Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2025/2511 K.2025/6406

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekilince temyiz edilmekle yapılan önniceleme sonucunda:

5684 sayılı Sigortacılık Kanunu'nun 30. maddesinin 12. fıkrası gereği sigorta tahkim komisyonlarının 40.000,00 TL'yi geçmeyen kararları kesindir. Kesin olan kararların temyiz istemleri hakkında mahkemece bir karar verilebileceği gibi, 1.6.1990 gün 3/4 sayılı İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca Yargıtay’ca da temyiz isteminin reddine karar verilebilir.

Davacılar ihtiyari dava arkadaşı olup temyiz sınırı her bir dava arkadaşının davası için ayrı ayrı belirlenecektir

Dosya içeriğine göre dava destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkin olup davacılardan ... ... için 4.192,00 TL, ... ... için 4.839,00 TL ve ... ... için 3.083,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının kabulüne karar verildiğine göre davalı tarafça adı geçen davacılar yönünden temyize konu edilen miktarlar ayrı ayrı olmak üzere kesinlik sınırı olan 40.000,00 TL'nin altında kalmaktadır.

Davalı vekilinin davacılar ... ..., ... ... ve ... ...'a yönelik temyiz dilekçesinin miktardan reddine karar vermek gerekmiştir.

Davalı vekilinin, davacı ...'a ilişkin temyiz dilekçesinin gerekli şartları taşıdığı anlaşılmakla, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; 19.02.2007 tarihinde meydana gelen çift taraflı trafik kazasında, davacıların murisinin yolcu olduğu araçta vefat ettiğini, bu kazanın meydana gelmesinde davalı nezdinde sigortalı olan karşı aracın kusurlu olduğunu belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile davacı ... için 44.704,36 TL, ... için 5.319,03 TL, ... için 6.330,85 TL, ... için 3.645,76 TL destekten yoksun kalma tazminatının temerrüt tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile davalıdan tahsilini talep etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekili cevap dilekçesinde; davanın zamanaşımına uğradığını, sigortalı aracın kusurunun ispat edilmesi gerektiğini, hesaplamada TRH 2010 Yaşam Tablosunun kullanılması gerektiğini, yasal fazie hükmedilebileceğini, poliçe teminatı ile sorumlu olduklarını, vekalet ücretinin tam verilemeyeceğini beyanla davanın reddini savunmuştur.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARAR

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile başvuruların kısmen kabulü ile başvuran ... için 41.493,00 TL, ... ... için 4.192,00 TL, ... ... için 4.839,00 TL, ... ... için 3.083,00 TL olmak üzere toplam 53.608,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının 21.09.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacılara verilmesine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı vekili tarafından itiraz başvurusunda bulunulmuş, İtiraz Hakem Heyetininin bozma öncesi kararında, kazadan kaynaklı olarak davalının poliçe limiti olan 60.000,00 TL'yi ödediği sonucuna ulaşılarak itirazın kabulü ile başvuruların reddine karar verilmiştir.

V. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

1. İtiraz Hakem Heyetinin kararına karşı süresi içinde davacılar vekili temyiz isteminde bulunmuş, Dairenin 29.06.2021 tarih ve 2021/3593 E.-2021/3801 K. sayılı kararı ile.

"1-Dosya içerisindeki bilgi ve belgelere, Sigorta Tahkim Komisyonu İtiraz Hakem Heyeti kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına göre; davacılar vekilinin aşağıdaki bentler kapsamı dışında kalan temyiz itirazlarının reddine karar vermek gerekmiştir. 2-Dava trafik kazasından kaynaklı destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir. 5684 sayılı Sigortacılık Kanunu’nun 30/12. maddesinde “.

Beş bin Türk Lirasının altındaki uyuşmazlıklar hakkında verilen hakem kararları kesindir. Beş bin Türk Lirası ve daha üzerindeki uyuşmazlıklar hakkında verilen hakem kararlarına karşı kararın Komisyonca ilgiliye bildiriminden itibaren on gün içinde bir defaya mahsus olmak üzere Komisyon nezdinde itiraz edilebilir...

İtiraz talebi münhasıran bu talepleri incelemek üzere Komisyon tarafından teşkil edilen hakem heyetlerince incelenir.Bu uyuşmazlıklar hakkında bu madde uyarınca yapılan itiraz üzerine verilen karar kesindir. Kırk bin Türk Lirasının üzerindeki uyuşmazlıklar hakkında itiraz üzerine verilen kararlar için temyize gidilebilir.

Ancak, tahkim süresinin sona ermesinden sonra karar verilmiş olması, talep edilmemiş bir şey hakkında karar verilmiş olması, hakemlerin yetkileri dahilinde olmayan konularda karar vermesi ve hakemlerin, tarafların iddiaları hakkında karar vermemesi durumlarında her hâlükarda temyiz yolu açıktır…” hükmü düzenlenmiştir.

Somut olayda, davacılar ..., ... ve ... ... hakkında Uyuşmazlık Hakem Heyetince hükmedilen tazminat miktarları ayrı ayrı 5.000,00 TL'nin altında olup, bu davacılar bakımından Sigortacılık Kanunu 30/13'e göre karar kesin niteliktedir.

Sigortacılık Kanununun 30/13 son cümlesine göre de İtiraz Hakem Heyeti yetkisi dahilinde olmayan konuda karar vermiş olduğundan, davacılar ..., ... ve ... ...'un temyiz hakkı olduğu gözetilerek yapılan temyiz yolu incelemesinde, İtiraz Hakem Heyetince davalının itirazının işbu davacılar bakımından kararın kesin olması nedeni ile reddi gerekirken, hatalı değerlendirme ile yazılı olduğu şekilde davalının itirazının kabulü ile davacılar ..., ... ve ... ...'un başvurularının reddine karar verilmesi doğru olmamış bozmayı gerektirmiştir.

3-Davacı ...'un temyiz itirazlarının incelenmesinde. Uyuşmazlık Hakem Heyetince başvuran ... için 41.493,00 TL tazminata hükmedilmiş, davalı vekilinin itirazı üzerine İtiraz Hakem Heyetince "Başvuran vekilinin itiraz gerekçesinden sonra ek beyan dilekçesi sunarak poliçe limiti olan 60.000,00 TL'nin 06.12.2007 tarihinde başvuru sahiplerinin vekili olan Av. ...’a ödenmiş olduğu belirtilerek bazı belgeler sunduğu buna göre 06.12.2007 tarihli 60.000,00 TL meblağlı gönderenin ...

Sigorta AŞ alıcının ... olduğu açıklama kısmında 3773659 ... yazılı Banka Dekontu, hasar alacaklısının ... Turizm Seyehat tazminat alacaklısının ... işlem tarihinin 06.12.2017 tutarın 60.000,00 TL olarak göründüğü bilgisayar ekran görüntüsü,” ... ... ibrası Avukat ... bey imzalı geldi vekaletle “yazılı ekran görüntüsü, Van Asliye Hukuk Mahkemesinde davacılar vekili olarak Avukat ... tarafından açılan destek tazminatı talepli dava dilekçesi,

aynı davaya ilişkin olarak Ankara 13. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2008/176 talimat sayılı dosyası üzerinden alınan kusur bilirkişisi raporu ibraz edildiği" belirtilerek davalının kazadan kaynaklı olarak davacılara poliçe limiti 60.000,00 TL'yi ödediği sonucuna ulaşılmış davalının diğer itiraz sebeblerinin değerlendirilmesine gerek görülmeyerek itirazın kabulü ile başvurunun reddine karar verilmiştir. Ancak yapılan inceleme ve araştırma hüküm kurmaya elverişli değildir.

Davalı tarafından sunulan belgelerin incelenmesinde adı geçen Avukat ...'ın başvuran ...'un vekili olduğuna dair vekaletnamesinin ibraz edilmediği, 60.000,00 TL ödemeye ilişkin banka dekontu sunulmuşsa da alıcının ... olarak göründüğü ancak hangi konuya binaen ödeme yapıldığının yazılmadığı, sunulan belgelerde adı geçen ibranamenin yer almadığı, 60.000,00 TL teminat limiti olan poliçenin sunulmadığı görülmüş bu haliyle ibraz edilen bir kısım evrakların ödemeyi ispata elverişli olmadığı anlaşılmıştır.

İtiraz Hakem Heyetince davacıların vekili olduğu iddia edilen Avukat ...'ın vekaletnamesi, ödemeye ilişkin ibraneme olup olmadığının, ZMMS Sigorta Poliçesinin, Van Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan 2008/103 Esas sayılı dosyanın da getirtilerek yapılacak araştırma sonucu, davalı ...

Şirketinin ZMMS'den kaynaklı sorumluluğunun devam edip etmediğinin net olarak belirlenmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde eksik araştırma ve inceleme sonucunda hüküm tesisi doğru olmamıştır." gerekçesiyle karar bozulmuştur.

2. İtiraz Hakem Heyetince bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda davalı vekilinin ödeme iddiasını ispat edememesi karşısında davalı vekilinin itirazlarının reddine karar verilmiştir.

3-İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı vekilince temyiz edilmiş, Daire'nin 27.02.2022 tarih ve 2023/11766 Esas ve 2024/2150 Karar sayılı kararı ile "1.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 297 nci maddesinin 2 nci fıkrasında, “Hükmün sonuç kısmında, gerekçeye ait herhangi bir söz tekrar edilmeksizin, taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve tereddüt uyandırmayacak şekilde gösterilmesi gereklidir.” şeklinde düzenleme yer almaktadır. Söz konusu düzenleme, kamu düzenine ilişkindir.

Dairenin bozma kararı öncesinde, Uyuşmazlık Hakem Heyetinin davanın kabulü kararına davalı vekili tarafından itiraz edilmesi üzerine, İtiraz Hakem Heyetince davalı vekilinin itirazının kabulüne karar verilerek, Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararı kaldırılmış yeniden hüküm kurulmuş, bu doğrultuda, davacıların davasının reddine karar verilmiştir. Davacılar vekilinin kararı temyizi üzerine; karar davcılar yararına bozulmuştur.

İtiraz Hakem Heyetince, bozma ilamı sonrası yapılan yargılama sonucunda, davalı ... vekilinin itirazının reddine karar verilmiştir. Ancak söz konusu hüküm HMK 297 nci madde hükmüne uygun düşmemiştir.

İtiraz Hakem Heyetince, bozma kararı öncesinde Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararı kaldırılarak yeniden karar verildiğine göre, bozma sonrasında da bozmaya uygun olarak HMK'nın 297 nci maddesi gözetilerek kaldırılan karar yerine geçmek üzere taleplerden her biri hakkında verilen hükümle, taraflara yüklenen borç ve tanınan hakların, sıra numarası altında; açık, şüphe ve infazda tereddüt uyandırmayacak şekilde karar verilmesi gerekirken;

bozma öncesi kaldırılan ve bu aşamada ortada olmayan Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararına karşı, davalı vekilince yapılan itirazın reddine şeklinde karar verilmekle yetinilmiş olması doğru olmamış kararın bu sebeble bozulmasını gerektirmiştir. 2-Bozma neden ve şekline göre; davalı vekilinin diğer, davacılar vekilinin tüm temyiz itirazlarının şimdilik incelenmesine gerek görülmemiştir." gerekçesiyle bozulmuştur.

4-İtiraz Hakem Heyetince bozmaya uyularak yapılan yargılama sonucunda davacıların davasının kısmen kabulüne, davacı ... için 41.493,00 TL, ... ... için 4.192,00 TL, ... ... için 4.839,00 TL ve ... ... için 3.083,00 TL destekten yoksun kalma tazminatının, 21.09.2018 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte, davalı ... şirketinden alınarak başvuru sahiplerine ödenmesine, fazlaya ilişkin talebin reddine karar verilmiştir.

VI. TEMYİZ

Davalı vekili temyiz dilekçesinde; davacılar vekili Avukat ... tarafından davacıların trafik kazası nedeniyle uğramış oldukları destekten yoksun kalma tazminatlarının tahsili için müvekkili şirkete başvuruları üzerine .... no’lu hasar dosyası açıldığını, davacılar vekiline 06.12.2007 tarihinde 60.000,00 TL ödendiğini (poliçe teminat limiti seviyesinde) akabinde davacılar vekili Avukat ... tarafından müvekkili şirket tarafından düzenlenen İMSS teminatı kapsamında bakiye maddi zararların tazmini için Van 3. Asliye Hukuk Mahkemesi’nin 2008/103 E. sayılı dosyası üzerinden dava yoluna başvurulduğunu, müvekkili şirket aleyhine tazminata hükmedildiğini belirterek kararın bozulmasını istemiştir.

3. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık; davalı ... tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası (ZMSS) Poliçesi ile teminat altına alınan aracın karıştığı çift taraflı kazada yolcunun ölümü nedeniyle destekten yoksun kalma tazminatı istemine ilişkindir.

Somut olayda, davalı vekili, kazaya ilişkin olarak davacı tarafa ZMSS kapsamında 60.000,00 TL tazminat ödendiği, teminat limitinin tükendiği savunmasında bulunmuş, İtiraz Hakem Heyetinin bozma öncesi kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.

Kararın davacılar vekili tarafından temyizi üzerine Dairenin 29.06.2021 tarih ve 2021/3593 Esas 2021/3801 Karar sayılı kararı ile davacılar .... ve ... hakkında Uyuşmazlık Hakem Heyetince hükmedilen tazminat miktarları ayrı ayrı 5.000,00 TL'nin altında olup, bu davacılar bakımından Sigortacılık Kanunu 30/13'e göre karar kesin niteliktedir.

Sigortacılık Kanunu'nun 30/13 son cümlesine göre de İtiraz Hakem Heyeti yetkisi dahilinde olmayan konuda karar vermiş olduğundan, davacılar ....ve ...un temyiz hakkı olduğu gözetilerek yapılan temyiz yolu incelemesinde, İtiraz Hakem Heyetince davalının itirazının işbu davacılar bakımından kararın kesin olması nedeni ile reddi gerekirken, hatalı değerlendirme ile yazılı olduğu şekilde davalının itirazının kabulü ile davacılar .... .... ve ...un başvurularının reddine karar verilmesinin doğru olmadığı,

davacı ... yönünden ise davacının vekili olduğu iddia edilen Avukat ...'ın vekaletnamesinin, ödemeye ilişkin ibraname olup olmadığının, ZMSS Poliçesinin, Van 3. Asliye Hukuk Mahkemesinde açılan 2008/103 Esas sayılı dosyanın da getirtilerek yapılacak araştırma sonucu, davalı ... şirketinin ZMSS'den kaynaklı sorumluluğunun devam edip etmediğinin net olarak belirlenmesi gerektiği gerekçesiyle kararın bozulmasına karar verilmiştir.

Bozmaya uyularak yapılan yargılamada davalı vekiline süre verilerek bozma kapsamında belirtilen belgeleri sunması istenmiştir. İtiraz Hakem Heyetince davalı tarafın sunduğu beyan ve eki belgelerin daha önce sunulanların aynısı olduğu, dekontlarda kime niçin ödeme yapıldığına dair bilgi olmadığı, açıklama yer almadığı, poliçe numarasının olmadığı gerekçesiyle davacıların davasının kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Davalı tarafça karar temyiz edilmiştir. Dosya içine kazadırılan, Van 3. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 16.12.2008 tarih ve 2008/103 Esas ve 2008/555 Karar sayılı ilamının incelenmesinde, kazaya ilişkin olarak, ...Sigorta A.Ş.'ye karşı bu kez aynı aracın İMSS olması nedeniyle ZMSS teminat limiti üzerinde kalan talepleri için aynı davacılar tarafından destekten yoksun kalma tazminatı davası ikame edildiği, (davalı olarak aracın sürücüsü ... ve işleten firma ..

Seyahat A.Ş.'nin de yer aldığı) davacıların vekilinin Avukat ... olduğu, dava dilekçesinde, ZMSS kapsamında davacı tarafa 60.000,00 TL ödeme yapıldığının belirtildiği, yargılamada alınan hesap raporuna göre davacı ...'un destekten yoksun kalma tazminatının 72.257,95 TL olarak tespit edildiği, ZMSS kapsamında ödenen 60.000,00 TL düşüldüğünde bakiye 12.257,95 TL'nin kaldığı ancak davacının dava dilekçesindeki talebi ile bağlı kalınarak 10.950,00 TL tazminatın davalılardan tahsili ile davacıya ödenmesine karar verildiği ve kararın 06.02.2009 tarihinde tarafların kanun yoluna başvurmaması üzerine kesinleştiği görülmüştür.

Bu halde, davalı tarafından eldeki dosyaya sunalan 06.12.2007 tarihli ... Bankası havale dekontunda, ... Sigorta A.Ş. tarafından...'a yapılan 60.000,00 TL ödemenin ZMSS kapsamında yapıldığı, belirtilen karar ile ispatlanmış olmaktadır. Davalı tarafça kazaya karışan sigortalı aracın kaza tarihli ZMSS ve İMSS poliçeleri de dosyaya sunulmuştur.

Kaza tarihi olan 19.02.2007 itibariyle Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortasında ölüm halinde kişi başı teminat limiti 60.000,00 TL 'dir.

Açıklanan durumlar karşısında, Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Sorumluluk Trafik Sigortası (ZMSS) poliçe teminat limiti olan 60.000,00 TL'nin, davadan önce davacı ...'a yapılan ödeme ile tükendiği gözetilerek adı geçen davacı yönünden davanın reddi gerekirken, yazılı şekilde eksik inceleme ile davanın kabulüne karar verilmesi hatalı olmuş, kararın bozulması gerekmiştir.

VII. KARAR