Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2024/6751 K.2024/12453

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde.

07.02.2014 tarihinde davacının yolcu olarak bulunduğu davalıya Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile sigortalı araç ile başka bir aracın karıştığı çift taraflı trafik kazası sonucunda davacının yaralanarak malul kaldığını, davacının, eldeki tahkim başvurusundan önce davalı ... aleyhine 20.08.2014 tarihinde İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/261 Esas sayılı dosyası kapsamında davaya konu kazadaki yaralanmasından kaynaklanan maddi tazminat davası açtığını,

söz konusu davada davacının fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla belirsiz alacak olarak 5.000,00 TL tutarında maddi tazminatın davalıdan tahsilini talep ettiğini, ancak dava dilekçesinde faiz talebinde bulunmadığını, anılan mahkemenin 2014/261 Esas, 2020/347 Karar sayılı 29.06.2020 tarihli ilamı ile davanın kısmen kabulüne davacı için 121.312,44 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ve 6.147,88 TL geçici iş göremezlik tazminatı olmak üzere toplam 127.460,32 TL tazminatın davalıdan tahsiline karar verildiğini, kararın temyiz edilmeksizin kesinleştiğini,

davacının söz konusu karar gereğince davalı aleyhine İstanbul 2. İcra Dairesinin 2020/15811 Esas sayılı icra dosyası kapsamında ilamlı takip başlattığını, davalının 21.08.2020 tarihinde davacı için 157.291,71 TL tazminatı icra dosyasına tüm ferileriyle birlikte ödediğini, eldeki tahkim başvurusunda anılan davada faiz talebinde bulunmamaları sebebiyle davacı için hükmedilen tazminat bakımından yasal faiz talep ettiklerini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/261 Esas,

2020/347 Karar sayılı 29.06.2020 tarihli ilamı kapsamında faizsiz olarak hüküm altına alınan 6.147,88 TL geçici iş göremezlik tazminatına ilişkin davanın açıldığı tarih olan 20.04.2014 tarihinden eldeki tahkim başvurusunun tarihi olan 09.08.2021 tarihine kadar hesaplanan 3.913,13 TL,

yine aynı ilamda hükmedilen 121.312,44 TL sürekli iş göremezlik tazminatına ilişkin davanın açıldığı tarih olan 20.04.2014 tarihinden eldeki tahkim başvurusunun tarihi olan 09.08.2021 tarihine kadar hesaplanan 77.215,37 TL olmak üzere toplam 81.128,50 TL’nin 09.08.2021 tahkime başvuru tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davacının açtığı tazminat davasında dava ve ıslah dilekçesinde faiz talep edilmediğini, mahkeme ilamında da hüküm kısmında fazlaya ilişkin hakların saklı kalmasına karar verilmediğini, bu nedenle davacının faize ilişkin talebinin reddine karar verilmesi gerektiğini, davalının mahkeme kararı gereği başlatılan ilamlı icra takibine 21.08.2020 tarihinde davacının alacağı ile birlikte diğer alacaklılar için hükmedilen tazminatın tamamını ödediğini, yapılan ödeme ile asıl alacağın sona erdiğini, asıl alacağın ödenmesi ile birlikte faiz talep hakkının da ortadan kalkacağını belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; faizin asıl alacaktan ayrı bir nitelik taşıdığı, açıkça vazgeçilmedikçe ve hakkında hüküm kurulmadıkça daha sonra ayrı bir dava ile talep edilmesinin mümkün olduğu, faiz alacağının asıl alacağa bağlı feri nitelikte ancak ondan bağımsız bir alacak olduğu,

6098 sayılı TBK’nun 131 inci maddesi uyarınca asıl alacak sona erdiği takdirde bağlı hak ve borçların da sona ermiş olacağı, asıl alacak sona erdiğinde faiz borcunun da sona ereceği, sona ermiş bir alacağın faizini talep edebilmek için bu hakkın saklı tutulması gerektiği, bu kapsamda davacı tarafından faiz talebi saklı tutulmuş olmakla birlikte davalı tarafından mahkeme ilamı doğrultusunda ödenen 121.312,44 TL sürekli iş göremezlik tazminatı ve 6.147,88 TL geçici iş göremezlik tazminatının ödenme tarihinde asıl borç sona ereceğinden faiz borcunun da sona ereceği,

buna göre dava tarihi olan 20.08.2014 tarihinden icra yoluyla asıl alacağın tahsil edildiği tarih olan 14.08.2020 tarihine kadar (2187 gün) alacağın yasal faizinin (%9) davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesi gerektiği gerekçesiyle başvurunun kısmen kabulü ile 65.418,98 TL’nin davalıdan alınarak davacıya verilmesine, alacağa 10.08.2021 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına süresi içinde davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine.

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; faiz başlangıç tarihinin dava tarihi olan 20.08.2014 olarak kabul edilmesinin isabetli olduğu, ancak 6098 sayılı TBK’nun 388 inci maddesinin 3 üncü fıkrasına göre ticari olmayan işlerde faizin anaparaya eklenmesi suretiyle bulunan tutara yeniden faiz yürütülmesinin yasaklandığı, buna göre temerrüt faizinin bu yasağa tabi olduğu, tüm faizlerde bileşik faiz yasağının kabul edildiği, Uyuşmazlık Hakem Heyetinin kararında bu yönden hata yapıldığı,

davalı vekilinin bu husustaki itirazının kabulü gerektiği gerekçesiyle davalı vekilinin itirazının kısmen kabulüne, Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının düzeltilmesine, kararın 5.1. bendindeki “alacağa 10.08.2021 tarihinden itibaren yasal faiz işletilmesine,” ibaresinin metinden çıkarılmasına, kararın düzeltilmiş şekliyle aynen infazına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; asıl borcun ödenmesi halinde faiz ve diğer ferilere ilişkin talep haklarının sona ereceğini, 6098 sayılı TBK’nun 131 inci maddesinde bu hususun açıkça belirtildiğini, davacının ilk dava ile faiz talep etmediğini, fazlaya ilişkin haklarını saklı tutmadığını, davacının asıl borca ilişkin dava devam ederken ek bir dava ile faiz talebinde bulunmadığını, davanın faiz yönünden ıslahını yapmadığını, davacının asıl borca ilişkin dava devam ederken faiz talebine ilişkin birden fazla hukuki yolu mevcut iken bu yollara başvurmadığını,

asıl borç hakkında mahkeme tarafından fazlaya ilişkin haklar saklı tutulmadan karar verildiğini, bu hususta istinaf başvurusu yapılmadığını ve verilen ilk kararın kesinleştiğini, icra dairesine yapılan ödeme ile asıl borcun sona erdiğini, bu durumda 6098 sayılı TBK’nun 131 inci maddesine göre faiz borcunun da sona erdiğini, müvekkilinin faizden sorumlu tutulmasının hukuka aykırı olduğunu, hakem heyeti tarafından müvekkilinin, davacı tarafından açılan ilk davanın açılma tarihinde temerrüde düştüğü iddiası ile 20.08.2014 tarihinden itibaren faiz hesaplanmış ise de dava tarihinde müvekkilinin kazadan haberdar olmadığını,

dava dilekçesinin de müvekkiline tebliğ edilmediğini, ZMSS Genel Şartlarına göre ihbar tarihinden itibaren 8 işgünü içinde ödeme yükümlülüğünün mevcut olduğunu, bu durumda faiz hesabının (kabul anlamına gelmemekle birlikte) dava dilekçesinin tebliğinden itibaren 8 işgünü sonrasından yapılması gerektiğini, davacı tarafından mahkeme dosyasında faiz talep edilmediğini, asıl alacakların faizsiz olarak karara çıktığını, bu karar hakkında kanun yoluna başvuru yapılmadığını, kararın kesinleştiğini, kesin hüküm oluşmasına rağmen müvekkili aleyhine hüküm kurulmasının hukuka aykırı olduğunu,

davacı lehine 1/5 oranında nispi vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davalı ... tarafından ZMSS poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucu yaralanan davacı yolcunun sürekli ve geçici iş göremezlik tazminatına işlemiş faiz talebine ilişkindir.

1.Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere, 6098 sayılı TBK’nun “Asıl borca bağlı hak ve borçların sona ermesi” başlıklı 131 inci maddesinde asıl borcun ifa ya da diğer bir sebeple sona erdiği takdirde, rehin, kefalet, faiz ve ceza koşulu gibi buna bağlı hak ve borçların da sona ermiş olacağı,

işlemiş faizin ve ceza koşulunun ifasını isteme hakkının sözleşmeyle veya ifa anına kadar yapılacak bir bildirimle saklı tutulması halinde ya da durum ve koşullardan saklı tutulduğu anlaşılmakta ise bu faizler ve ceza koşulunun da istenebileceğinin hüküm altına alındığı, İstanbul 14. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2014/261 Esas, 2020/347 Karar sayılı 29.06.2020 tarihli ilamı uyarınca davacı tarafından İstanbul 2. İcra Dairesinin 2020/15811 Esas sayılı icra dosyası kapsamında başlatılan ilamlı takibin incelenmesinde;

davacı vekili tarafından “Fazlaya dair ve faiz oranlarındaki artıştan doğan talep hakkımız ile ilama konu kazaya ilişkin davada talep edilmeyen faize ilişkin yeni dava ve talepte bulunma hakkımız saklıdır” şeklinde ihtirazi kayıt koymak suretiyle takip talebinde bulunulduğu, ilamlı takibe konu asıl borcun davalı tarafından davacıya ödenmesi sebebiyle asıl borç sona ermişse de, davacının takip talebine ihtirazi kayıt koyması sebebiyle davalıdan daha önce talep etmediği faizi eldeki davayla talep etmesinin mümkün olduğunun anlaşılmasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2.5684 sayılı Kanun'un 30 uncu maddesinin (17) numaralı fıkrası, Sigortacılıkta Tahkime İlişkin Yönetmelik’in 16/13 üncü ve AAÜT’nin 17/2 nci maddeleri bir bütün olarak yorumlandığında tarafların avukat ile temsil edildiği hâllerde, taraflar aleyhine hükmedilecek vekâlet ücretinin, her iki taraf için de AAÜT’de yer alan asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin beşte biri olarak hükmolunması gerektiği anlaşılmaktadır.

Bu itibarla; Uyuşmazlık Hakem Heyetince davacı lehine hükmedilecek vekâlet ücretine ilişkin olarak anılan mevzuat uyarınca maktu vekâlet ücretinin altında kalmamak kaydıyla asliye mahkemelerinde görülen işler için hesaplanan vekâlet ücretinin 1/5’i oranında vekâlet ücreti yerine nispi ve tam vekalet ücretine hükmedilmesi bozmayı gerektirir.

Ne var ki, bu hatanın giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden, 6100 sayılı Kanun'un 370 inci maddesinin ikinci fıkrası hükmü uyarınca Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının düzeltilerek onanması gerekir.

VI. KARAR