Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2024/6654 K.2024/11677

İtiraz Hakem Heyeti kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının lisanssız güneş enerjisi santrali faaliyetinde bulunduğu, davacıya ait iş yerinin davalı nezdinde sigortalı olduğu, ... Enerjisi Santrali için Kasım 2019 - Ekim 2020 dönemine ilişkin düzenlenen fizibilite raporunda belirtilen üretim miktarından daha az miktarda üretim gerçekleştiği bu nedenle davacının üretim kaybına uğradığını belirterek fazlaya ilişkin haklarını saklı tutarak 12.381,23 USD maddi tazminatın işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; zararın poliçe teminatı kapsamında olmadığının tespit edildiğini, keşif ve tanık beyanlarına başvurulması gerektiğini, şirket nezdinde düzenlenen eksper raporunda zararın meydana gelme şeklinin düşük ışımadan kaynaklandığını, güneş ışınlarının düşük olduğu mevsimlerde üretim kaybının oluşmasının poliçe teminatı kapsamında olmadığını belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; poliçe incelendiğinde sigorta konularının yangın ve makineye ilişkin olduğu bu nedenle Makine Kırılması Genel Şartlarına göre “…Teminat dışında kalan hallerden e) bendi göz önüne alındığında başvuru sahibinin kâr kaybına ilişkin talebinin yerinde olmadığının anlaşıldığı ayrıca davalı sigortacının söz konusu poliçe özel şartlarındaki teminatının yangın ve makine kırılmasına bağlı meydana gelecek kar kaybına ilişkin olarak verildiği, oysa başvuran tarafından beklenenden daha az güneş ışığı alınması nedeniyle zarara uğranıldığının iddia edildiği anlaşıldığından başvurucunun talebinin teminat kapsamında olmadığı gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekilince itiraz edilmesi üzerine; İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile itirazın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; riskin teminat dahilinde olduğu, heyetin talebi genel şartlar dahilinde kâr kaybı olarak yorumladığı ancak talebin özel şartlar kapsamında performans kaybı teminatı kapsamında olduğu, performans kaybının güneş enerjisi santralinde herhangi bir fiziki zarar oluşturmaksızın üreticinin garanti ettiği verim oranının altında üretim gerçekleşmesi durumunda ortaya çıkacağını, kâr kaybı değil üretim kaybı talebi olduğunu, poliçe gereği üretimin daha düşük olması durumunda davalının ödeme yapması gerektiğini, emsal olaylarda tahkim komisyonunca kabul kararları verildiğini, kararın gerekçesiz olduğunu, ret kararının hatalı olduğunu beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davalı ... tarafından iş yeri sigorta poliçesi ile teminat altına alınan iş yerinin uğradığı üretim kaybı zararı talebine ilişkindir.

Davacı taraf davalı ... tarafından iş yeri sigorta poliçesi ile iş yerini sigortalatmış ve meydana gelen riskin teminat kapsamında olduğunu belirterek dava açmış olup davalı taraf ise savunmasında söz konusu hasarın poliçe teminatı kapsamında olmadığını savunmuştur. Hakem heyetince riskin teminat kapsamı dışında olduğu kabulü ile başvurunun reddine karar verilmiş ise de üretim azalması olup olmadığı var ise nedeni ve bu durumun teminat kapsamında olup olmadığı hususunda deliller toplanmamış, bilirkişi raporu alınmamış olup eksik inceleme ile karar verilmesi mümkün değildir.

Uyuşmazlığın mahiyeti, toplanacak delillerin durumu, olayın oluş şekli ve davalının itirazları dikkate alındığında, gerekirse davacı iş yerinde yerinde inceleme yapılması, ticari defterlerin incelenmesi bilirkişi raporu alınması vb gözetildiğinde tüm bu hususların tahkim yargılaması için gereken sürede ve sınırlı inceleme ile sonuçlandırılmasının mümkün olmadığı,

tüm delillerin adil yargılanma hakkına uygun şekilde toplanmasından sonra riskin gerçekleşip gerçekleşmediği ve teminat kapsamında kalıp kalmayacağı, davalının zarardan sorumlu olup olmadığının belirlenebilmesi için yargılamanın genel yetkili mahkemeler huzurunda gerçekleştirilmesi gerekmekle, İtiraz Hakem Heyeti tarafından dosyadan el çekilmesine karar verilmesi gerekirken yazılı biçimde karar verilmesi doğru görülmemiş ve İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR