Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2025/11285 K.2025/16252

İlk Derece Mahkemesi kararı davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; gerçekleştirme görevlisi, ihale yetkilisi ve harcama yetkilisi olan davalıların 2008 Aralık, 2009 Şubat ve Mart aylarında ... Huzurevi'nin tefrişatı kapsamında yapılan alımlarda Sakarya Ticaret ve Sanayi Odası Başkanlığından istenen o tarihteki rayiç fiyatların karşılaştırılması neticesinde daha uygun fiyata alınabilme imkanı varken ihaleye çıkılmadan piyasadan yüksek bedelle doğrudan temin usulü ile alım yaptıklarının tespit edildiğini,

davalıların Kamu İhale Kanunu'nun gereklerine aykırı hareket ederek kurum zararına sebep olduklarını belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere teftiş raporu ile belirlenen 15.909,02 TL alacağın ödeme tarihlerinden itibaren işleyecek yasal faizi ile beraber davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili isteminde bulunmuştur.

II. CEVAP

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde; Sakarya 4. Asliye Ceza Mahkemesinin 2010/601 Esas sayılı dosyasında müvekkili hakkında görevi kötüye kullanma suçundan beraat kararı verildiğini, kurum zararına sebep olduğu iddiasını kabul etmediklerini belirterek davanın reddini istemiştir. Davalı ... cevap dilekçesinde; huzurevine alınacak ürünlerin sınıflandırılarak niteliklerine göre alımlarının yapıldığını, ihaleye çıkmaktan kaçınma durumunun söz konusu olmadığını, huzurevinin kısa süre içerisinde faaliyete geçmesi için piyasadan satın alma yolunun tercih edildiğini belirterek davanın reddini istemiştir. Davalı ... davaya cevap vermemiştir.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 05.01.2023 tarihli 2014/1 00... /17 Karar sayılı kararı ile Sakarya 4. Asliye Ceza Mahkemesi'nin 2019/6 22... /175 sayılı kararı ile davalılar hakkında verilen hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına dair kararın hukuk hakimi için bağlayıcı olmadığı, ceza mahkemesi kararı ve alınan bilirkişi raporunda davalıların davacıyı zarara uğratacak bir eylemde bulunduklarına dair herhangi bir tespitin bulunmadığı, davalıların davaya konu mal alımlarında, serbest piyasadan teklif almak suretiyle 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ilgili hükümleri çerçevesinde hareket ettikleri, davalıların davaya konu eylemleri nedeniyle oluşan herhangi bir kurum zararının bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda belirtilen kararının süresi içinde davacı vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairenin 25.10.2023 tarihli ve 2023/5610 Esas, 2023/11330 Karar sayılı ilamıyla; davalılar hakkında zincirleme görevi kötüye kullanma suçundan verilen beraat kararının Yargıtay 5. Ceza Dairesinin 23.05.2014 tarihli 2013/17 55... /5669 sayılı kararı ile "... Olay tarihinde sanıklardan Yahya'nın Sakarya Sosyal Hizmetler Müdürlüğü ambar memuru, ....

Sakarya Sosyal Hizmetler İl Müdürü ve ... ...

Huzurevi müdür vekili olarak görev yaptıkları; gerçekleştirme görevlisi, ihale yetkilisi ve harcama yetkilisi olarak huzurevinin tefrişatı kapsamındaki, aynı ihale konusu içinde yer alabilecek nitelikte olan işleri; elektronik, sağlık, kırtasiye, hırdavat ve temizlik şeklinde bölümlere ayırarak 4734 sayılı Yasanın 5. maddesine aykırı biçimde aynı Yasanın 22/d maddesi kapsamında kalacak şekilde doğrudan temin yoluyla alımlarını yaparak görevlerinin gereklerine aykırı hareket ettikleri, bu alımlar nedeniyle malzeme alınan kişilere yarar sağladıkları gibi,

tefrişat işinin ihale yoluyla temini durumunda bu ihaleyi alacak kişi ya da kişiler yönünden de mağduriyete neden oldukları, böylece üzerlerine atılı zincirleme görevi kötüye kullanma suçunu işledikleri sabit olduğu halde, yazılı şekilde yanılgılı değerlendirmeyle beraetlerine karar verilmesi yerinde görülmediğinden..." gerekçesi ile bozulduğu, bozma sonrası mahkemece davalılar hakkında atılı suçtan hükmün açıklanmasının geri bırakılmasına karar verildiği;

somut olayda, davalıların zincirleme görevi kötüye kullanma suçunu işledikleri açıklanan Yargıtay 5. Ceza Dairesinin 23.05.2014 tarihli 2013/17 55... /5669 sayılı kararı ile sabit olmakla, gerekirse Ticaret Odalarından temin edilecek rayiç bedeller de dosyaya kazandırılarak zarar kapsamının uzman bilirkişi heyetinden alınacak rapor ile belirlenmesi gerekirken yazılı şekilde eksik inceleme ile karar verilmesinin doğru görülmediği gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. İlk Derece Mahkemesince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile dava konusu doğrudan temin usulü ile alınan ürünlerin rayiç bedelleri tespit edilemediğinden zararın tam ve kesin olarak belirlenemediği; kamu zararının tespiti, sübjektif değerlendirmelerden uzak, piyasa rayiçleri ve uzman bilirkişi raporları gibi objektif kriterlere dayanmak zorunda olduğu, kamu zararının "varsayıma dayalı" olarak değil, somut delillerle belirlenmesi gerektiği, alıma konu tefrişat malzemelerinin rayiç bedellerinin üzerinde satın alındığına dair davacının somut bir delil sunmadığı, davanın ispatlanamadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; davalıların 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu uyarınca açık ihale usulü ile alınması gereken malzemeleri kanuna aykırı şekilde doğrudan temin yoluyla yüksek meblağa satın almaları sebebiyle kurum zararına sebep olduklarını, ceza yargılamasının sonucunun beklenmesine ilişkin bozma yapılması neticesinde Yargıtay 5. Ceza Dairesi tarafından davalıların görevi kötüye kullanmak suçunu işlediklerinin sabit kabul edildiğini, davanın ispatlandığını, kurum zararının sabit olduğunu, davanın reddedilmesinin usul ve yasaya aykırı olduğunu belirtmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık; gerçekleştirme görevlisi, ihale yetkilisi ve harcama yetkilisi olan davalıların 2008 Aralık, 2009 Şubat ve Mart aylarında ... Huzurevi'ne tefrişat alımında kurum zararına sebep oldukları iddiası ile teftiş raporuna dayalı alacak istemine ilişkindir.

Mahkemece, bozma ilamına uyulmasına karar verilmesine rağmen bozmanın gereği yerine getirilmemiştir. Davalıların ... Huzurevi'nin tefrişatı kapsamında yapılan alımlarda ihaleye çıkılmadan piyasadan yüksek bedelle doğrudan temin usulü ile alım yaptıkları iddiasıyla eldeki kurum zararına dayalı dava açılmıştır.

Dairenin yukarıda anılan bozma ilamında "davalıların zincirleme görevi kötüye kullanma suçunu işledikleri açıklanan Yargıtay 5. Ceza Dairesinin 23.05.2014 tarihli 2013/17 55... /5669 sayılı kararı ile sabit olmakla, gerekirse Ticaret Odalarından temin edilecek rayiç bedeller de dosyaya kazandırılarak zarar kapsamının uzman bilirkişi heyetinden alınacak rapor ile belirlenmesi gerekirken yazılı şekilde eksik inceleme ile karar verilmesinin doğru görülmediği" gerekçesine yer verildiği, mahkemece Sakarya Ticaret Odasına müzekkere yazılmakla beraber bozmaya uyulmasına rağmen bilirkişi raporu alınmadan yazılı şekilde karar verildiği anlaşılmıştır.

Şu durumda, kurum zararı miktarının tespiti yönünden konusunda uzman bilirkişi heyetinden rapor alınarak sonucuna göre karar verilmesi gerekir. Kararın açıklanan nedenle bozulması gerekmiştir.

VI. KARAR