Yargıtay 4. Hukuk Dairesi E.2025/4696 K.2025/9584

İtiraz Hakem Heyeti kararı davalı ... vekili tarafından temyiz edilmekle; kesinlik, süre, temyiz şartı ve diğer usul eksiklikleri yönünden yapılan ön inceleme sonucunda, temyiz dilekçesinin kabulüne karar verildikten ve Tetkik Hâkimi tarafından hazırlanan rapor dinlendikten sonra dosyadaki belgeler incelenip gereği düşünüldü:

I. DAVA

Davacı vekili dava dilekçesinde; davacının yolcu olarak bulunduğu davalı ... Şirketine sigortalı araç ile diğer davalı ... Şirketine sigortalı araçların karıştığı kaza nedeni ile müvekkilinin yaralandığını, belirsiz alacak davası olarak ikame edilen davada şimdilik 100,00 TL sürekli iş göremezlik tazminatının 15.03.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müteselsilen tahsilini talep etmiş, 03.09.2022 tarihli dilekçesi ile sürekli iş göremezlik tazminatını 269.426,42 TL olarak artırmıştır.

II. CEVAP

Davalı ... AŞ vekili cevap dilekçesinde; maluliyet raporunu kabul etmediklerini, hesaplamada TRH 2010 Yaşam Tablosu ve %1,8 teknik faiz yönteminin kullanılmasını, sorumluluklarının kusur oranı kadar olacağını bu nedenle kusur oranlarının tespitini, müterafık kusur indirimi yapılmasını, istiap haddinin aşıldığını, uzlaşma sağlanıp sağlanmadığının tespitini, faiz talebini kabul etmediklerini, temerrüte düşmediklerini, vekalet ücretinin 1/5 oranında olması gerektiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.

Davalı ... AŞ vekili cevap dilekçesinde; usule uygun başvuru yapılmadığını ve bu nedenle usulden ret kararı verilmesi gerektiğini, maluliyet raporunu kabul etmediklerini, kusur oranlarının belirlenmesini, vekalet ücretinin 1/5 oranında olması ve temerrüt tarihinden itibaren yasal faize karar verilmesi gerektiğini savunarak davanın reddini talep etmiştir.

III. UYUŞMAZLIK HAKEM HEYETİ KARARI

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; başvurunun kabulü ile 269.426,42 TL tazminatın, 134.713,21 TL'sinin davalı ... Şirketindan, 134.713,21 TL'sinin ise davalı ... Şirketinden 27.01.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

IV. İTİRAZ

Uyuşmazlık Hakem Heyetinin yukarıda belirtilen kararına karşı süresi içinde davalılar tarafından itiraz edilmesi üzerine.

İtiraz Hakem Heyetinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacının istiap haddinden fazla yolcunun bulunduğu araca binerek kendisini tehlikeye atması nedeni ile tazminattan %20 oranında müterafık kusur indirimi yapılmasına karar verildiği gerekçesi ile davalıların itirazlarının kısmen kabulü ile Uyuşmazlık Hakem Heyeti kararının kaldırılmasına, başvurunun kısmen kabulü ile 107.770,57 TL sürekli iş göremezlik tazminatının ...

Sigorta A.Ş.'den, 107.770,57 TL sürekli iş göremezlik tazminatının ... Sigorta A.Ş.'den 27.01.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsili ile başvuru sahibine verilmesine, fazlaya ilişkin taleplerin her iki sigorta şirketi yönünden reddine karar verilmiştir.

V. TEMYİZ

A. Temyiz Sebepleri

Davalı ... vekili temyiz dilekçesinde; usule uygun başvuru yapılmadığını, kusur oranlarını kabul etmediklerini, müterafık kusur ve hatır taşıması indirimi yapılması gerektiğini, hesaplamanın TRH 2010 Yaşam Tablosu %1,8 teknik faiz yada %1.65 teknik faiz yöntemi ile yapılması gerektiğini savunarak kararın bozulmasını talep etmiştir.

B. Değerlendirme ve Gerekçe

Uyuşmazlık, davalı ... şirketleri tarafından Karayolları Motorlu Araçlar Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (ZMMS) Poliçesi ile teminat altına alınan araçların karıştığı 13.11.2020 tarihli trafik kazası sonucu yaralanıp malul kalan davacı yolcunun sürekli iş göremezlik tazminatı talebine ilişkindir.

1-2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1.

Maddesinde, “İşletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası yaptırmaları zorunludur, ”85/1 maddesinde, “Bir motorlu aracın işletilmesi bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına yahut bir şeyin zarara uğramasına sebep olursa, motorlu aracın bir teşebbüsün unvanı veya işletme adı altında veya bu teşebbüs tarafından kesilen biletle işletilmesi halinde, motorlu aracın işleteni ve bağlı olduğu teşebbüsün sahibi, doğan zarardan müştereken ve müteselsilen sorumlu olurlar.”.

85/son maddesinde ise, “işleten ve araç işleticisi teşebbüsün sahibi, aracın sürücüsünün veya aracın kullanılmasına katılan yardımcı kişilerin kusurundan kendi kusuru gibi sorumludur.” hükümlerine yer verilmiş, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası Genel Şartlarının A-1. maddesinde de, “Sigortacı bu poliçede tanımlanan motorlu aracın işletilmesi sırasında bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına sebebiyet vermesinden dolayı 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre işletene düşen hukuki sorumluluğu, zorunlu sigorta limitlerine kadar temin eder” şeklinde ifade edilmiştir.

Yukarıda açıklanan madde hükümlerinden, Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası'nın; motorlu bir aracın karayolunda işletilmesi sırasında, bir kimsenin ölümüne veya yaralanmasına veya bir şeyin zarara uğramasına neden olması halinde, o aracı işletenin zarara uğrayan 3. kişilere karşı olan sorumluluğunu belli limitler dahilinde karşılamayı amaçlayan ve yasaca yapılması zorunlu kılınan bir zarar sigortası türü olduğu anlaşılmaktadır.

Motorlu araçların işletilme tehlikesine karşı, zarar gören üçüncü şahısları korumak amacıyla getirilmiş olan bu düzenleme ile öngörülen sorumluluğun bir kusur sorumluluğu olmayıp, sebep sorumluluğu olduğu, böylece araç işletenin sorumluluğunun sebep sorumluluğunun ikinci türü olan tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunduğu öğretide ve yargısal içtihatlarla kabul edilmektedir. Eren, Borçlar Hukuku, 9. Basım, s. 631 vd.; Ahmet Kılıçoğlu, Borçlar Hukuku, Genişletilmiş 10. Baskı, s. 264 vd).

Kanun koyucu, 2918 sayılı KTK’nun 91. maddesiyle de; işletenin Aynı Kanun'un 85. maddesinin birinci fıkrasına göre olan sorumluluklarının karşılanmasını sağlamak üzere mali sorumluluk sigortası (Karayolları Zorunlu Mali Sorumluluk Sigortası) yaptırma zorunluluğunu getirmiştir.

Hemen belirtilmelidir ki, işletenin sorumluluğu hukuki nitelikçe tehlike sorumluluğuna ilişkin bulunmakla, işletenin hukuki sorumluluğunu üstlenen zorunlu sigortacının 91. maddede düzenlenen sorumluluğu da bu kapsamda değerlendirilmelidir.

Somut olayda, davacı ... davalı ... Şirketinin ZMM sigortacısı olduğu aracın aynı zamanda işletenidir. Davalı ... 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’nun 91/1. maddesi gereğince işletenlerin, bu kanunun 85/1 maddesine göre 3. kişilere karşı olan sorumluluklarını karşılamakla yükümlüdür. Davacı ... araç işleteni olarak davalı ... Şirketinden sürekli iş göremezlik tazminatı isteyemez. Bu nedenle davanın bu davalı yönünden reddi gerekirken, yanılgılı gerekçe ile yazılı şekilde davanın davalı ... açısından kabul edilmesi doğru olmayıp, bozmayı gerektirmiştir.

2. Davalı ... vekilinin temyiz itirazları şimdilik incelenmemiştir.

VI. KARAR