Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2025/1617 K.2025/12717

Mahkeme kararı asıl/birleşen davada davacı vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Asıl davada davacı vekili dava dilekçesinde. OHAL kapsamında çıkan KHK'lara göre kapatılan ve tüm mal varlıkları Hazineye devredilen ...Eğitim ... A.Ş. mülkiyetinde iken davalı üçüncü şahıslara ...

Mah 25 25... parsel nolu taşınmazın, alıcıları tarafından ...Vakfına kiralandığını, bina içinde bulunan 57... adet taşınırın da aynı vakfa satıldığını, davalılara toplamda 247.366,68 TL ödeme yapıldığını, satışının muvazaalı olması sebebi ile kiracı vakıf tarafından adı soyadı yazılı kişilere malzeme satış ve kira bedeli olarak ödenen toplam 247.366,68 TL'nin Hazine'ye ödenmesinin istendiğini, ancak ödemenin gerçekleştirilmediğini, ...

İcra Müdürlüğünün 2019/75966 Esasında icra takibi başlatıldığını, davalılar tarafından 11.11.2017 tarihinde Sivas 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2017/974 Esasında açılan menfi tespit davasının da 2018/245 Karar ile kesin olarak reddedildiğini, davalıların 2019/75966 Esas sayılı icra takibine haksız ve yersiz olarak itirazda bulunarak takibi durdurduklarını belirterek davalıların itirazının iptaline, 316.838,29 TL alacak ve ferileri yönünden icra takibinin devamına ve davalıların asıl alacağın % 20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Birleşen davada davacı vekili dava dilekçesinde; davalıların 2019/75966 Esas sayılı icra takibine haksız ve yersiz olarak itirazda bulunarak takibi durdurduğunu, ilgili icra dosyasında itiraz edenler yönünden, Sivas 1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2020/41 Esas sayılı dosyasında asıl davanın açıldığını, itirazların bir kısmı icra müdürlüğü tarafından sehven sisteme girilmemiş olduğundan iş bu taraflar yönünden itirazın iptali davası açmadıklarını belirterek itirazın iptali ile 316.838,29 TL alacak ve fer'ileri yönünden icra takibinin devamına, davalıların asıl alacağın % 20'sinden az olmamak üzere icra inkar tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini ve iş bu dosyanın mahkemenin 2020/41 Esas sayılı dosyası ile birleştirilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalılar ... ve ... vekilleri cevap dilekçelerinde; mahkemenin görevsiz olduğunu, dava konusu iddiaların ticari anlamda alacak iddiası olup davacı tarafın arabuluculuk müessesesine başvurmadan dava açmış olması nedeniyle dava şartı bulunmadığını, davacı kurumun dava açmakta hukuki yararı olmadığını, davacının % 20'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Davalılar ..., , ..., ... vekilleri cevap dilekçelerinde; arabuluculuk dava şartının yerine getirilmeden dava açıldığını, mahkemenin görevsiz olduğunu, OHAL kapsamında çıkartılan KHK'lar kapsamında taşınmaza el konulduktan sonra kiraya verme gibi bir durum bulunmadığını, dava konusu taşınmazın 25.05.2016 tarihinde kiraya verildiğini, müvekkilleri ve diğer davalıların taşınmazı normal ticari ilişki kapsamında satın aldıklarını, taşınmaza 16.07.2016 tarihinden sonra çıkartılan KHK'lar kapsamında el konulduğunu, taşınmazın belirtilen tarihe kadar müvekkilinin ve diğer davalıların mülkiyetinde olduğunu, davanın mesnetsiz olduğunu, davacının % 20'den aşağı olmamak üzere kötüniyet tazminatına mahkum edilmesi gerektiğini belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

III. MAHKEME KARARI

Mahkemenin 26.02.2021 tarihli ve 2020/41 Esas, 2021/168 Karar sayılı kararı ile; davanın ve birleşen dosyadaki davanın kısmen kabulüne, davalıların ve birleşen dosyanın davalılarının ... 4. İcra Müdürlüğünün 2019/75966 Esas sayılı dosyasına yaptıkları itirazın kısmen iptali ile takibin 247.336,68 TL asıl alacak ve asıl alacağa takip tarihinden itibaren yasal faiz işletilerek devamına, faize ilişkin talebin reddine, icra inkar tazminatı talebinin kabulü ile asıl alacağın % 20'si olan 49.467,33 TL'nin davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

IV. İSTİNAF

Bölge Adliye Mahkemesinin 30.06.2021 tarih ve 2021/556 Esas ve 2021/756 Karar sayısı belirtilen kararı ile. "667 sayılı KHK madde (2): Kapatılan vakıfların her türlü taşınır ve taşınmazları ile her türlü mal varlığı, alacak ve hakları, belge ve evrakının ...

Müdürlüğüne bedelsiz olarak devredilmiş sayıldığı, 675 sayılı KHK'nın 12. maddesine göre; "(1) 20/7/2016 tarihli ve 2016/9064 sayılı Bakanlar Kurulu Kararıyla ülke genelinde ilan edilen olağanüstü hal kapsamında yürürlüğe konulan kanun hükmünde kararnameler gereğince kapatılan özel öğretim kurum ve kuruluşları ile özel öğrenci yurtları ve pansiyonlarının faaliyetlerinin sürdürüldüğü dönemde üzerlerinde bulundukları,

mülkiyeti kapatılanların sahibi gerçek veya tüzel kişilere ait taşınmazlardan 01/01/2014 tarihi ila bahse konu yerlerin kapatılma tarihleri arasında üçüncü kişilere devri yapılmış olan ve üzerinde kapatılanlar tarafından aynı faaliyete kapatılma tarihi itibarıyla devam edilen taşınmazların devir işlemleri muvazaalı kabul edilir ve tapuda ilgisine göre Hazine veya ...

Müdürlüğü adına her türlü kısıtlama ve taşınmaz yükünden ari olarak resen tescil edilir." şeklindeki düzenleme ile ...Eğitim ...

A.Ş'nin mülkiyetinde iken davalılara 23/03/2016 tarihinde adi yazılı harici satım sözleşmesi vaadi ile 24/03/2016 tarihinde de tapuda satılan taşınmazın, alıcıları olan davalılarca 01/06/2016 tarihinde ...Vakfına kiralandığı nazara alındığında, İlk Derece Mahkemesi tarafından yapılan yargılamaya, toplanan delillere, dosya içeriğine, hükmün dayandığı yasal ve hukuksal gerekçeye göre delillerin takdirinde bir isabetsizlik bulunmadığı, davanın arabuluculuğa tabi davalardan olmadığı, davaya konu talep muvazaalı işlemden kaynaklanan alacak olup kira ilişkisinden kaynaklanmadığından Mahkeme'nin görevli olduğu,

hükmedilen alacağa ilişkin bilgi ve belgelerin dava dilekçesi ekinde sunulmuş olup, tahsil edilen kira ve taşınır eşya ücretine ilişkin dekontların sübuta yeterli olduğu, davacı ...'nin temerrüt oluştuğuna ve temerrüt faizine ilişkin itirazlarının da Mahkeme gerekçesine göre yerinde olmadığı" gerekçesi ile taraf vekillerinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

Bölge Adliye Mahkemesinin 30.06.2021 tarih ve 2021/556 Esas ve 2021/756 Karar sayılı kararının süresi içinde davacı ... vekili ile davalılar vekili tarafından temyiz edilmesi üzerine Dairenin 28.03.2024 tarihli ve 2023/2558 Esas, 2024/3222 Karar sayılı ilamı ile somut olayda, 675 sayılı KHK'nın 12 nci maddesi uyarınca 23.06.2016 tarihinde kapatılan dava dışı ...Eğitim ...

A.Ş.' nin mülkiyetinde iken davalılara 23.03.2016 tarihinde adi yazılı harici satım sözleşmesi vaadi ile 24.03.2016 tarihinde de tapuda satılan taşınmazın alıcıları olan davalılar tarafından 01.06.2016 tarihinde dava dışı ...Vakfı'na kiralandığı, içindeki taşınır eşyanın (...) aynı vakfa 24.05.2016 tarihinde satıldığı, davacı tarafından 667 sayılı KHK kapsamında OHAL nedeniyle kapatılan ve mal varlığı 31.08.2016 tarihinde Hazine'ye devrolunan dava dışı şirketin taşınmazı devrettiği davalıların taşınmazdan elde ettikleri kira alacağı ve taşınır satış bedelinin tahsili amacıyla ...

4. İcra Müdürlüğünün 2019/75966 Esas sayılı dosyası ile asıl ve birleşen dosyanın davalıları hakkında 247.336,68 TL asıl alacak ve 69.501,61 TL işlemiş faiz olmak üzere 316.838,29 TL üzerinden takip başlatıldığı, davalıların takibe itiraz ettiği, ilgili 675 sayılı ve 667 sayılı KHK'nın yürürlüğünden önceki davaya konu 01.06.2016 tarihinde dava dışı ...Vakfı ile yapılan kira sözleşmesi ve içindeki taşınır eşyanın (...) aynı vakfa 24.05.2016 tarihinde satımına dair yapılan satış işleminin, 675 sayılı KHK'nın "muvazaalı devir işlemleri" başlıklı 12 nci maddesindeki düzenlemenin taşınmazların devir işlemlerine ilişkin olması,

menkul satışını ve kira sözleşmesini kapsamaması nedeni ile anılan KHK'lar çerçevesinde değerlendirilemeyeceği bu nedenle de mahkemenin "bu taşınmazdan davalılarca elde edilen kira bedelinin ve demirbaş bedeli yönü ile elde edilen gelirin davacı hazineye ödenmesi gerektiği" kabulünün yerinde olmadığı anlaşılmakla mahkemece davanın reddine karar verilmesi gerekirken takibin devamı yönünde yazılı şekilde yanılgılı değerlendirme ile karar verilmesinin doğru olmadığı gerekçesi ile kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile asıl ve birleşen dava yönünden davanın reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Asıl ve birleşen davada davacı vekili temyiz dilekçesinde. 675 sayılı KHK'nın 12 nci maddesine göre 01.01.2014 tarihinden kapatıldığı 23.06.2016 tarihine ve taşınmazın hazineye geçtiği tapu kaydından anlaşılan 31.08.2016 tarihine kadar taşınmaz devir işlemlerinin muvazaalı olduğunun belirtildiği,

bu nedenle bu taşınmazdan davalılarca elde edilen kira bedelinin ve demirbaş bedeli yönü ile elde edilen gelirin davacı hazineye ödenmesi gerektiğinin sabit olduğunu, davaya konu taşınmazın satış tarihinin 24.03.2016 olduğunu, o tarihlerde FETÖ olaylarının gündemde sıklıkla duyulduğunu, o dönem satışı yapan ...Eğitim ...'nın ve yöneticilerinin ise FETÖ ile bağının herkesçe bilindiğini, OHAL sırasında ilk kapatılan kurumlardan olduğunu, tüm bunlara rağmen davalıların bu kurumun örgüt ile bağlantısının olmadığını bilmemesinin hayatın olağan akışına aykırı olacağını,

kaldı ki taşınmazın satışı sırasında nerdeyse satış bedelinin yarısının senetle ve 1 yıl gibi uzun bir süreli vade ile verilmesinin de ticarette sıklıkla karşılaşılan bir durum olmadığını, FETÖ ile bağından dolayı satış yapılan günden sonraki zamanlarda ne olacağı belirli olmayan bir kurumun böyle uzun vadeli bir senet vermesinin de mal kaçırma niyetini ortaya koyduğunu, kanunen aranan iyiniyet durumunun davalılar açısından oluşup oluşmadığının da incelenmesi gerektiğini, davanın reddine karar verilmesinin kanuna, usule ve yüksek yargı içtihatlarına aykırılık teşkil ettiğini belirterek mahkeme kararının bozulmasını istemiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık; 667 sayılı KHK kapsamında OHAL nedeniyle kapatılan ve mal varlığı Hazine'ye devrolunan şirketin, taşınmazı devrettiği davalıların taşınmazdan elde ettikleri kira alacağı ve taşınır satış bedelinin 667 sayılı KHK'ya istinaden çıkarılan tebliğ gereğince Hazine tarafından tahsili istemine ilişkindir.

Dosyadaki yazılara ve mahkemece uyulan bozma gereğince karar verilmiş olmasına göre; temyiz dilekçesinde ileri sürülen nedenler kararın bozulmasını gerektirecek nitelikte görülmemiştir.

VI. KARAR