çıkardığı, diğer davalı şirketin bu durumda İİK'nin 280/3 maddesinde yer alan karine uyarınca borçlunun alacaklılardan mal kaçırma kastını bilmesi gerektiği, bu durumun aksinin ise ancak kanunda belirtildiği şekilde alacaklılara gerekli bildirimlerin yapıldığının ispatı ile mümkün olduğu,

davalı tanıklarının beyanlarının, taşınmazı devralan davalının mal kaçırma kastı olmadığını veya varsa dahi bunun kendisi tarafından bilinmediği hususunu ispata yetmediği, kanun koyucunun ispata yönelik koyduğu kurallar çerçevesinde davalıların üzerlerine düşeni yapmadıkları, başka bir deyişle zarar verme kastlarının bulunmadığını ispat edemedikleri sonucuna ulaşılmıştır. Yine dinlenen tanık beyanlarına göre ...

Ofset'in yeni ve daha büyük bir işyeri ihtiyacı ile fabrika binası aradığı, aradığı şartlara uygun davaya konu taşınmazı bulduğu halde, önce burayı satın alarak daha sonra eski malik yani diğer davalı borçluya kiralamasının, bu şirketin taşınmasından sonra da yine kendisi tarafından kullanılmayarak dava dışı başka bir şirkete kiraya vermesinin, basiretli bir tacirden beklenen bir davranış olmadığı, hayatın normal akışına da aykırı olduğu, tüm bu anlatılanlardan davalı ...

Gıda'nın alacaklılardan mal kaçırma amacının diğer davalı tarafın da bilindiği, karinenin aksinin ispat edilemediği, davacı bankanın talebinde haklı olduğu" gerekçesi ile davanın kabulüne karar verilmiştir.

2-Karar davalı ...vekili ve İflas Masası vekili tarafından istinaf edilmiştir.

3-İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 8. Hukuk Dairesinin 30.06.2022 gün, 2019/4517 E- 2022/963 K sayılı kararı ile; mahkemece, öncelikle İflas İdaresinden İİK'nun 245. maddesi gereğince bu davayı takip için davacı ...Ş.’nin yetki alıp almadığının netleştirilmesi,

yetki aldığı takdirde eldeki davayı takip edebileceği aksi halde yetki alamadığı takdirde davanın iflas idaresi tarafından devam ettirilerek İflas idaresi temsilcisi huzuruyla görülmesi ve verilecek kararın İflas idaresi lehine veya aleyhine kurulması gerektiği, iflas idaresinin usulüne uygun şekilde davaya katılımı sağlanılmaksızın yazılı biçim ve şekilde karar verilmiş olmasının isabetsiz olduğu belirtilerek, davalı ... Ofset Ambalaj San. Ve Tic. Ltd.

Şti. ve iflas idaresi vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesince verilen kararın HMK.m.353/1-a/4 hükmü uyarınca kaldırılmasına, yeniden bir karar verilmek üzere mahkemesine gönderilmesine, karar verilmiştir.

4-İlk Derece Mahkemesince 05.07.2023 gün, 2022/687 E- 2023/601 K sayılı ilamında; davayı takip yetkisinin iflas masasında olduğu belirtilerek, mahkemenin önceki kararındaki kabul gerekçesi İstanbul Bölge Adliye Mahkemesi 40. Hukuk Dairesi 2021/1775 Esas, 2022/72 Karar numaralı 18.01.2022 tarihli kararı ile de yerinde görüldüğü gözetilerek iflas idaresi lehine davanın kabulüne, dava konusu İstanbul Esenyurt, ...

Mahallesi, 186 ada, 4 parsel, sayılı taşınmazın tapu kaydının iptaline gerek olmaksızın davalılar arasında yapılan 20.06.2016 tarih ve 41007 yevmiye numaralı satış işleminin İİK 277 ve devamı maddeleri uyarınca iptaline, İflas dairesi lehine Bakırköy 1. İflas Müdürlüğü'nün 2018/27 İflas dosyasında infaz edilmek ve masa alacağı ile sınırlı olmak üzere dava konusu taşınmazda cebri icra hak ve yetkisi tanınmasına, karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

A. İstinaf Yoluna Başvuranlar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ...vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

Bölge Adliye Mahkemesi yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile "Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesiyle çıkarılan sonuç ve oluşturulan hükümde; usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına ve özellikle her ne kadar ivazlar arasında misli fark bulunmasa dahi dava dışı ... Kiralama A.Ş'ye (-Finansal Kiralama Sözleşmesi kapsamında) ciddi miktarda borcu bulunan ...

Gıda'nın bu borcu ödeyemediği ve söz konusu bu borcun ödenmesine finans sağlanabilmesi için iptal isteğine konu tasarruf işleminin yapıldığının, esasen davalı tarafın kendi beyanıyla belirlenmiş olmasına, bu durumda davalı üçüncü kişi ...

Şirketi'nin, davalı borçlunun içinde bulunduğu mali durumunu ve ızrar kastını bilmediği veya bilemeyecek durumda olduğundan söz edilemeyecek bulunmasına, diğer bir anlatımla; başka bir alacaklının alacağına öncelik sağlamaya imkan verecek biçimde yapılan böyle bir devir işleminin, kötü niyetli bir devir işlemi niteliği taşıdığının belirgin olmasına ve dahi davalı istinaf eden üçüncü kişi şirketin cevap dilekçesinde, bu taşınmazı (Taşınmaz üzerinde 5 katlı betonarme fabrika binası mevcuttur. ) kendi müşterilerine yakın olmak ve daha büyük bir çalışma alanına kavuşmak amacıyla satın aldığını ileri sürmesine rağmen,

taşınmazın satın alınmasından hemen sonra 3 yıl süre ile satıcıya kiraladığı ve satıcı taşınmazı daha önce nasıl kullanıyorsa o şekilde kullanmaya devam ettiği ve istinaf eden ... Şirketi tarafından açılan dava sonucunda Büyükçekmece 1. İcra Hukuk Mahkemesince verilen 23.11.2016 gün 2016/1129 Esas-2016/1291 Karar sayılı ilamla ...

Gıda'nın taşınmazdan tahliyesine karar verildiği halde, UYAP sorgusundan da anlaşılacağı üzere bu kararın halen kesinleştirilmesinin sağlanılmadığı ve taşınmazın fiilen tahliye edildiğine ilişkin de herhangi bir bilgi ve belge sunulmadığı gözetildiğinde, kendi kullanımı için taşınmaz satın alan bir şirketin yani tacirin bu şekildeki eylemlerinin çalışma ve iş hayatına uygun bir davranış şekli olmadığınında belirgin bulunmasına göre, davalı vekilinin yerinde olmadığı" gerekçesi ile istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

Bölge Adliye Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ...vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı ...vekili temyiz dilekçesinde;usule ilişkin verilen kaldırma kararından sonra esas yönünden farklı bir karar verilmesi mümkün olduğu halde, yeterli inceleme ve değerlendirme yapılmadan eski karar doğrultusunda hüküm tesis edilmiş olmasının hatalı olduğunu, ayrıca tasarrufun iptali isteğine konu taşınmaz borçlu müflis ...

Gıda'nın ticari işletmesinin ana unsuru veya mühim bir kısmını oluşturmadığı halde, İİK'nın 280/3 maddesi hükmüne dayanılarak karar verilmiş olmasının da usul ve yasaya aykırı bulunduğunu, kaldı ki dava konusu taşınmazın finansal kiralama yöntemi ile ... Gıda tarafından dava dışı ... A.Ş'den kiralanmış olduğu ve taşınmazın tapu kaydının henüz ... Kiralama A.Ş üzerinde bulunduğu sırada yani taşınmazın mülkiyeti ...

Gıda'ya intikal etmeden önce taşınmazın satışı hususunda müvekkil şirket ile anlaşılmış olduğu hususunun göz ardı edildiğini, ... Gıda'nın Leasing Sözleşmesinden kaynaklı 7.150.000,00 TL kira alacağı ödendikten sonra mülkiyeti kazanabileceği ve ancak ondan sonra taşınmazın müvekkil şirkete devredilebileceğinin değerlendirilmediğini, 16.06.2016 tarihinde düzenlenen ve lehtarının da ...

Gıda olduğu, 7.150.000,00 TL tutarlı bloke çekin müvekkil şirket tarafından hazırlandığını ve söz konusu bloke çekin bankadan teslim alındığını ve 17.06.2016 tarihinde ilk önce ... Gıda'ya verildiğini, sonra ... Gıda tarafından ciro edilerek ...

Kiralama A.Ş'ye intikal ettirildiğini ve aynı gün müvekkil şirketin bakiye borcu ile ilgili olarak düzenlenen 17.06.2016 keşide tarihli 610.000,00 TL miktarlı, 31.10.2016 keşide tarihli 250.000,00 TL miktarlı, 31.12.2016 keşide tarihli 250.000,00 TL miktarlı çekleri de ... Gıda'ya teslim edildiğini ve bu suretle ... A.Ş'nin ... Gıda'dan olan alacağının vekil edeni şirket tarafından ödenmesinden sonra taşınmazın önce ...

Gıda adına, sonrasında müvekkili şirkete devredildiğini, dolayısıyla davaya konu devir işleminde herhangi bir muvazaa bulunmadığını, söz konusu bu satış işleminin ... Gıda'nın finansal kiralama borçlarının ödenmesi ve ... Ofsetinde aradığı nitelikteki taşınmaza malik olması için yapıldığı ve esasen ... Gıda ile ...

Ofset arasında dolaylı bir temsil ilişkisi olduğunun kabul edilmesini ve davanın reddine karar verilmesi gerekirken, hatalı değerlendirme sonucunda kabul kararı verilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu, dava konusu taşınmaz halen ... Gıda adına kayıtlı bulunmuş olsa dahi, ... Gıda'dan alacaklı olan dava dışı ...

A.Ş'nin alacağını bu taşınmaz üzerinden tahsil etmesi halinde davacının hiçbir şey elde edemeyeceğinin de belirgin olduğunu, ayrıca;" iflas dairesi lehine Bakırköy 1. İflas Müdürlüğü'nün 2018/27 İflas dosyasında infaz edilmek ve masa alacağı ile sınırlı olmak üzere dava konusu taşınmazda cebri icra hak ve yetkisi tanınmasına" şeklinde hüküm kurulmasının da hukuka uygun olmadığını, belirterek kararın bozulması talep edilmiştir.

C. Değerlendirme ve Gerekçe

1-Dosya içeriğine, kararın dayandığı delillerle yasaya uygun gerektirici nedenlere, delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmamasına, dava konusu gayrımenkulün davalı borçlunun ticari işletmesi olduğunun anlaşılmasına, İİK madde 280/3 de belirtilen karinenin aksinin de davalılar tarafından ispat edilememiş olmasına, dava konusu gayrımenkulün finansal kiralama yöntemi ile davalı borçlunun zilyetliğinde bulunmasına, sözleşme süresi sonunda kiracının malın mülkiyetini satın alma hakkına haiz bulunmasına, finansal kira bedellerinin davalı ... Ofset tarafından ödenerek gerçek malik davalı borçlu adına kaydının yapılarak dava konusu tasarrufun yapıldığının anlaşılmış olmasına göre davalı ...vekilinin aşağıdaki bent haricindeki sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2- Dava tasarrufun iptali davası olup, davanın dayanağı olan icra dosyasındaki alacak ve ferileri ile sınırlı olmak üzere cebri icra yetkisi verilmesi gerekirken iflas masası alacağı ile sınırlı olmak üzere cebri icra yetkisi verilmesi bozma nedeni ise de yapılan yanlışlığın giderilmesi yargılamanın tekrarını gerektirir nitelikte görülmediğinden hükmün 6100 sayılı HMK'nın geçici 3/2 maddesi delaletiyle 1086 sayılı HUMK'nun 438/7. maddesi gereğince düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

Açıklanan sebeplerle;

1-Davalı ...vekilinin sair temyiz itirazlarının REDDİNE,

2-Temyiz olunan İlk Derece Mahkemesi kararına karşı istinaf başvurusunun esastan reddine ilişkin Bölge Adliye Mahkemesi kararının ORTADAN KALDIRILMASINA,

3-Davalı ...vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile, "İlk derece mahkemesinin (2) nolu hükmünde yer alan "masa alacağı ile sınırlı olmak üzere" ifadesinin hükümden çıkartılmasına, yerine "Davacı ... idaresine, Istanbul 24 Icra Dairesinin 2016/ 32134(Yeni No: 2017/966 E) sayılı dosyasındaki alacak ve ferileri ile sınırlı olmak ve tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile" ifadesinin eklenerek kararının DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Peşin alınan temyiz karar harcının istek hâlinde davalı ... Ofset Ambalaj Sav. ve Tic. Ltd. Şti.'ye iadesine,

32.000,00 TL vekalet ücretinin davacıdan alınarak duruşmada vekille temsil olunan davalıya verilmesine,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine, kararın bir örneğinin Bölge Adliye Mahkmesi'ne gönderilmesine,