Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2024/9507 K.2025/13603

İlk Derece Mahkemesi kararı davacılar vekili ve davalı ... Ürünleri Ambalajlama Nak. Otomotiv Zirai Ürünler İnş. Tur. Hayv. ... Harf. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendiktkabulüne karar verilmiştir.

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde.

21.08.2013 tarihinde davalıların işleteni, sürücüsü ve ZMSS poliçesi ile sigortacısı oldukları araç ile davacıların oğulları ...'nın sevk ve idaresinde bulunan motosikletin karıştığı kaza neticesinde ...'nın 05.09.2013 tarihinde hayatını kaybettiğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 5.000,00'er TL destekten yoksun kalma tazminatının davalılardan ve 50.000,00'er TL manevi tazminatın sigorta şirketi dışındaki davalılardan kaza tarihinden işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

05.11.2015 havale tarihli ıslah dilekçesiyle maddi tazminat taleplerini davacı ... yönünden 38.116,00 TL ve davacı ... yönünden 18.922,00 TL olmak üzere toplamda 57.038,00 TL olarak ıslah etmiştir.

II. CEVAP

Davalı ... vekili; kusuru kabul etmediklerini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... Orman Ürünleri Ambalajlama Nak. Oto. Zirai Ürünler İnş. Tur. Hayv. ... Harf. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. vekili; kazaya davacıların oğulları ...'nın sebebiyet verdiğini ve talep edilen miktarların fahiş olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir. Davalı ... vekili; davalının sigortalı araç sürücüsünün kusurlu bulunması durumunda kusur oranında ve poliçe limiti ile sınırlı sorumlu olduğunu ve dava tarihinden itibaren faiz istenebileceğini belirterek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

III. MAHKEME 1. KARARI

Mahkemenin ilk kararı ile davacı ...'nın maddi tazminat talebinin kısmen kabulü ile 27.473,00 TL maddi tazminatın ve davacı ... 'nın maddi tazminat talebinin kabulü ile 18.922,00 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 21.08.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile (sigorta şirketi açısından poliçedeki sorumluluk miktarı ile sınırlı olmak ve tahsilde tekerrrüre sebep olmayacak şekilde) adı geçen davacılara verilmesine, davacı ... için fazlaya ilişkin talebin reddine;

davacıların manevi tazminat taleplerinin kısmen kabulü ile her biri için ayrı ayrı 20.000,00'er TL manevi tazminatın haksız fiil tarihi olan 21.08.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte sigorta şirketi dışındaki davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

IV.BOZMA

Mahkeme kararının davacılar vekilince temyizi üzerine Yargıtay (kapatılan) 17. Hukuk Dairesi'nin 2019/2508 Esas ve 2020/757 Karar sayılı kararı ile "1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre davacılar vekilinin aşağıdaki bentlerin kapsamı dışında kalan sair temyiz itirazlarının reddi gerekmiştir.

2-Dava, trafik kazasından kaynaklanan ölüm nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. Destek ... kaza tarihinde 32 yaşındadır ve bekar vefat etmiştir.

Hükme esas alınan 26.10.2015 tarihli bilirkişi raporunda her iki davacının birlikte destek aldıkları dönemde her bir davacının destek oranı %8, toplam destek oranı ise %16 olarak, davacıların sadece bir tanesinin destek aldığı dönemde ise destek oranı %12,50 olarak kabul kabul edilerek destek paylarının dağıtımı yapılmışsa da pay dağıtımı Dairemiz uygulamalarına göre hatalıdır.

Şöyle ki; evlenmeden önceki dönem içinde anne ve babanın her birine %25 pay verilmeli, desteğin ileride evlenmesi ile birlikte desteğe iki eşe iki anne ve babaya birer pay verilerek, yine desteğin tüm gelirinin oranlanarak anne ve babaya %16’şar pay ayrılması, desteğin bir çocuğunun olması durumunda iki pay desteğe, iki pay eşe bir pay çocuğa ve birer pay anne ve babaya ayrılmak suretiyle desteğin tüm gelirine oranlandığında anne ve baba için %14'er pay verilmesi,

daha sonra ikinci çocuğun doğacağı varsayılarak bu kez desteğe iki, eşe iki, çocukların her birine birer ve anne ve babaya birer pay verilerek desteğin tüm gelirine oranlanarak anne ve babaya %12,5’er pay verilmesinin uygun olacağı, daha sonra anne ve babadan yaşam tablosuna göre hangisi destekten çıkacaksa kalan kişiye diğerinin payının ilave edilerek destek tazminatlarının varsayımsal hesabının yapılması gerekeceği, Dairemizin yerleşik uygulaması gereğidir.

Bu haliyle; yukarıdaki açıklamalara göre, bilirkişi raporunda desteğin davacılar lehine ayrılan paylarını, Dairemiz uygulamalarına göre eksik olarak hesaplayan bilirkişi raporunun hükme esas alınması doğru görülmemiş, bozmayı gerektirmiştir.

3-TBK 56. Maddesi hükmüne göre hakimin özel halleri göz önünde tutarak manevi zarar adı ile hak sahibine verilmesine karar vereceği para tutarı adalete uygun olmalıdır. Hükmedilecek bu para, zarara uğrayanda manevi huzuru doğurmayı gerçekleştirecek, tazminata benzer bir fonksiyonu olan özgün bir

nitelik taşır. Bir ceza olmadığı gibi, mamelek hukukuna ilişkin zararın karşılanmasını da amaç edinmemiştir. O halde, bu tazminatın sınırı onun amacına göre belirlenmelidir. Takdir edilecek miktar, mevcut halde elde edilmek istenilen tatmin duygusunun etkisine ulaşmak için gerekli olan kadar olmalıdır. 22.06.1966 günlü ve 7/7 sayılı Yargıtay İçtihadı Birleştirme Kararı'nın gerekçesinde takdir olunacak manevi tazminatın tutarını etkileyecek özel hal ve şartlar da açıkça gösterilmiştir. Bunlar her olaya göre değişebileceğinden hakim bu konuda takdir hakkını kullanırken ona etkili olan nedenleri de karar yerinde objektif ölçülere göre isabetli bir biçimde göstermelidir.

Hakimin bu takdir hakkını kullanırken, ülkenin ekonomik koşulları, tarafların sosyal ve ekonomik durumları, paranın satın alma gücü, tarafların kusur durumu, olayın ağırlığı, olay tarihi gibi özellikleri gözönünde tutması ve buna göre manevi tazminat takdir edilmesi gerektiği açıkça ortadadır. (HGK 23.06.2004, 13/291-370)

Yukarıda belirtilen hususlar dikkate alındığında, davacılar için takdir edilen manevi tazminatın bir miktar az olduğu görülmüş ve hakkaniyete uygun bir manevi tazminata hükmedilmek üzere kararın bozulması gerekmiştir." gerekçesiyle mahkeme kararı bozulmuşur.

V. MAHKEMECE BOZMAYA UYULARAK VERİLEN KARAR

Mahkeme'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile davanın kısmen kabulü, kısmen reddi ile maddi tazminat talebi yönünden dava konusuz kaldığından karar verilmesine yer olmadığına, davacı ... için 40.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 21.08.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan (davalı ...Ş. hariç olmak üzere) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı ...'ya verilmesine,

fazlaya ilişkin talebin reddine, davacı-müteveffa ... 'nın mirasçıları için 40.000,00 TL manevi tazminatın olay tarihi olan 21.08.2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan (davalı ...ş hariç olmak üzere) müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacı-müteveffa ... 'nın ... Noterliği'nin 29.07.2019 tarihli veraset ilamındaki payları oranında davacı-mirasçılarına verilmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine, karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; desteğin kardeşi ...'nin zihinsel engelli olduğunu, desteğin ona da baktığını, desteğin kusurunun bulunmadığını, takdir edilen manevi tazminatların düşük olduğunu kararın bozulması gerektiğini belirtmiştir. Davalı İşleten Firma vekili temyiz dilekçesinde; takdir edilen manevi tazminatların yüksek olduğunu, kararın bozulması gerektiğini belirtmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, trafik kazasından kaynaklanan ölüm nedeniyle maddi ve manevi tazminat istemine ilişkindir. Temyizen incelenen Mahkeme kararının bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesinin hukukça mümkün olmadığı anlaşılmakla, davacılar vekilinin ve davalı işleten firma vekilinin temyiz dilekçesinde ileri sürdüğü nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR