Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2024/9820 K.2025/13043

İlk Derece Mahkemesi kararı davalı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili asıl dava dilekçesinde; müvekkilinin yardım gönüllülerini taşıyan ... isimli gemi ile...'ye insani yardım götürmek amacıyla uluslararası sularda seyrederken İsrail Devleti silahlı güçleri tarafından uygulanan saldırı nedeniyle yaralandığını, kötü muameleye ve psikolojik işkenceye maruz kaldığını belirterek 50.000,00 TL manevi tazminat ile fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere el konulan eşyalarına yönelik 5.100,00 TL maddi tazminatın davalıdan tahsili ile haksız saldırının kınanması ve bu kararın yayınlanması isteminde bulunmuştur.

Davacı vekili birleşen dava dilekçesinde; asıl davada talep edilen 50.000,00 TL manevi tazminat ile 5.100,00 TL maddi tazminatın 31.05.2011 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz alacağının davalıdan tahsili talep edilmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili asıl ve birleşen dava dilekçesinde; davanın zamanaşımına uğradığını, davanın idari yargıda görülmesi gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 29.03.2016 tarih ve 2012/373 Esas, 2016/139-Karar sayılı kararı ile davaya konu olayın Türk hudutlarında değil uluslararası sularda meydana geldiği, davalı devletin hakimiyet tasarrufundan doğduğu, mahkemenin başka bir devleti yargılama yetkisinin bulunmadığı gerekçesiyle yargı hakkı yokluğu nedeniyle dava şartı noksanlığından davanın usulden reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararının süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairenin 26.12.2019 tarih ve 2019/21 53... /6284-Karar sayılı kararı ile Türkiye Cumhuriyeti ile İsrail Devleti Arasında Tazminata İlişkin Usul Anlaşması'nın 5. maddesinde "Herhangi bir Türk gerçek veya tüzel kişisi tarafından veya bu kişiler adına, İsrail Hükümeti veya gerçek veya tüzel kişilerine karşı herhangi bir para talebi öne sürülmesi veya taleplerin sürdürülmesi halinde, yukarıdaki hükümlere bakılmaksızın, İsrail Hükümeti, onun adına hareket edenler ve/veya İsrail vatandaşlarının tüm kayıpları, masrafları,

hasarları ve/veya harcamaları Türk Hükümeti tarafından karşılanacaktır" hükmünün düzenlendiği, anılan düzenleme karşısında mahkemece, davaya konu ... olayı (Konvoy Hadisesi) ile ilgili olarak İsrail Devleti aleyhine yapılmış eldeki tazminat talebi nedeniyle 6100 sayılı HMK'nın 124/2. maddesi uyarınca, Türkiye Cumhuriyeti Maliye Hazinesi'ni davaya dahil etmek üzere davacı tarafa süre verilmesi ve dahil edildiği takdirde temyiz aşamasında yürürlüğe giren anılan anlaşmanın tüm maddelerini birlikte değerlendirerek oluşacak sonuca göre bir karar verilmesi gerektiği gerekçesiyle hükmün bozulmasına,

bozma nedenine göre diğer temyiz itirazlarının bu aşamada incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin 24.05.2022 tarih ve 2022/98 56... /7303-Karar sayılı kararı ile davanın kısmen kabulü ile 50.000,00 TL manevi tazminatın 31.05.2011 tarihinden işleyecek yasal faizi ile beraber davalı ... Hazinesi'nden tahsiline, 1.950,00 TL maddi tazminatın 31.05.2011 tarihinden işleyecek yasal faizi ile beraber davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

C. Bozma Kararı

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararının süresi içinde davalı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairenin 31.05.2023 tarih ve 2022/98 56... /7303-Karar sayılı kararı ile dava dilekçesinde faiz talep edilmediği halde mahkemece, talep aşılarak olay tarihinden itibaren faize hükmedilmiş olmasının doğru görülmediği gerekçesi ile hükmün bozulmasına, davalının diğer temyiz itirazlarının reddine karar verilmiştir.

D. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl davanın kısmen kabulü ile faiz alacağı talebi ile açılan birleşen ek davanın kabulüne, 50.000,00 TL manevi tazminatın 31.05.2011 tarihinden işleyecek yasal faizi ile beraber davalı ... Hazinesi'nden tahsiline, 1.950,00 TL maddi tazminatın 31.05.2011 tarihinden işleyecek yasal faizi ile beraber davalıdan tahsiline, fazlaya ilişkin istemin reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; davanın zamanaşımına uğradığını, hükmedilen manevi tazminatın sebepsiz zenginleşmeye yol açacak miktarda olduğunu, davada yasal hasım konumunda olduklarından vekalet ücreti ve yargılama giderlerinden muaf tutulmaları gerektiğini, kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirtmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık; ...' insani yardım götürmek amacıyla yardım gönüllülerini taşıyan ... isimli gemide yolcu olarak bulunan davacının İsrail Devleti silahlı güçleri tarafından uygulanan saldırı nedeniyle yaralandığı, kötü muameleye ve psikolojik işkenceye maruz kaldığı iddiası ile asıl davada maddi tazminat, manevi tazminat, haksız saldırının kınanması ve yayın talebi; birleşen davada faiz alacak talebine ilişkindir.

Temyizen incelenen kararın bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı, asıl davada bozmaya uyulmakla karşı taraf yararına kazanılmış hak durumunu oluşturan yönlerin ise yeniden incelenmesine hukukça imkân bulunmadığı anlaşılmakla; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR