Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2024/78 K.2025/6579

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde.

15.11.2019 tarihinde davalıya ZMSS poliçesi ile sigortalı aracın karıştığı kazadan dolayı davacı yolcunun yaralanarak %29 oranında malul kaldığını, ayrıca 180 gün geçici iş göremezliği ve 30 gün bakıcı ihtiyacı oluştuğunu, davacı yolcu konumunda olup kazanın meydana gelmesinde davalıya sigortalı araç sürücüsünün kusurlu olduğunu, davalıya yapılan başvuru üzerine ödeme yapılmadığını belirterek belirsiz alacak olarak şimdilik 4.800,00 TL sürekli ve 100,00 TL geçici iş göremezlik tazminatı ile 100,00 TL bakıcı gideri olmak üzere toplam 5.000,00 TL maddi tazminatın avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş;

talebini sürekli iş göremezlik tazminatı yönünden 388.603,50 TL'ye, bakıcı gideri yönünden 2.558,40 TL'ye ve geçici iş göremezlik tazminatı yönünden 13.472,25 TL'ye olmak üzere toplam 404.634,15 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; yönetmeliğe uygun sağlık kurulu raporu ve mağdura ait son 3 aylık döneme ilişkin ücret belgesi sunulmadığından başvurunun usulden reddi gerektiğini, maluliyet raporunun kaza tarihinde geçerli yönetmelik hükümlerine uygun şekilde düzenlenmediğini, başvuran geçici iş göremezlik talebiyle SGK'ya başvurmuş olup davalı tarafından 01.11.2022 tarihinde SGK'ya 1.396,50 TL ödeme yapıldığını, başvuranın kask takmaması nedeniyle müterafik kusur indirimi yapılması gerektiğini, hatır taşıması indirimi yapılmasını talep ettiklerini, yasal faiz işletilebileceğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile kaza tarihinde geçerli yönetmelik hükümlerine göre kas iskelet sistemi ve beyin hasarı kaynaklı maluliyet nedeniyle düzenlenen raporun esas alınmasına karar verildiği, hesaplanan geçici iş göremezlik ve geçici bakıcı gideri tazminatından davalı ... şirketinin sorumlu olduğu, alınan kusur ve hesap raporunun yeterli ve denetime elverişli görüldüğü, kaza esnasında davacının kaskının takılı olmaması nedeniyle müterafik kusur indirimi yapılmasına karar verildiği, yapılan indirim nedeniyle reddedilen tutar yönünden vekalet ücretine hükmedilmediği,

davalının 08.11.2022 tarihinde temerrüde düştüğü, aracın hususi olması nedeniyle yasal faiz işletildiği belirtilerek başvurunun kısmen kabulü ile 310.882,80 TL sürekli ve 10.777,80 TL geçici iş göremezlik tazminatı ile 2.046,72 TL geçici bakıcı gideri olmak üzere toplam 323.707,32 TL tazminatın 08.11.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin talebin ise reddine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekilince itiraz edilmesi üzerine.

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalıya tahkim öncesi başvuru yapıldığı, %29 oranına malul kalan davacının geçici iş göremezlik süresinin 180 gün ve bakıcı ihtiyacı süresinin 30 gün olarak tespit edildiği, davacının iş ve gücünden kaldığı dönemin 180 gün olduğu, bu dönemin 43 günü hastanede geçirse de geriye kalan sürenin 137 gün olacağı ve bu sürenin de 30 gününde bakıcıya ihtiyaç duyacağının kabulünde bir hata bulunmadığı, kaldı ki 50 gün boyunca yoğun bakımda kalan davacının 30 günlük bakıcı ihtiyacı süresinin hastane sonrasına ilişkin bir süre olduğu,

bakıcı giderinin brüt asgari ücret üzerinden hesaplanmasının Yargıtayın yerleşik uygulamasına uygun olduğu, 1.396,50 TL'lik ödeme geçici iş göremezlik nedeniyle yapılmış olup bu ödemenin düşüldüğü, geçici iş göremezlik tazminatı hesabının gerçekleşmiş ve süreci tamamlanmış bir zarara ilişkin olması, varsayımsal bir hesaba dayanmaması nedeniyle düşüm yapılırken güncellenmesi gerekmediği, hesap yönteminin yerinde olduğu, hükme esas alınan maluliyet raporunun 6 kişilik heyet tarafından kaza ile illiyet bağı kurulmak suretiyle düzenlendiği,

davalı tarafından tek hekimden alınan medikal rapor ile bu rapor arasında çelişki oluşamayacağı gibi oluşan çelişkinin giderilmemesinde de bir usulsüzlük görülmediği, geçici iş göremezlik tazminatı ve bakıcı giderinden davalı ... şirketinin sorumlu olduğu, kaza tespit tutanağı ve Uyuşmazlık Hakem Heyeti tarafından alınan kusur raporunda şerit ihlali yapan araç sürücüsünün %100 kusurlu olduğunun belirtildiği, tazminatın belirlenmesine esas alınan kusur raporu ve oranının olayın oluş şekli ile uyumlu olması yanında davalı tarafından belirlenen kusur oranlarının aksini ispatlayacak somut bir delil sunulmadığı,

Uyuşmazlık Hakem Heyetince kaskın takılı olmaması nedeniyle zaten müterafik kusur indirimi yapıldığı gibi birden fazla müterafik kusur nedeni bulunmuş olsa bile Yargıtayın yerleşik uygulamasına göre ancak bir kez indirim yapılabileceği, taşımanın hatır için yapıldığının ispatı sigorta şirketine ait olup dosya kapsamından başvurucunun sigortalı araçta ne sebeple bulunduğunun belirlenemediği,

ancak davacı lehine maktu ücretin altında kalmamak kaydıyla hesaplanan nispi vekalet ücretinin 1/5'ine hükmedilmesi gerektiği, kararın bu yönden düzeltilmesine karar verildiği gerekçesiyle davalı vekilinin vekalet ücretine yönelik itirazının kabulü, diğer itirazların reddi ile Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının vekalet ücreti yönünden düzeltilmesine, kararın diğer bölümlerinin aynen infazına karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; başvurunun usule uygun olmaması nedeniyle usulden reddi gerektiğini, zira yönetmeliğe uygun sağlık kurulu raporu ve mağdura ait son 3 aylık döneme ilişkin ücret belgesinin sunulmadığını, kaza tarihinde geçerli yönetmeliğe uygun olmayan rapor üzerinden verilen kararın hatalı olduğunu, alınan medikal raporda maluliyet oranının %5 olarak belirlendiğini, aradaki çelişki giderilmeden karar verildiğini, davacı kazadan sonra 43 gün hastanede kalmış olup bu süre için bakıcı gideri hesabı yapılmasının hatalı olduğunu, davalının SGK'ya yaptığı 1.396,50 TL'lik ödemenin güncellenerek tenzili gerektiğini,

hesaplamanın 1,8 teknik faize göre yapılması gerektiğini, geçici iş göremezlik tazminatı ve bakıcı gideri talebinden davalının sorumlu olmadığını, geçici bakıcı gideri hesabının net asgari ücrete göre yapılması gerektiğini, ATK Trafik İhtisas Dairesinden kusur raporu alınmasını talep ettikleri, kask ve koruyucu tertibat kullanılmaması nedeniyle müterafik kusur indirimi uygulanması gerektiğini, koruyucu tertibatın sadece kasktan ibaret olmayıp dirseklik ve dizliğin de kullanılması gerektiğini, uzlaşma olup olmadığının tespiti için soruşturma dosyasının dosyaya kazandırılması gerektiğini,

SGK'dan gelir sağlanıp sağlanmadığının tespiti gerektiğini, hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini, tam vekalet ücretine hükmedilmesinin hatalı olduğunu beyan etmektedir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, 15.11.2019 tarihinde davalı ... tarafından ZMSS poliçesi ile teminat altına alınan ve davacının yolcu konumunda olduğu aracın karıştığı çift taraflı trafik kazası sonucu yaralanna davacı yolcunun sürekli ve geçici iş göremezlik tazminatı ile bakıcı gideri talebine ilişkindir.

1-Tarafların iddia, savunma ve dayandıkları belgelere, uyuşmazlığın hukuki nitelendirilmesi ile uygulanması gereken hukuk kurallarına, dava şartlarına, yargılamaya hâkim olan ilkelere, ispat kurallarına ve temyiz olunan kararda belirtilen gerekçelere, başvurunun usule uygun olmasına, maluliyet raporunun mevzuata uygun düzenlenmesine, SGK tarafından davacıya yapılan 1.396,50 TL'lik ödemenin davacı tarafından hesaplanan tazminattan düşülerek bedel artırımı yapıldığı, kaza tespit tutanağı ile alınan kusur raporunun birbiriyle örtüşmesine,

maktu vekalet ücretinin altında kalmamak üzere davacı lehine hesaplanan tazminatın 1/5'i yönünden belirlenen vekalet ücreti yönünden kararın düzeltilmesi nedeniyle davalının bu yöne ilişkin temyizinde hukuki yarar bulunmamasına göre, davalı vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2- 2918 sayılı Kanun'un 87. maddesinin birinci fıkrası yollamasıyla 6098 sayılı Kanun'un 51. maddesi uyarınca hatır için karşılıksız yolcu taşıma veya aracı kullandırmada genel hükümlere göre tazminattan uygun bir indirim yapılması, doktrinde ve Yargıtay içtihatlarında benimsenmiş ve yerleşmiştir.

Hatır için yolcu taşıma veya aracı kullandırmadan söz edebilmek için, ölen veya yaralananın bir menfaat karşılığı olmaksızın taşınması veya aracın kullanılması, diğer bir deyişle taşıma veya kullanmada ölen veya yaralananın menfaatinin bulunması gerekir. Bu nedenle taşıma veya kullanmada işletenin veya eylemlerinden sorumlu olduğu kişilerin bir menfaatinin bulunması hâlinde hatır taşımasından söz edilemez.

Bu bakımdan hatır ilişkisinin değerlendirilmesinde taşıma veya kullanmanın kimin menfaatine olduğunun belirlenmesi önemlidir. Taşıma veya kullandırma, ekonomik yarar için olabileceği gibi ortak toplumsal değerler nedeniyle de olabilir. Ancak yakın akrabaların taşınmazında bir menfaatten söz edilemeyeceği için hatır için taşımadan da bahsedilemez. Hâkim, gerekçesini kararında tartışmak ve nedenlerini göstermek koşuluyla tazminattan mutlaka indirim yapmak zorunda da değildir.

Somut olayda; davalı vekilince başvuruya cevap ve itiraz dilekçelerinde hatır için taşıma def'inde bulunulmuştur. İtiraz Hakem Heyetince taşımanın hatır için yapıldığının sigorta şirketince ispatlanması gerekli olup dosya kapsamından davacının sigortalı araçta ne sebeple bulunduğunun belirlenemediği gerekçesiyle davalının hatır taşıması def'inin reddine karar verilmiştir.

Hatır taşıması savunması def'i niteliğinde olup davacı yolcu ile sürücü arasındaki ilişkinin ne olduğu dosya kapsamından anlaşılmamaktadır. Taşımanın hatır için yapıldığını savunan davalı taraf ispatla mükellef olmayıp hatır taşıması bulunmadığını ispat yükü davacı yandadır. Davacı taraf da menfaat karşılığı taşındığını ispata yönelik dosyaya bir delil sunmamış, İtiraz Hakem Heyetince de yargılama sırasında bir araştırma yapılmamıştır. Eksik inceleme ile karar verilemez.

Şu hâlde İtiraz Hakem Heyetince; olayla ilgili soruşturma dosyası ve dava açılmış ise ceza dosyası da getirtilerek davacının yolcu olduğu araçta menfaat karşılığı mı hatır için mi taşındığı konusunda gerekli araştırma ve inceleme yapılıp 6098 sayılı Kanun'un 51. maddesi gereğince Dairemizin yerleşik uygulamasına göre %20 oranında hatır taşıması indirimi yapılıp yapılmayacağı tartışılarak sonucuna göre davalının sorumlu olduğu tazminat miktarının belirlenmesi gerekirken, eksik incelemeyle yazılı şekilde karar verildiğinden kararın bu nedenle bozulması gerekmiştir.

3-Dosya kapsamı ve UYAP ile oluşturulan elektronik ortamda bulunmayan bedel artırım dilekçesinin dosya kapsamına alınması gereklidir.

VI. KARAR