Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2025/4464 K.2025/12840

Mahkeme kararı davacılar vekili ve davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

1.Davacılar vekili asıl dava dilekçesinde. 24.10.2008 tarihinde meydana gelen trafik kazasında, davacıların müşterek murisi ...'ün vefat ettiğini beyanla fazlaya ilişkin talep ve dava açma hakları saklı kalmak kaydıyla davacı ... için 1.500,00 TL maddi, 5.000,00 TL manevi tazminat, davacı ... ... için 1.500,00 TL maddi, 5.000,00 TL manevi tazminat, davacı ... için 1.500,00 TL maddi, 5.000,00 TL manevi tazminat ve davacı ... için 500,00 TL maddi,

5.000,00 TL manevi tazminat olmak üzere toplam 25.000,00 TL tazminatın (sigorta şirketi yönünden maddi tazminattan sigorta poliçesindeki miktarlarla sorumlu olmak üzere) kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsilini talep ve dava etmiştir.Islahla talebini davacı ... için 91.061,65 TL'ye, davacı ... için 32.149,54 TL'ye, davacı ... için 12.206,14 TL'ye arttırmıştır.

2. Davacılar vekili birleşen dava dilekçesinde; kazanın 24.10.2008 tarihinde müteveffa ..., araç ile seyir halinde iken davalı ...

14. Bölge Müdürlüğüne ait, diğer davalı ...'in sürücüsü olduğu yol bakım aracına çarpması sonucu meydana geldiğini, kaza neticesinde müteveffa ...'ün hayatını kaybettiğini, müteveffanın ölümü neticesinde geriye mirasçıları olarak eşi; davacı ... ve müşterek çocukları davacılar ..., ... ve ...'ün kaldığını, söz konusu kazaya ilişkin açılan kamu davası sonucu ...

2. Asliye Ceza Mahkemesi’nin 2009/38 E. 2010/936 Karar sayılı dosyasında sanık ...'in mahkumiyetine karar verildiğini, müteveffa ...'ün, kaza tarihine kadar ... faaliyet gösteren ... Tic. San. Ltd. şirketinde dış ticaret müdürü olarak çalıştığını, kaza neticesinde müvekkilinin manevi olarak yıkılmasının yanı sıra eşinin maddi desteğinden de yoksun kaldığını, çocukların da kaza tarihi itibariyle daha çok küçük ve bakıma muhtaç durumda olduğunu, müvekkilleri adına açılan ...

1.Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2021/140 Esas sayılı dosyasında bilirkişi raporu doğrultusunda fazlaya ilişkin haklar saklı tutularak ıslah yapıldığını ve ikinci kez ıslah yapılması mümkün olmadığından ilave hak ve alacakları için iş bu davayı açmak zarureti doğduğunu, fazlaya ilişkin her türlü sair talep ve dava hakkı saklı kalmak kaydı ile davacı ... için 19.441,61 TL, ... için 7.375,01 TL, ... için 7.834,15 TL ve ... için 486,52 TL olmak üzere davacılar lehine hükmedilecek toplam 35.137,29 TL maddi tazminatın kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacılara verilmesine,

yargılama giderleri ve ücret-i vekaletin davalılara tahmiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

II. CEVAP

Davalı vekilleri, davanın reddini savunmuşlardır.

III. İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin 21.05.2019 tarihli ve 2018/288 Esas, 2019/134 Karar sayılı kararıyla benimsenen bilirkişi raporuna ve tüm dosya kapsamına göre; davalı ... Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. yönünden usulüne uygun açılmış bir dava bulunmadığından karar verilmesine yer olmadığına, davalılar ...ve ... yönünden ...

1. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2010/411 E. 2013/8 43... .12.2013 tarihli karar temyiz edilmediği ve söz konusu karar bu davalılar yönünden kesinleştiğinden bu davalılar hakkında karar verilmesine yer olmadığına, davacılar ..., ... ve ... ...'ün davalılar ... aleyhine açmış olduğu maddi tazminat davasının kabulü ile tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla davacı ... için 91.061,65 TL, davacı ... için 32.149,50 TL, davacı ... için 12.206,14 TL maddi tazminatın kaza tarihi olan 24.10.2008 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte davalı ...

Müdürlüğünden alınarak davacılara verilmesine, davacıların davalılar ... aleyhine açmış olduğu manevi tazminat davasının kabulü ile tahsilde tekerrür olmamak kaydıyla her bir davacı için 5.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 24.10.2008 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte davalılardan davalı ... Müdürlüğünden alınarak davacılara verilmesine, davacı ...'ün davalı ... aleyhine açmış olduğu maddi tazminat davasının reddine karar verilmiştir.

IV. BOZMA VE BOZMADAN SONRAKİ YARGILAMA SÜRECİ

A. Bozma Kararı

1. Mahkemenin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalı ... vekili temyiz isteminde bulunmuştur.

2. Yargıtay (kapatılan) 17. Hukuk Dairesinin 17.02.2021 tarih ve 2020/13298 Esas ve 2021/1551 Karar sayılı ilamı ile; ''...Somut olayda mahkemece alınan, 02.06.2011 havale tarihli...ve İş Güvenliği Uzmanı), Hukukçu ve ...-İş Güvenliği Uzmanından oluşan heyetçe düzenenlen kusur raporuna göre, desteğin %50, davalı ... personeli davalı ... %10, ...'nün %40 oranında kusurlu olduğu; ceza mahkemesinde alınan Adli Tıp Kurumundan aldırılan raporda ise davacılar desteğinin asli, ... Genel Müdürlüğü personeli davalı ...'in tali kusurlu olduğu bildirilmiştir. Mahkemece 02.06.2011 havale tarihli rapor doğrultusunda karar verilmiştir.

Bu hali ile bilirkişi raporları arasında açık çelişki mevcuttur. O halde mahkemece ... veya Karayolları Fen Heyeti gibi kuruluşlardan oluşturulacak heyetten raporlar arasındaki çelişkiyi giderecek mahiyette, uzlaştırıcı, denetime açık, ayrıntılı ve kusur oranlarının belirtildiği rapor aldırılarak sonucuna göre karar vermek gerekirken, eksik inceleme ve araştırma sonucu hüküm kurulmuş olması doğru değildir. 2-Davacı ...'ün gerekçeli karar başlığında adının yazılmaması mahallinde düzeltilebilir hata olması sebebiyle bozma konusu yapılmamıştır.'' gerekçesiyle bozulmuştur.

B.Mahkemece Bozmaya Uyularak Verilen Karar

Mahkemenin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile ... heyet raporuna göre 16... plaka sayılı kamyonetin müteveffa sürücü ...'ün kendi ölümü ile sonuçlanan meydana gelen kazada %80 oranında kusurlu olduğu, 16... plaka sayılı kamyonun sürücüsü ...'in %20 kusurlu olduğu kanaatine varıldığı, ...

İcra Müdürlüğünün 2019/8972 Esas sayılı dosyasında dava konusu 24.10.2008 tarihli kaza nedeni ile toplam 214.012,25 TL'nin 28.02.2014 tarihinde dava açıldıktan sonra davalı ... tarafından ödendiği, Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 13. Hukuk Dairesinin 2021/153 E., 2021/231 K. sayılı "...gerçek zararın tespiti ve sigorta şirketi tarafından yapılan ödemenin gerçek zararı karşılayıp karşılamadığının denetlenmesi ile karşılıyor ise zararı kalmadığından maddi tazminat isteminin reddine,

karşılamıyor ise rapor tarihine en yakın veriler kullanılarak gerçek zararın belirlenmesi ile davalı ... şirketi tarafından yapılan ödemelerin hesap tarihine kadar güncellenerek gerçek zarardan mahsubu ile bakiye miktar üzerinden davanın kabulüne karar verilmesi gerekirken..." ilamı doğrultusunda aktüerya bilirkişiden ek rapor istenildiği, 11.11.2024 tarihli ek rapora göre davacılar ..., ... ve ... ... açısından destek zararlarının karşılanmış olduğu,

bakiye zararları bulunmadığının ve davacı ... açısından 419,89 TL bakiye zarar kaldığının anlaşıldığı ancak mahkemenin 2018/288 Esas ve 2019/134 Karar sayılı kararında bu davacı açısından maddi tazminat talebinin reddine karar verildiği ve kararın da davacı vekilince temyiz edilmediği, bu nedenle yukarıda da belirtildiği gibi davalılar lehine usuli kazanılmış hak doğduğu, ayrıca bakiye zarar olsa dahi yine aynı gerekçelerle ek dava olarak dahi talep edilemeyeceği ve bu nedenle birleşen ek davanın reddine dair karar verilmesi,

asıl davada ise davacının dava açmakta haklı olduğu ancak maddi tazminat açısından ödeme nedeniyle davanın konusuz kaldığının anlaşıldığı gerekçesiyle asıl dava açısından davacıların maddi tazminat istemleri bakımından karar verilmesine yer olmadığına, davacı ...'ün manevi tazminata yönelik istemleri bakımından manevi tazminat davasının kabulü ile 5.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 24.10.2008 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte davalılardan davalı ... ile ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

davacı ...'ün manevi tazminata yönelik istemleri bakımından manevi tazminat davasının kabulü ile 5.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 24.10.2008 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte davalılardan davalı ... ile ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, davacı ... ...'ün manevi tazminata yönelik istemleri bakımından manevi tazminat davasının kabulü ile 5.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 24.10.2008 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte davalılardan davalı ... ile ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine,

davacı ...'ün manevi tazminata yönelik istemleri bakımından manevi tazminat davasının kabulü ile 5.000,00 TL manevi tazminatın kaza tarihi olan 24.10.2008 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiz ile birlikte davalılardan davalı ... ile ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine, birleşen davanın reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

1.Davacılar vekili temyiz dilekçesinde; bozma ilamında bilirkişi raporları arasındaki açık çelişkinin giderilmesi gerektiğinin belirtildiğini, bilirkişi incelemesinin hukuka aykırı olduğunu, ilk kararda hükmedilen maddi tazminata ilişkin olarak takip dosyasına 214.012,25 TL ödeme yapılmış olup, yapılan ödemenin tamamının davacılara yapılmış gibi hesap yapılmasının hatalı olduğunu, aradan uzun yıllar geçmesi nedeniyle hükmedilen manevi tazminatın çok düşük kaldığına, mahkeme kararının gerekçeden yoksun olduğunu belirtmiştir.

2. Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde babasının 2010 yılında vefat ettiğini, annesinin 2022 yılında vefat ettiği, pay tablosunda babanın vefatı sonrasında anneye pay aktarılması gerektiğini, dul eşin hesap tarihi itibariyle evlenip evlenmediğinin araştırılması gerektiğini, davalı kurumun harçtan muaf olduğunu, harç hükümlerinden davalının çıkarılması gerektiğini, kazanın meydana gelmesinde idarenin kusurunun bulunmadığını belirtmiştir.

B. Gerekçe

1.Temyizen incelenen kararın bozmaya uygun olduğu, kararda ve kararın gerekçesinde hukuk kurallarının somut olaya uygulanmasında bir isabetsizlik bulunmadığı; özellikle, daha önce temyize konu edilip bozma kapsamı dışında bırakıldığı için kesinleşen yönlerin yeniden incelenmesinin mümkün olmadığı anlaşılmakla; davacılar vekilinin tüm, davalı ... vekilinin aşağıdaki bendin kapsamı dışındaki temyiz itirazları yerinde görülmemiştir.

2. 492 sayılı Harçlar Yasası'nın 13/J maddesinde harçtan muaf kurumlar belirlenmiş olup davalı ... de bu kurumlar arasında yer almasına karşın mahkemece, bahsi geçen davalı aleyhine harca hükmedilmiştir. Bu düzenleme gereği, davalı ... harçtan muaf olmasına rağmen, harçtan sorumluluğuna karar verilmesi doğru değil bozma sebebi ise de; bu yanılgının giderilmesi yargılamanın tekrarını gerektirir nitelikte görülmediğinden, 6100 sayılı HMK'nın geçici 3 üncü maddesi delaletiyle mülga 1086 sayılı HUMK'un 438/7 nci maddesi uyarınca hükmün düzeltilerek onanmasına karar vermek gerekmiştir.

VI. KARAR

1.Yukarıda (1) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davacılar vekilinin tüm, davalı ... vekilinin diğer temyiz itirazlarının REDDİNE,

2.Yukarıda (2) numaralı bentte açıklanan nedenlerle davalı ... vekilinin temyiz itirazlarının kabulü ile hüküm fıkrasının 6 ve 7 nolu bendinde yer alan ''6- Maddi tazminat yönünden alınması gereken 615,40 TL peşin harcın davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına, 7-Manevi tazminat yönünden alınması gereken 1.366,20 TL harçtan peşinde alınan 337,50 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.028,70 TL harcın davalı ... ile ...'den müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,'' ibaresinin hükümden çıkarılarak yerine, '' 6- Maddi tazminat yönünden alınması gereken 615,40 TL peşin harcın harçtan muaf olan davalı ... dışındaki davalılardan müştereken ve müteselsilen alınarak hazineye gelir kaydına,

7-Manevi tazminat yönünden alınması gereken 1.366,20 TL harçtan peşinde alınan 337,50 TL harcın mahsubu ile bakiye 1.028,70 TL harcın davalı ...'den alınarak hazineye gelir kaydına,'' ibaresinin yazılmasına hükmün bu şekliyle DÜZELTİLEREK ONANMASINA,

Aşağıda dökümü yazılı peşin harcın onama harcına mahsubuna,

Dosyanın İlk Derece Mahkemesine gönderilmesine,