Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2025/1974 K.2025/5542

İtiraz Hakem Heyeti kararı taraf vekillerince temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacılar vekili dava dilekçesinde, davalıya trafik sigortalı bulunan aracın sürücüsünün 24.01.2020 tarihinde davacılar murisinin kasten ölümüne neden olduğunu belirterek, davacılar için destekten yoksun kalma tazminatı olarak şimdilik 5.000,00 TL talep etmiş, yargılama sırasında taleplerini toplam 358.780,17 TL'ye yükseltmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; sigortalı araç sürücüsü kasten hareket ettiğinden davacılar talebinin karşılanamayacağını, başvuru şartı yerine getirilmediğinden davanın usulden reddi gerektiğini, aksi durumda zararın Genel Şartlar A.58/ç maddesi ve ekindeki esaslara göre hesaplanması gerektiğini belirterek davanın reddini istemiştir.

III.UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyeti'nin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davanın kabulüne, toplam 358.780,17 TL'nin 13.05.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davacılara ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince; alınan ek bilirkişi raporu doğrultusunda, itirazın kısmen kabulüne, Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının kaldırılmasına, davanın kısmen kabulüne, toplam 340.828,90 TL'nin 13.05.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davacılara ödenmesine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararının süresi içinde davalı vekilince temyiz edilmesi üzerine.

Dairenin 28.12.2023 tarihli ve 2023/6859 Esas, 2023/14243 Karar sayılı ilamıyla; davacılar vekili, meydana gelen kazada desteğin vefat ettiğini açıklayıp tazminat talebinde bulunmuş, tazminat hesabına yönelik olarak alınan kök (ve ek) bilirkişi rapor(lar)ında; bilinen dönem için kaza tarihi olan 24.01.2020 tarihinden rapor tarihi olan 14.09.2020 tarihine kadar hesap yapılmış, ancak bilinmeyen dönem için bilinen dönemin bitiş tarihi esas alınarak hesaplama yapılması gerekirken kazanın meydana geldiği 2020 yılı için tüm yıl (12 ay) üzerinden hesaplama yapılmak sureti ile mükerrer hesaplama yapıldığı,

bu yönüyle raporun karar vermeye elverişli olmadığı, bilinmeyen dönemin başladığı 15.09.2020 tarihi esas alınarak yeniden hesaplama yapılması için bilirkişiden ek rapor alınması ve AAÜT'nin 13 ve 17 nci maddeleri gereğince, maktu vekalet ücretinin altında kalmamak kaydıyla, hesaplanan vekalet ücretinin 1/5'i oranında vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiği gerekçeleri ile kararın bozulmasına karar verilmiştir.

B. İtiraz Hakem Heyetince Bozmaya Uyularak Verilen Karar

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; bozma ilamı uyarınca bilirkişiden ek rapor alındığı, ek rapor doğrultusunda bozma gerekçesi kapsamında hüküm kurulduğu belirtilerek; Uyuşmazlık Hakem Heyeti ve İtiraz Hakem Heyeti kararının kaldırılmasına, başvurunun kısmen kabulüne, başvuran Ayşe için 228.775,06 TL, başvuran Ülker için 37.278,97 TL, başvuran Dilara için 48.092,80 TL olmak üzere toplam 270.856,83 TL'nin 13.05.2020 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davacılara ödenmesine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davacı vekili temyiz dilekçesinde; destekten yoksun kalma tazminatı hesaplanırken %1,8 teknik faiz oranı kullanılmış olup tazminat hesabında teknik faiz hesabı yapılamayacağını, bilinen dönemin aktif dönemin başlayacağı tarihe kadar olan süreye kadar olan dönem olduğunu, aktif dönemin 01.01.2026 tarihinden itibaren başlayacak olan döneme ait olduğunu, ek raporun bu durumlar dikkate alınmadan bilinen dönem başlangıç ve bitiş tarihi 24.01.2020 - 14.09.2020 arasında bir hesap yapılması sebebiyle ek raporun yerleşik içtihatlara uygun düşmediğini belirtmiştir.

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; sigortalı araç sürücüsü kasten hareket ettiğinden başvuranın talebinin reddine karar verilmesi gerekirken aleyhe hüküm kurulmasının hukuka aykırı olduğunu, bilirkişi tarafından hazırlanan raporda bilinen dönemin bilirkişi rapor tarihi olan 14.09.2020 tarihine kadar çalışıldığını, işleyecek aktif dönemin 01.01.2020 tarihi itibariyle başlatıldığını ve ilgili tarihler arası mükerrer çalışıldığını, vekalet ücretinin 1/5 oranında olması gerektiğini belirtmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

1. Miktar veya değeri kesinlik sınırını geçmeyen davalara ilişkin nihai kararlar, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 362 inci maddesi uyarınca temyiz edilemez. Temyize konu edilen miktarın kesinlik sınırının altında kalması hâlinde anılan Kanun’un 366 ncı maddesi atfıyla aynı Kanun’un 352 nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca temyiz dilekçesinin reddine karar vermek gerekir.

Dosya içeriğine göre davacı ... yönünden kabul edilen miktar 37.278,97 TL, reddedilen miktar 6.213,16 TL olup 14.02.2021 tarihli (bozma öncesi) İtiraz Hakem Heyeti karar tarihi itibari ile kesinlik sınırı olan 40.000,00 TL’nin altında kalmaktadır. Açıklanan sebeple taraf vekillerinin temyiz dilekçesinin davacı ... yönünden miktardan reddine karar vermek gerekmiştir.

2.Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı trafik kazası sonucunda davacılar desteğinin vefat etmesi nedeni ile uğranılan destekten yoksun kalma zararının tazmini talebine ilişkindir.

Bozma sonrası İtiraz Hakem Heyetince verilen kararın bozmaya uygun olmasına, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmamasına ve bozmanın kapsamı dışında kalarak kesinleşmiş olan yönlere ilişkin temyiz itirazları incelenemeyeceğine göre; davalı vekilinin diğer ve davacı ...vekilinin temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

3.Davacı(lar) vekili, müvekkilinin eşi olan desteğin meydana gelen kazada öldüğünü açıklayıp zarar sorumlusu davalıdan destekten yoksun kalma tazminatı talebinde bulunmuş, mahkemece davacının ve eşi olan desteğin bakiye yaşam süresi boyunca destekten yoksun kalma tazminatı hesaplanarak karar verilmiştir.

TBK gereği, ölüm neticesi olarak diğer kimseler müteveffanın yardımından mahrum kaldıkları takdirde, onların bu zararını da tazmin etmek lazım gelir. Yasa metninden de anlaşılacağı gibi destekten yoksun kalma tazminatının konusu, desteğin yitirilmesi nedeniyle yoksun kalınan zarardır. Buradaki amaç, destekten yoksun kalanların, desteğin ölümünden önceki yaşamlarındaki sosyal ve ekonomik durumlarının korunmasıdır.

Olaydan sonraki dönemde de, destek olmasa bile, onun zamanındaki gibi aynı şekilde yaşayabilmesi için muhtaç olduğu paranın ödettirilmesidir. Destekten yoksun kalma tazminatının mahiyeti ve amacı, ölenin eylemli yardımını alanların, desteğin ölümünden sonra da bu yardımdan mahrum kalmaması olduğuna göre; destekten yoksun kalma tazminatına hükmedilebilmesi için, her şeyden önce, destek alma hakkı olan kişinin destek alma ihtiyacının devam etmesi gerekir.

Bu itibarla; ölenden eş sıfatıyla destek alan kişinin yeniden evlenmesi halinde, evlenen eşin, desteğinden yararlandığı kişinin yardımından yoksun kaldığından bahsedilemeyeceği ve desteği olan (eski)eşinden dolayı destek tazminatına hak kazanamayacağı açıktır.

Somut olaya bakıldığında; davacı eşin yargılama devam ederken 22.07.2024 tarihinde yeniden evlenmiş olduğu, bozma sonrasında alınan 05.01.2025 tarihli bilirkişi raporunda ise davacı eşin yeniden evlenmiş olduğu gözetilmeden destekten yoksun kalma tazminatı hesaplandığı anlaşılmaktadır.

Oysa, destekten yoksun kalma tazminatının yukarıda ifade edilen amaç ve kapsamı karşısında; somut gerçeğin bulunduğu durumda varsayımlara dayalı hesaplama yapılamayacağı; destek alacaklısı olan davacının ancak eşinin ölüm tarihi ile kendisinin yeniden evlendiği tarih aralığı için tazminata hak kazanabileceği gözetilip hesaplama yapılmalıdır.

Buna göre İtiraz Hakem Heyetince davacı ... için, davaya konu kaza tarihi ile yeniden evlendiği tarih arasındaki süre için tazminatın hesaplanması hususlarında, daha önce rapor düzenleyen bilirkişiden (hükme esas alınan rapordaki veriler kullanılarak) ayrıntılı, gerekçeli, denetime elverişli bir ek rapor alınıp oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm tesisi doğru olmamıştır.

VI. KARAR

1. Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle taraf vekillerinin temyiz dilekçelerinin davacı ... yönünden miktardan REDDİNE,

2. Yukarıda (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı vekilinin davacı ...ve davacı ...vekilinin temyiz itirazlarının reddi ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının ONANMASINA,

3. Yukarıda (3) numaralı bentte açıklanan sebeplerle davalı vekilinin davacı ... Buğa'ya yönelik temyiz itirazlarının kabulü ile temyiz olunan İtiraz Hakem Heyeti kararının davacı ... Buğa yönünden BOZULMASINA,

Aşağıda yazılı temyiz peşin harcının mahsubuna,

Peşin alınan temyiz harcının istek hâlinde davalıya iadesine,