Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2024/8733 K.2024/7948

Taraflar arasında sigorta tahkim yargılaması sonunda verilen karar hakkında yapılan temyiz incelemesi sonucunda, Dairece İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasına karar verilmiştir. İtiraz Hakem Heyetince bozmaya uyularak yapılan yargılama sonunda; itirazın kabulüne karar verilmiştir. İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten sonra, dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davalının trafik sigortacısı olduğu aracın 28.12.2015 tarihinde karıştığı kaza sonucunda bu araçta yolcu olarak bulunan davacının yaralanıp % 4 oranında malul kaldığını belirterek belirsiz alacak davası olarak açtıkları davada fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 5.100,00 TL sürekli iş gücü kaybı tazminatının yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiş; 26.03.2021 tarihli artırım dilekçesiyle, taleplerini 47.846,00 TL'ye yükseltmiş, 14.04.2024 tarihli ıslah dilekçesiyle 290.000,00 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; maluliyeti kabul etmediklerini, tazminattan müterafik kusur ve hatır taşıması nedeniyle indirim yapılması gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davalıya sigortalı araç sürücüsünün kazada tam kusurlu olduğu, davacının sunduğu raporda tespit edilen % 4 maluliyet oranı için, TRH 2010 Yaşam Tablosu ve % 1,8 teknik faiz ile tazminatın hesaplandığı aktüer raporunun karara esas alındığı, tazminattan müterafik kusur nedeniyle % 20 oranında indirim yapıldığı, davacının hatır için taşındığına dair delil bulunmadığından bu sebeple tazminattan indirim yapılmadığı gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile 38.007,20 TL sürekli iş gücü kaybı tazminatının 22.01.2020 tarihinden işleyecek yasal faiziyle birlikte davalıdan tahsiline, fazla isteğin reddine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

A. İtiraz Yoluna Başvuranlar

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davacı vekili itiraz başvurusunda bulunmuştur.

B. Gerekçe ve Sonuç

İtiraz Hakem Heyetinin 02.08.2021 tarihli 2021/İHK-24558 sayılı kararı ile; davaya konu kazanın gerçekleştiği 2015 yılında Anayasa Mahkemesi'nin iptal kararının yürürlükte olmadığı, tazminatın peşin alınması ancak gelirin taksitler halinde elde edilecek olması gözetildiğinde, davacı yanın sebepsiz zenginleşmesinin önlenmesi bakımından, tazminat hesaplamalarının teknik faiz esasıyla yapılması gerektiği, Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına esas alınan aktüer raporunun da bu esaslara göre düzenlenmiş olup karara esas alınmasında usulsüzlük görülmediği gerekçesiyle davacı vekilinin itirazının reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1.İtiraz Hakem Heyetinin kararına karşı süresi içinde davacı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay 4. Hukuk Dairesi 16.01.2023 tarih ve 2021/22740 Esas 2023/391 Karar sayılı ilamında; "..Trafik kazasında bedensel zarara uğrayan ve buna dayalı olarak iş gücü kaybı tazminatı isteminde bulunan hak sahiplerinin bakiye ömürleri daha önceki yıllarda Fransa'dan alınan 1931 tarihli "PMF" cetvellerine göre saptanmakta ise de.

Başbakanlık Hazine Müsteşarlığı, Hacettepe Üniversitesi Fen Fakültesi Aktüerya Bilimleri Bölümü, BNB Danışmanlık, Marmara Üniversitesi ve Başkent Üniversitesi'nin çalışmalarıyla "TRH 2010" adı verilen "Ulusal Mortalite Tablosu" hazırlanmıştır. Gerçek zarar hesabı, özü itibariyle varsayımlara dayalı bir hesap olup, gerçeğe en yakın verilerin kullanılması esastır. Bu durumda.

Yargıtay Daireleri arasında tazminat hesabında birliğin sağlanması açısından ve yine bu tablonun ülkemize özgü ve güncel verileri içerdiği göz önüne alındığında, Dairemizce de tazminat hesaplamalarında TRH 2010 Tablosu'na göre bakiye ömür sürelerinin belirlenmesinin, güncel verilere ve ülkemiz gerçeklerine daha uygun olacağına karar verilmiştir.

Diğer yandan; Anayasa Mahkemesi'nin 17.07.2020 tarih ve 2019/40- 2020/40 sayılı kararı ile; KTK'nın 90. maddesindeki "bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda öngörülen usul ve esaslara tabidir" bölümündeki "bu Kanun çerçevesinde hazırlanan genel şartlarda" ibaresinin Anayasa'ya aykırı olduğu gerekçesiyle iptaline karar verilmiştir. Bu nedenle; iş gücü kaybı tazminatı hesabında, yeni ZMSS Genel Şartları ekindeki cetvellerin kullanılması mümkün olmadığından ve %1,8 teknik faiz ile devre başı ödemeli belirli süreli rant formülü uygulaması anılan cetvellerle getirildiğinden, artık uygulanması mümkün değildir. Tazminat hesaplamasının, %1,8 teknik faiz uygulanmadan ve Yargıtay uygulamaları ile kabul edilen progresif rant yöntemi kullanılarak yapılması gereklidir.

Somut olayda; davacının hak kazanabileceği iş gücü kaybı tazminatının hesaplanması için alınan ve karara esas kabul edilen 19.03.2021 tarihli aktüer raporunda; TRH 2010 Yaşam Tablosu'na göre ve %1,8 teknik faiz uygulanarak, işleyecek devre bakımından ise "devre başı ödemeli belirli süreli rant" yöntemi kullanılarak tazminat hesabı yapıldığı görülmektedir. Dairemizin içtihatları gereği hesaplamada TRH 2010 Yaşam Tablosu'nun ve progresif rant tekniğinin kullanılması gerektiğinden, karara esas alınan rapor yeterli bir rapor değildir.

Açıklanan nedenlerle; davacı için, TRH 2010 Yaşam Tablosu'na göre muhtemel bakiye ömür süresinin belirlenmesi, %1,8 teknik faiz uygulanmadan ve işleyecek devre bakımından "progresif rant" formülü kullanılarak tazminatın hesaplanması için bilirkişiden ek rapor alınıp oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerektiğinden kararın bozulması gerekmiştir. " gerekçesiyle karar bozulmuştur.

B. İtiraz Hakem Heyetince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile bozma ilamı doğrultusunda alınan aktüer raporu doğrultusunda karar verildiği gerekçesiyle uyulan bozma ilamı doğrultusunda davanın kabulü ile 290.000,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 22.01.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Yoluna Başvuranlar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

B. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; davacı tarafça usulüne uygun başvuru yapılmadığından davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini, adli tıp rapor ücreti talebinin reddi gerektiğini, temerrüt oluşmadığından dava tarihinden itibaren yasal faize hükmedilmesi gerektiğini, kusur tespiti için rapor alınması gerektiğini, maluliyet raporu tek taraflı olarak düzenlenip kaza tarihinde yürürlükte olan mevzuata uygun olmadığını, skarın maluliyet oluşturması için gerekli koşulların oluşmadığını, geçici iş göremezlik tazminatı ve geçici bakıcı giderinin teminat kapsamında olmadığını, tedavi giderinin SGK'nın sorumluluğu kapsamında olduğunu,

progresif rant yöntemine göre hesaplama yapılmaması gerektiğini, müterafik kusur indirimi ve hatır indirimi yapılması gerektiğini, sigorta şirketine müzekkere yazılarak kazada başka yaralananlar olup olmadığı tespit edilerek garame hesabı yapılması gerektiğini, uzlaşma hususunun araştırılması gerektiğini, uyuşmazlık hakem heyetince hükmedilen miktarın ödendiğini, bakiye limite hükmedilmesi gerektiğini, vekalet ücretinin tarifeye göre belirlenen ücretin 1/5'i oranında hükmedilmesi gerektiğini belirterek İtiraz Hakem Heyeti kararının bozulmasını istemiştir.

C. Gerekçe

1. Uyuşmazlık ve Hukuki Nitelendirme Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı çift taraflı trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

2. İlgili Hukuk 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (6100 sayılı Kanun) 369 uncu maddesinin birinci fıkrası ile 370 ve 371 inci maddeleri, 6098 sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun 54 üncü maddesi, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85, 89, 90 ve 91 inci maddeleri, 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30 uncu maddesi, Avukatlık Asgari Ücret Tarifesi'nin 17 nci maddesi, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartları.

3. Değerlendirme Temyizen incelenen İtiraz Hakem Heyeti kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; davalı vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VII. KARAR